Ásili, ustazdar týraly sóz qozǵaı qalsaq, Maǵjannyń «Alty Alashtyń balasy bas qossa, tór – ustazdiki» degen uly sózi kómeıge kelip, keptelip turatynyn nesine jasyraıyq. Uly tulǵa aıtyp ketken ǵasyrlar boıy aınymaıtyn aksıoma. Budan soń birdeńe deýdiń ózi – artyq. Birdeńe deýdiń ózi – qaıtalaý. Tek bizge qalǵany – muny túpsanamen túısinip, júrek túbindegi qurmet-qoshemetti eseleı túsý. Búgingi bizdiń úıdiń erkesi – eldiń erteńgi serkesi ekenin uǵynsaq, ony ult tutqasy qylatyn osynaý ustazdar ekenin esten shyǵarmaý.
Qaraǵandyda Nyǵmet Nurmaqov atyndaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan mamandandyrylǵan lıseı-ınternat bar. Bul mektep oqýshylarynyń báıgeden qanjyǵalary bos qaıtqan kezi joq. О́ıtkeni munda bilimniń máıegin ishken ustazdar qyzmet etedi. Ataǵynan at úrikkendeı bilim oshaǵy bútin respýblıkaǵa tanymal. Munda jaratylys pánderi boıynsha qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinde bilim beretin mamandar jınalǵan. Polıglot shákirtteri de bilim básekesinde shań qaýyp kórgen emes.
Aǵylshyn tilinde fızıka páninen sabaq beretin Ersin Ádilbaevtyń esimi óńirge málim. Eńbek jolyn Jezqazǵan qalasyndaǵy №3 Bilim jáne ınnovasııa lıseıinde bastaǵan Ersin Bekejanuly – qazirgi tańda aǵylshyn tilinde fızıkadan dáris beretin respýblıkadaǵy birden-bir trener. Kóptegen respýblıkalyq, halyqaralyq baıqaýdyń jeńimpazy. Atap aıtqanda, «Kásibı muǵalimder jelisi» Qaraǵandy oblystyq baıqaýynyń júldegeri, Science on Stage Qazaqstan 2018 respýblıkalyq festıvaliniń jeńimpazy. Sol básekede Portýgalııa memleketinde ótetin halyqaralyq festıvalǵa joldama alǵanyn da aıtqan lázim. Munyń syrtynda túrli deńgeıdegi madaqtamalary az emes.
Soltústik Qazaqstan oblysynyń týmasy Ersin Jezqazǵan qalasyndaǵy О́.Baıqońyrov ýnıversıtetinde fızıka mamandyǵy boıynsha bilim alǵan soń eńbek jolyn esh oılanbastan muǵalimdikke arnaǵan eken. Úsh tilde bilim alýdyń qajettigin, onyń keń óris ashatynyn uǵynypty. Sodan óz betinshe aǵylshyn tilin meńgerýge kirisken eken.
