Búgingi kúni búkil elimizge aty málim «KamAZ-Injınırıng» aksıonerlik qoǵamy avtokólik shyǵarý salasyndaǵy alǵashqy ári tabysty Qazaqstan-Reseı birlesken jobalarynyń qataryna jatady. Bastapqy jarǵylyq kapıtaly 828 mıllıon teńgeni quraǵan kásiporynnyń quryltaıshylary reseılik avtokólik alyby – «KamAZ» AAQ jáne «Qazaqstan-Injınırıng UK» AQ ekendiginiń ózi Kókshetaý kásipornynyń mańyzdylyǵyn asha túskendeı.
Elbasy N.Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen 2005 jyly saltanatty jaǵdaıda tanystyrylymy ótkizilgen kásiporyn jylyna 2000 dana júk kólikterin shyǵarý qýatyna ıe. Alǵashqy kezeńde jumysshylar sany elýdiń mańaıynda bolsa qazirgi tańda ol tórt ese ósip, 200 kisige jýyqtap otyr. Eń tómengi jalaqy 105 myń teńgeni quraıdy. Iаǵnı munda alańsyz ári ónimdi jumys isteýge, jarasymdy tirshilik qurýǵa qolaıly jaǵdaılar qamtamasyz etilgen. Kásiporyn qyzmetkerleriniń kásibı biliktiligin jetildirý jyl saıynǵy dástúrge aınalǵandyǵy Kókshetaý zaýytynyń bolashaǵy zoryn aıqyndaıdy.
– Qazirgi tańda aksıonerlik qoǵam «KamAZ-dardyń» úlken modeldik tizbesin shyǵarýdy ıgerip, daıyndyq sapyna qoıdy, – deıdi bizben áńgimesinde kásiporynnyń tehnıkalyq dırektory Oljas Jumabaev. – Biz tutynýshylarǵa temir bortty, ózdiginen júk túsiretin kólikterdi tirkemelerimen, avtomobıl tıagachtary jáne shassılerin usyna alamyz. Sondaı-aq, 2009 jyldan bastap «KamAZ» shassılerinde arnaıy tehnıkalardy qurastyrý jumystaryn júrgizýdemiz. Aldaǵy kezde jańashyldyq baǵytyndaǵy umtylystarymyz jalǵasa bermek.
Biz aýmaǵy 32 myń sharshy metrdi alyp jatqan óndiristik býyndardy aralap kórdik. Mundaǵy 9 qurastyrý sehyndaǵy óndiristik jumys bir sát toqtamaıtyndyǵyn aıtady bizben tildesken jetekshi ınjener-tehnolog Asylbek Toqanov, mehanıkalyq-qurastyrý sehynyń slesarlary Sattybaı Ahmýrov pen Nıkolaı Brýsensev. Alyp kólikterdi qurastyrý zamanalyq pnevmatıkalyq jáne metrologııalyq aspaptar men jabdyqtardy qoldaný arqyly júzege asyrylady. Arnaıy tehnıkalar men qurylǵylar bólimi ozyq úlgidegi dánekerleý jáne boıaý kameralarymen jabdyqtalǵan. Kásiporynda daıyndalǵan barlyq ónim tıisti eseptik tirkeý rásimderinen ótip, sertıfıkattalady. Sondyqtan, sapa talaptaryna min aıta almaısyz. «KamAZ-Injınırıng» aksıonerlik qoǵamynda «ISO-9001-2008» sapa menedjmenti júıesi engizilip, ol birneshe qaıtara sátti qorǵalǵan.
Kókshetaý kásiporny ózi qurylǵan tolyq emes toǵyz jylda konveıerden 9000 myńǵa jýyq avtokólik shyǵarypty. Bul tehnıkalar elimizdiń barlyq halyq sharýashylyǵy salasynda, kúsh qurylǵylarynda tabysty jumys isteýde. Osy ýaqyt aralyǵynda otandyq konstrýktorlardyń, tehnologtardyń, óndiris jańashyldarynyń jáne aksıonerlerdiń birlesken kúsh-qarymymen modeldik tizbe 3-ten 30-dan astam túrge molaıypty. Munda zaýyttyń jergilikti úlesi 22-30 paıyzdy quraıdy. Osynyń ózinen kásiporynnyń tabysty jolda kele jatqanyn baıqaýǵa bolady. Máselen, byltyr 15552 mıllıon teńgeniń 1482 avtokóligi shyǵarylsa, bıylǵy jospar 17230 mıllıon teńge kóleminde belgilenip otyr.
