«Dostyq – Moıynty» temir joly jandanady

«Qazaqstan tranzıti óziniń ekono­mı­kalyq turǵydan tartymdylyǵy men senimdiligin dálel­dedi. Sondyqtan ın­fra­­q­u­ry­lymdy jetildirý isin jal­ǵas­tyra beremiz. Atap aıtqan­da, QHR-men arada­ǵy tran­zıttik qaty­nastardy keńeı­tý úshin «Dostyq – Mo­ıynty» jańa temir jol baǵyty­nyń qurylysyn bastaı­myz. Inves­tı­sııanyń jalpy kólemi 2 mlrd dollardan asady», degen-di Prezıdent.

Prezıdent tapsyrmasynyń oryndalý barysyna nazar aýdarsaq, qazir «DAR RAIL Infrastructure» JShS júk tıeý termınaly jobasyn júzege asyryp jatyr. Bul rette 836 shaqyrymdy quraıtyn «Dostyq – Moıynty» temir jol jelisiniń ekinshi jolynyń qurylysy asa mańyzdy. Onyń 320 shaqyrymy Jetisý aýmaǵynan ótedi. Joba ıeleri qurylysqa óńirlik ónimderdi paıdalanbaq. Eger bári oıdaǵydaı bolsa, táýligine júretin poıyz sany 12-den 60-qa artady. Osy oraıda Jetisý oblysynyń ákimdigi men «Qazaqstan temir joly» UK» AQ memorandýmǵa qol qoıdy.

Atalǵan joba aıasynda arnaıy is-sa­par­men Jetisýǵa kelgen «Qazaqstan temir joly» UK» AQ Basqarma tóraǵasy Nur­lan Saýranbaev oblys ákimi Beıbit Isa­baevpen «Qýatty aımaqtar – elimiz­diń damý draıveri» ulttyq jobasy sheń­­berinde «Dostyq – Moıynty» ýchas­ke­sinde salynatyn ekinshi joldyń qu­ry­­ly­syna qatysty máselelerdi tal­qy­­­lady. Odan bólek óńir ákiminiń halyq­­pen kezdesýlerinde kóterilgen temir jolǵa qatysty máseleler ortaǵa salyndy.

Kezdesý barysynda óńir basshysy temir jol ujymynyń oblys aýma­ǵyn­da­ǵy úılesimdi jumysy úshin alǵysyn bildirdi. Sol qatarda Alakólge deıingi poıyz qatynasyn, sonyń ishinde «Tal­gonyń» da qatarǵa qosylǵanyn, kó­mir­di ýaqtyly jetkizýdegi QTJ-nyń zor kómegi bolǵanyn atap ótti. So­ny­men birge Jetisý oblysynyń kólik-lo­gıs­tı­ka salasyndaǵy tranzıttik ále­ýe­ti­ne de qysqasha toqtaldy.

«Dostyq stansasyndaǵy «DAR RAIL Infrastructure» JShS júk tıeý termınaly jobasyn qolǵa alýda. Osy baǵyttaǵy «Dostyk Trans Terminal» JShS jobasy da 2021 jyldan iske asyryla bastady. Bul rette respýblıkadaǵy asa úlken joba «Dostyq – Moıynty» temir jol jelisiniń ekinshi jol qurylysynyń oblys ekonomıkasyna tıgizetin yqpaly zor bolady dep senemin jáne oǵan oblys tarapynan qajetti barlyq qoldaý kórsetiledi», dedi B.Isabaev.

Atalǵan «Dostyq – Moıynty» jobasy jaıly «Qazaqstan temir joly» UK» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Qanat Álmaǵambetov qysqasha aıtyp berdi. Onyń aıtýynsha, uzyndyǵy 836 shaqyrym bolatyn temir joldyń 320 shaqyrymy Jetisý oblysynyń aýmaǵynan ótedi. Joba 2022-2025 jyldary iske asyrylady. Oǵan tartylatyn ınvestısııanyń 38 paıyzy, ıaǵnı 218 mlrd teńgesi Jetisý oblysyna tıe­s­ili bolmaq. Jobanyń qurylysy ke­zinde 1 600 adam jumysqa tartylsa, iske qosylǵanda 340 adam eńbekpen qamtylady. Olardyń deni – negizinen jergilikti jerdiń turǵyndar. Jalpy, bul jobany iske asyrý temir jolda táýligine júretin poıyzdar sanyn 12-den 60-qa arttyrýǵa múmkindik beredi. Sol sııaqty konteınerlik poıyzdardyń qozǵalys jyldamdyǵyn táýligine 1 500 shaqyrymǵa arttyrýǵa jaǵdaı jasaıdy.

Eń keremeti, qurylysqa qajetti quny 109 mlrd teńge bolatyn materıal­dar, atap aıtqanda, metall konstrýksııa­lary, ınertti materıaldar, qum men qıyr­shyq tas, shpaldar, temir beton buıym­dary jergilikti jerden, ıaǵnı Je­tisý oblysynyń óndiris oryndary shyǵarǵan ónimderden paıdalanylady. Bul rette qazaqstandyq mazmun 85 paıyz bolady dep mejelenip otyr. Sol sııaqty Q.Álmaǵambetov oblys aýmaǵyndaǵy «Altynkól» stansasynyń jáne basqa da kishigirim temir jol beketterdiń ju­my­syna da toqtaldy.

