Táýelsizdik alǵan jyldary elimizde kórkem óndiris salasy, atap aıtsaq, ádebıet, teatr, kıno, anımasııa belgili bir deńgeıde nátıjesizdik kúıinde boldy. Árıne, otyz jyldaǵy mádenıet pen ónerdegi jetistikterdi joqqa shyǵara almaımyz. Desek te qazir el rýhanııatyndaǵy ár salada júıesizdikten týyndaǵan úlken máselelerdiń bary anyq. Barlyǵyna kásibılik hám qarjylyq qoldaý jetispeıdi. Anımasııalyq fılm taqyrybynda da sol túıtkil: shekteýli ýaqyt, shala mýltfılm, izdenis joq, múmkindik az, tenderge tirelgen tirlik.
Otandyq anımasııadaǵy osyndaı ishmerez máselelerdi sheshý úshin bir jyldary «Ulttyq rýhanı jańǵyrý» ulttyq jobasynyń «El rýhy» dep atalatyn ekinshi baǵytynda atalǵan salany damytý mindetteri qarastyrylǵan edi. Soǵan oraı byltyr Mádenıet jáne sport mınıstrligi «Qazaqfılm» janynan «Qazaqanımasııa» birlestigi qurylyp, 40-tan astam mýltfılm men qazaqsha kompıýterlik oıyndar jasaý josparlanyp otyrǵanyn, anımasııalyq mektepterdiń ashylatynyn aıtqan. Atalǵan jospardyń bir parasy, mine, bıylǵy Balalar jylynyń aıasynda iske asyp otyr.
Jýyrda Halyqaralyq anımasııa kúni qarsańynda Sh.Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń janynan qurylǵan «Qazaqanımasııa» shyǵarmashylyq birlestiginiń resmı ashylý saltanaty ótti. Sonaý 1967 jyly túsirilgen Ámen Qaıdardyń klassıkalyq týyndysy – «Qarlyǵashtyń quıryǵy nege aıyr?» mýltfılminen bastalatyn qazaq anımasııasyna bıyl 55 jyl tolyp otyr.
Mereıtoılyq dataǵa oraı is-sharaǵa otandyq anımasııa ardagerleri – Tamara Muqanova, Ernst Bııseıtov, Gúlmıra Sadyqova, Galına Dýsenko, Abaı Toqshabaev, qazaq kınosynyń tarlany Asanáli Áshimov jáne basqa da mádenıet qaıratkerleri qatysty. Árıne, saltanatty jıyn Ámen Qaıdardyń memorıalyna gúl shoqtaryn qoıýdan bastaldy.
«Birinshi kezekte, barshańyzdy osyndaı mańyzdy kúnmen, atap aıtqanda, qazaq anımasııasynyń 55 jyldyǵymen shyn júrekten quttyqtaımyn. Bul merekelik mereıtoı bizdiń ortaq isimizge qajymaı, baǵa jetpes úles qosqan, qazaq anımasııasynyń ardagerleri men izbasarlaryna sheksiz alǵysymyzdy bildiremiz. Olar ondaǵan jyl boıy tynymsyz eńbek etip, táýelsiz Qazaqstanda anımasııalyq salanyń qaıta jandanýyn armandady», dedi «Qazaqanımasııa» ShB basshysy Jánibek Orazaly.
Qazaq mýltıplıkasııasynyń 55 jyldyq tarıhynda eki júzge jýyq mýltfılm túsirilip, otyzdan asa anımasııalyq stýdııa ashylypty. 2018 jyly anımasııalyq kınostýdııa qaýymdastyǵy qurylyp, rýhanı-mádenı mańyzy bar birqatar joba jasaýda. Sonyń ishinde jyl saıyn uıymdastyrylatyn Halyqaralyq Amen animation film festival-dy aıryqsha atap ótýge bolady. Endigi jyly qazaq anımasııalyq kıno óneriniń atasy Ámen Qaıdardyń týǵanyna 100 jyl tolmaq. Osynaý ǵasyrlyq mereıtoı qarsańynda «Qazaqanımasııa» shyǵarmashylyq birlestiginde Ulttyq kınony qoldaý memlekettik ortalyǵynyń tapsyrysymen «Ámen aǵanyń báıteregi» atty qysqametrajdy mýltfılm túsirilip jatyr.
Aıta keteıik, atalǵan shyǵarmashylyq birlestiktiń jumysy bastalǵan úsh aıdyń ishinde anımasııa salasyndaǵy álemniń jetekshi mamandarynyń sheberlik synyptary ótkizildi. Máselen, Reseı Federasııasy, Fransııa jáne basqa da kóptegen eldiń jetekshi mamandary Konstantın Bronzıt, Mıhaıl Petrıshev, Marııa Kornılova, Edvard Kýrchevskıı, Alekseı Andreev, sondaı-aq jas qazaqstandyq mamandar Baıan Ádilbek, Ivan Ardashov jáne Marjan Júnisbek bar. Oqý baǵdarlamasy barysynda stýdentter men joba qatysýshylary sheteldik jáne qazaqstandyq mamandardyń dáristeri men praktıkalyq sabaqtaryna qatysyp, kásibı tájirıbelerin shyńdady.
Al qazir «Qazaqanımasııa» shyǵarmashylyq birlestigi konkýrstyq negizde respýblıkanyń túkpir-túkpirinen jınalǵan 167 ssenarıı ishinen úzdik 20-syn tańdap aldy. 5 mınýttyq anımasııalyq kartınalardan turatyn 20 pılottyq jobany jeltoqsan aıynyń sońyna deıin aıaqtaý josparda tur. Osy bastamalardyń izimen anımasııa salasyndaǵy jas talanttardy jumyspen qamtamasyz etý múmkindigi paıda boldy.
Shyǵarmashylyq birlestiktiń ashylýynda «Januıa» balalar úıiniń tárbıelenýshilerine «Muzbalaq» anımasııalyq mýltfılmi kórsetildi.
«Biz mýltfılmderdi ádette teledıdardan nemese YouTube-tan kóremiz. Mysaly, «Masha men aıý», «Fıksıkter», taǵy basqalar. Biraq maǵan qazaq mýltfılmderi unaıdy. Búgin «Muzbalaqty» alǵash ret kórip, úlken áser aldym. Basqa da «Batyrlar jyry», «Aldar Kóse» sııaqty mýltfılmderdi súıip kóremiz», deıdi Dına Bolǵynbaeva.
Sondaı-aq is-shara barysynda qazaq anımasııasynyń damýyna qosqan úlesi úshin ardagerler men mýltıplıkatorlardyń qazirgi býyny Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń arnaıy alǵys hattarymen marapattaldy.
Aıta keteıik, shyǵarmashylyq birlestiktiń kezekti bastamasy – sheteldik kompanııalarda taǵylymdamadan ótý múmkindigi bolyp otyr. Qarasha aıynyń basynda anımasııa salasyndaǵy mamandar biliktiligin arttyrý úshin Túrkııa, Fransııa, Polsha jáne Ispanııanyń beldi sheteldik stýdııalaryna barady.
Sonymen «Qazaqanımasııa» birlestiginiń jumysy júıeli túrde jolǵa qoıylsa, mýltfılm jasaý óndirisi toqtamasa kerek-ti. Árıne, eń aldymen, óziniń bıýdjeti bolady, 5-10 jyldyq jospary da daıyn. Anımasııalyq fılm óndirisi toqtamasa, osy saladaǵy mamandardyń da qoly bosamaıdy, izdeniste júredi, biliktiligi artady.