– Fızıka mamandyǵyn bitirip, aǵylshyn tilin oqýǵa kiristim. Sol ýaqytta úsh tilde bilim alý týraly memleket baǵdarlamasy shyqty. Fızıka, hımııa, bıologııa, ınformatıka – tórt pándi úsh tilde berý saıasaty meni qatty qyzyqtyrdy. О́z betimshe aǵylshyn tilin úırenýge kiristim. Bas kezinde kýrstarǵa baryp, keıin oqýlyqtardy oqyp, aǵylshyn tilin úırenip aldym. Aǵylshyndy akademııalyq deńgeıde meńgerdim. Ol deńgeıim sabaqty tolyq aǵylshyn tilinde berýge jetkizdi. Jalpy, ár adam úshin ózindik jumys asa mańyzdy ról atqarady. Jas mamandarǵa aǵylshyn tilin meńgerýdi usynar edim. Til meńgerýden qashpaý, qoryqpaý qajet. Fızıkany aǵylshyn tilinde túsindirýge yntam kúsheıip, Jezqazǵandaǵy bilim jáne ınnovasııa lıseıine jumysqa ornalasyp, mol tájirıbe jınaqtadym. Sebebi onda sabaq 100 paıyz aǵylshyn tilinde ótedi. Balalardyń aldyna shyǵyp, sabaq túsindirgende aǵylshyn tilimniń deńgeıi synalǵanyn nesine jasyraıyn. Jalpy, balalardan asqan psıholog joq degenge kelisý kerek. Ári balalar ár muǵalimniń damýyna zor kómekshi. Sol jyldary osyny túsindim. Tórt jyl eńbek etý barysynda kóptegen joba jasadyq, birshama jetistikke jettik. Shákirtterimmen áli kúnge deıin habarlasyp otyramyz. Odan soń Nyǵmet Nurmaqov mektebinde de aǵylshynsha sabaq beriletinin bilip, osynda aýystym. Ári «О́zińdi ózgertý kerek. Bir orynda otyra bermeý qajet» degen qaǵıdatty ustanamyn. Bir orynda 15-20 jyl tapjylmaı jumys isteý – tıimsiz. Damýǵa kedergi. Onyń sońy – muǵalimdikten jalyǵýǵa ákelip soǵady. Sondyqtan qyzmet ornyn aýystyrǵan jón. Ol jańa orta – ózińniń jańa qyryńdy ashýǵa múmkindik beredi, – deıdi Ersin.
Álbette, ustaz eńbeginiń kórsetkishi – shákirtiniń jetistigi. Shákirtteri respýblıkalyq, oblystyq olımpıadalarda júldeli oryn alyp júrgenin mektebi maqtanysh tutady. Ersin Bekejanulynyń bir alǵyr shákirti Beksultan Shárip О́zbekstanda ótken Ahmad ál-Ferǵanı atyndaǵy fızıka páninen halyqaralyq olımpıadada qola medaldi ıelendi. Munda álemniń 20 elinen IPhO reıtınginde kósh bastap turǵan 100-den astam oqýshy baq synasqan edi. 20 el arasynan fızıkadan sýyrylyp shyǵý ońaı emes. Komandanyń úzdik bestiktiń qatarynan tabylýy quramnyń sapasyn ańǵartsa kerek-ti. Odan bólek, O.Jáýtikov atyndaǵy halyqaralyq olımpıadada jeńiske jetýi de berilgen bilimniń tarazysy ispettes.
Búginde Ersin N.Nurmaqov mektebinde arnaıy jabdyqtalǵan shaǵyn zerthanada túrli jobalardy jasaýǵa shákirtterin jumyldyryp keledi. Maqsaty – shákirtteriniń halyqaralyq bilim dodasynda baq synap, oza shabýyna múmkindik berý.
– Biz, muǵalimder – uıymdastyrýshy ǵanamyz. Balanyń qabilet-qarymyn baıqap, onyń damýyna yqpal etemiz. Al balanyń bıikterden kórinýinde mekteptiń, ata-ananyń, ustazdyń birlesken eńbegi bar. Ol – tek ustazdyń jeńisi dep kesip aıtýǵa bolmaıdy, – deıdi Ersin Bekejanuly.
Osy oqý jylynda bilikti ustazdyń qabilet-qarymyn ańǵarǵan basshylyq Ersin Bekejanulyn dırektordyń tárbıe isi jónindegi orynbasary etip bekitti. Mektep ujymy Ersinniń izdenimpazdyǵy men eńbekqorlyǵyn erekshe aıtady.
– Ersin – jas ta bolsa, bilimimen top jarǵan, shákirtteriniń aldy halyqaralyq baıqaýlarda júldeli oryn alyp júrgen ustaz. Eńbek joly on jyl ǵana, biraq respýblıkalyq, halyqaralyq deńgeıde jetistikke jetýi – onyń daryny men talantyn aıǵaqtasa kerek, – deıdi mektep dırektory Seıfúlmálik Sultanov.
Qaraǵandy oblysy