О́z kezeginde oblys ákiminiń orynbasary Jeńis Tuıaqov óńir basshysynyń aýdandarda ótkizgen turǵyndarmen kez­­desý­lerinde kóterilgen temir jol sa­­la­syna qatysty problemalardy jet­­­kizdi. «Dostyq» stansasy tur­ǵyn­da­ry oqýshylardyń mektepke qaraı temir joldan ótetin tusyna arnaıy jerústi jolyn salý týraly ótinishterin aıtqan. Sol sııaqty osy eldi mekendegi temir jolǵa qarasty turǵyn úılerdi jergi­likti ákimdiktiń balansyna ótkizý arqyly ju­mys­shylardyń jekeshe­len­dirýi­ne jaǵdaı jasaý jaıy da sóz boldy.

Tekeli jáne Taldyqorǵan qalalaryn­daǵy temir joldyń jekeniń qolyna ótip ketken kireberis joldarynyń máselesi áli de ózekti. Oblys aýmaǵyndaǵy temir jol ýchaskeleriniń eldi mekenderden ótetin jáne basqa da qaýipti degen jer­­lerinde qorshaý ornatylsa degen óti­nishter aıtyldy. Eger osyǵan saı shara qabyldansa adamnyń, maldyń poıyz astyna túsýiniń aldyn alýǵa, temir jol jumysyna kederginiń bolmaýyna da yqpal eter edi. Sóz bolǵan taǵy bir másele, «Dostyq – Moıynty» jobasyndaǵy oblys aýmaǵynda jumys júrgizetin kompanııalardyń sáıkesinshe osy óńirge tirkelýi mindetti túrde eske­rilýi shart.

N.Saýranbaev óz sózinde adamdardyń qaýipsizdigi mańyzdy ekenin jetkizdi.

«Biz úshin adamdardyń qaýipsizdigi – birinshi kezektegi basymdyq. Sondyqtan jolústi ótkelin salý, qaýipti ýchaskelerde qorshaý qoıý sharalary mindetti túrde atqarylady. Bul jumys josparda bar. «Dostyq – Moıynty» ýchaskesindegi ekinshi joldyń qurylysyn salý – Pre­zı­denttiń tapsyrmasymen qolǵa alyn­ǵan irgeli joba. Onyń iske asyrylýy Jetisý oblysy úshin mýl­tı­­­­­plı­ka­tıv­ti tıimdiligin kórsetedi. Bizben árip­testik baılanysty jandandyryp, ózekti máse­lelerdi birlesip talqylaýǵa, she­shi­min birge qarastyrýǵa múm­kindik ja­saǵandaryńyz úshin rı­za­shy­lyǵymdy bildiremin», dedi N.Saýranbaev

Jıynǵa qatysýshylar QTJ kompa­nııasynyń quzyryna kiretin máselelerge qatysty suraqtaryn qoıdy. Máselen, Balqash kóli jaǵalaýyn damytý qolǵa alyna bastady, endigi jerde týrıs­ter leginiń kóbeıetinine baılanys­ty bola­shaqta Lepsi aýylyna temir jol beketin salý qajettiligi týady. Sony qazirden josparlaý qajet. Sol sııaqty «Temirbeton» zaýyty, «Aısulý» tigin fabrıkasy respýblıkalyq «Dostyq – Moıynty» ýchaskesindegi jobaǵa qa­ty­sýǵa qajetti barlyq múmkindikteri bar ekenin jetkizdi. Bul rette jobaǵa irik­teýde básekege qabiletti kásiporyn­dar­dyń jumysty atqarý merzimi men sapasynyń tıisti talaptarǵa saı bolýy eskerilip, barlyǵy zań aıasynda júr­­giziletini aıtyldy.

Jıyn qorytyndysynda eki tarapqa da paıdaly pikir almasý bolǵanyn atap ótken oblys ákimi «Dostyq – Moıynty» ýchaskesindegi jobanyń oblys úshin mańyzy zor ekenin taǵy bir márte atap ótti.

«Oblys ákimdigi ınvestorlarǵa jo­balardy iske asyrýda jan-jaqty qoldaý men kómek kórsetedi. Árqashan syndarly ashyq yntymaqtastyqqa daıynbyz. Búgingi qol qoıyp otyrǵan memorandým oblysymyzdyń kólik-logıstıkalyq áleýetin damytý men odan ári keńeıtýge jol ashyp, birlesken jobalardy iske asyrýda óz nátıjesin beredi. Osynyń barlyǵy óńir ekonomıkasyn ilgeriletýge, sol arqyly halyqtyń turmys sapasyn jaqsartýǵa áserin tıgizedi. Memleket basshysynyń aldymyzǵa qoıyp otyrǵan basty mindeti de osy», dedi B.Isabaev.

Kezdesý sońynda Jetisý oblysynyń ákimi Beıbit Isabaev pen «Qazaqstan temir joly» UK» AQ Basqarma tóraǵasy Nurlan Saýranbaev ákimdik pen QTJ arasyndaǵy ózara túsinistik pen ynty­maqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy.

Jetisý oblysy