Zamana kóshine ilese bilý, aınalamyzda bolyp jatqan qubylystarǵa sergek qaraı alý úshin mańdaıdaǵy jarqyraǵan eki juldyz – eki kóz jetkiliksiz ekeni anyq. Iаǵnı kóre bilýdiń aýqymy seziný, túısiný, kóńilge toqý degen sııaqty uǵymdarmen keńeıe túsedi. Al bul úshin kókirek kóziniń ashyq bolǵany kerek-ti.
Damyǵan qoǵamnyń bir belgisi halyqtyń mádenıetinen kórinedi. Bul jerde mádenıetti úlken aýqymda meńzep otyrmyz. Osy keń maǵynadaǵy mádenıet dúnıetanymy keń, sanasy sergek, kókirek kózi ashyq adamdardyń bir-birine yqpal etýi, oı-pikir almasýy arqyly qalyptasady. Áleýmettaný ǵylymynda mádenıettiń mánin qoǵam músheleriniń bir-birimen mán-maǵynalar almasýy, al bul almasýdyń basty tetigi – ortaq til dep túsindiredi.
Osy oraıda ortaq til toptastyrǵan, oılap oınaı biletin azamattardyń ortasyn qalyptyrǵan kýız sııaqty zamanaýı zııatkerlik oıynnyń jańa úrdiske aınala bastaǵany – jaqsylyqtyń nyshany. Rasynda, qazirgi kezde bul mádenı-zııatkerlik oıyn túri kópshilik arasynda keńinen tanyla bastady. Búginde Astana qalasynyń ózinde 20-dan asa kýız oıyny turaqty túrde aıyna birneshe ret uıymdastyrylyp júr. Qatysýshylar qatary barǵan saıyn arta túsýde. О́kinishtisi, osynshama kýız oıynynyń tek ekeýi ǵana qazaq tilinde ótkizilip keledi. Qalǵanynyń bári – orys tilinde, bireýi – aǵylshyn tilinde.
Elimizde endi trendke aınalyp kele jatqan mádenı demalystyń bul túri Batys Eýropada damyǵan. Oıynnyń negizgi ssenarııi Shon Hennessı oılap tapqan Quiz oıynyna negizdelgen.
Kýız – maqsatty aýdıtorııany tartýǵa arnalǵan ınteraktıvti testter men vıktorınalar, ıaǵnı komandalyq oıyn. Munyń negizgi ólshemderi – tapqyrlyq, shapshańdyq, básekege qabilettilik, nátıje jáne bastysy qarapaıymdylyq. Oıynda qatysýshylardyń qysylyp-qymtyrylmaı, ózin erkin, jaıly sezinýi úshin barynsha jaǵdaı jasalady. Suraqtar qate jaýap bolmaıtyndaı etip qurylady. Iаǵnı bergen jaýabyń durys bolmasa da, soǵan úılesetindeı, qısynǵa keletindeı bolady. Bul mádenı demalysta komandalyq rýh nyǵaıady, jekelegen qatysýshylardyń kóshbasshylyq qasıetteri kórinedi, ýaqyt jarqyn ári kóńildi ótedi.
Sóz basynda keltirgenimizdeı, qoǵamda bolyp jatqan jańalyqtardy qanshalyqty qaperińe alǵanyń, onyń ózinde kókirek kózińmen kóńilińe toqyǵanyń osy kýızde de kórinedi. О́ıtkeni qoǵamdyq pikir týǵyzǵan máseleler, kópshiliktiń nazaryn aýdarǵan oqıǵalar jáne basqa da aǵymdaǵy qubylystar kýızde saýal bolyp aldyńnan shyǵady. Tuspaldap qoıylatyn mundaı suraqtarǵa bergen jaýabyna qarap qatysýshylardyń aınalamyzda bolyp jatqan dúnıelerge qanshalyqty sergek qaraıtynyn da ańǵarýǵa bolady. Bir jaǵynan, keıbir jaǵdaılardan beıhabar adamdar osy kýız arqyly biraz jaıtqa kóz jetkizedi. Iаǵnı balanyń oıyn arqyly dúnıeni tanıtyny sııaqty qatysýshylar kýız arqyly keıingi jańalyqtarǵa qanyǵady. Bylaısha aıtqanda, kýız suraqtarynyń jaýaby barynsha qarapaıym keledi. Tek suraqtyń berilý formasy ǵana kúrdelirek. Amerıkalyq pýblısıst Robert Grın Ingersoll «Zııatker degenimiz – qarabaıyr zattardy túsiný úshin tym aqyldy adam» degen eken. Kýız suraqtaryn osy sózdiń keri dep túsindirýge de bolady. Iаǵnı jaýaby qarapaıym kúrdeli suraqtar.
Qalaı degenmen, keńinen sıpat alyp kele jatqan bul mádenı-zııatkerlik oıynǵa kún ótken saıyn qyzyǵýshylyq artyp, qatysýshylar kóbeıip keledi. Qazir kýız oıyndary elordada ǵana emes, elimizdiń biraz óńirinde de kóptep uıymdastyryla bastady. Endigi tilek – qazaq tildi ortaǵa arnalǵan kýızderdiń qatary arta tússe eken. О́ıtkeni oılap oınaıtyn osy oıynǵa qatysýshylardyń qataryna qarap, kózi ashyq, kókiregi oıaý qarakózderimiz qaıda eken degen oı keledi. Osyndaı qarapaıym kýız sııaqty kreatıvti ortalarda qazaq tildi qatysýshylar kóptep tóbe kórsetse, ana tilimizdiń qadiri arta túser edi. Qaıbir kúni áleýmettik jelide bir pabtyń qazaqtildi kýız ótkizýge qarsy bolyp, tek orys tilinde bolsa ǵana kelisetini týraly jańalyqqa kópshilik qynjylys bildirdi. О́z tilimizdiń óz jerinde ógeıdiń kúıin keshýiniń bul da bir mysaly boldy. Sondyqtan zamana kóshine ilesip, jańa dúnıelerge barynsha jaqyn júrsek eken. Sosyn suranysqa qaraı qazaqtildi kýızderdiń de sany kóbeıer edi. Aıtpaqshy, «Bulaq kórseń kózin ash» degendeı, ótken aptada Astanada taǵy bir qazaqtildi kýız ashylyp, kózi ashyq jastarymyz baryp qatysyp, qoldaý kórsetti.
Zaman – zııatkerdiki. Qazaqsha oılaıyq, qazaqsha oınaıyq!