Aksıonerlik qoǵam basshylary óndiristegi qazaqstandyq úlesti ulǵaıtýdy aıryqsha nazarda ustaıtyndyǵy quptarlyq qadam deýimiz kerek. Bul baǵytta 2011-2015 jyldardy qamtıtyn arnaıy baǵdarlama júzege asyrylýda. Osy oraıda, kásiporynnyń tehnıkalyq dırektory Oljas Kenjebaıuly qolǵa alý josparlanǵan daıyndaý óndirisi jaıly maǵlumat berdi. Jańa óndiris býynyn metaldy joǵary tehnologııalyq jabdyqtarmen óńdeý men pishýge múmkindik beretin jabdyqtarmen qamtý ózdiginen júk aýdarý platformalarynyń barlyq tetikterin jasaýǵa jol ashatyn kórinedi. Sondaı-aq, «KamAZ» shassıleriniń tetikterin zaýyt sehtarynda daıyndaý barlyq modeldik tizbedegi qazaqstandyq úlesti arttyrady jáne arnaıy tehnıkalar (avtosısternalar, jol mashınalary, órtke qarsy, t.b. tehnıkalar) túrin kóptep shyǵarýǵa múmkindik beredi. Avtokólikterdiń halyq sharýashylyǵynyń árqıly salasynda jumys isteý merzimi de uzaryp otyr. Onyń ústine, qazaqstandyq úlestiń ósýi Reseıdegi «NEFAZ» AAQ-tan tasymaldanatyn bólshekterdiń jol shyǵynyn eleýli dárejede qysqartatyny túsinikti.
Jumysty ýaqyt talabynda uıymdastyrý «KamAZ-Injınırıng» AQ ónimderiniń joǵary suranysqa ıeligin qamtamasyz etýde. Bul oraıda avtokóliktiń tehnıkalyq qaýipsiz jaraqtandyrylýy jáne dızaındyq bezendirilýimen qosa, tutynýshylarǵa qolaıly jaǵdaılardyń jasalýy da sheshýshi yqpal jasaıtyndaı. Kásiporynnyń dılerlik aýqymdy jelisimen qatar, respýblıkamyzdaǵy otyzdan astam uıym ishki rynokta belsendi qyzmet atqaratynyn bildik. Osy oraıda, Kókshetaý kásiporyny «KamAZ» AAQ lısenzııalyq kelisimsharttary negizinde qazaqstandyq tutynýshylarǵa basymdyq beretinin aıta ketken jón.
Jergilikti ónim qarjylyq jaǵynan qashanda tıimdi ekeni belgili. Onyń ústine elimizdiń Keden odaǵyna múshelikke enýi tarıfterge qatysty keden tarıfterin jeńildetýge múmkindik berdi. Iаǵnı tutynýshylar 20-30 paıyzdyq artyqshylyqty paıdalanady. Buǵan qosymsha, otandyq taýar óndirýshi retinde «KamAZ-Injınırıng» aksıonerlik qoǵamy ST-KZ sertıfıkatymen jumys isteıdi jáne memlekettik tapsyrys pen memlekettik satyp alý tenderlerine qatysý barysynda aıtarlyqtaı jeńildiktermen qamtamasyz etilgen. Munyń ózi ónimniń ózindik qunyn tómendetýmen qatar kásiporynnyń tartymdylyǵyna yqpal etetindigi aıqyn.
Bólektep aıtatyn jaǵdaı, Kókshe mashına jasaýshylary «Erkin qoıma» júıesinde jumys isteıtindigi. Sondyqtan taýarlar qosymsha qun tóleminsiz bosatylady.
Halyqaralyq ıntegrasııalyq baılanystyń ozyq úlgisin tanytyp otyrǵan kásiporynnyń búgingi qadamy, óndiristi jańǵyrtý arqyly kóp uzamaı álemdik kóshbasshylar sapynan kórinedi degen úmit te joq emes.
Baqbergen AMALBEK,
«Egemen Qazaqstan».
Aqmola oblysy.