2022 jyldyń qazan aıynda Elektrondyq eńbek bırjasynda 109,2 myń bos jumys orny jáne 59,8 myń túıindeme ornalastyryldy. Aldyńǵy aımen salystyrǵanda jarııalanǵan jumys oryndarynyń sany azdap tómendedi (5,6%), al túıindeme sany úshten birge (27,3%) azaıdy. Iri qalalarmen qatar ónerkásiptik óńirlerde de kadrlardyń jetispeýshiligi sezildi.
Jumys berýshiler tarapynan bos oryndar sanynyń edáýir qysqarýynan kórinetin belsendiliktiń tómendeýi joǵary bilikti mamandarǵa kóbirek áser etti, ıaǵnı qajettilik 35%-ǵa qysqardy (11,7 myń bos jumys orny). Bul rette biliktiligi ortasha jáne tómen kadrlarǵa suranys kerisinshe ósti, tıisinshe 5% (+2,3 myń bos jumys orny) jáne 9%-dy (+3 myń bos jumys orny) qurady.
«Sondaı-aq orta bilikti mamandarǵa suranystyń turaqty úlesi bolǵan jaǵdaıda, mundaı biliktiligi bar jumyskerler túıindemeleriniń sany óte az ekenin atap ótken jón. Jumys izdeýshiler arasynda 40%-ǵa jýyǵy biliktiligi joq eńbek túrin usynatyn kadrlar», dedi «Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵy» AQ basqarýshy dırektory Aleksandra Molchanovskaıa.
Qazan aıynda bos oryndar sany boıynsha kóshbasshylar úshtigine óndiris (15,9% nemese 17,3 myń bos jumys orny), bilim berý jáne tárbıeleý (10,4% nemese 11,3 myń bos jumys orny), qurylys jáne sáýlet (6,4% nemese 7 myń bos jumys orny) salalary kirdi.
«О́tken aıdaǵy eńbek naryǵyndaǵy serpindi qarastyra otyryp, maýsymdyq aýytqýlarǵa sáıkes bilim berý salasynyń mamandaryna suranystyń eki ese qysqarýy aıasynda óndiristik saladaǵy jáne TKSh salasyndaǵy mamandyqtar boıynsha kadrlarǵa qajettilik aıtarlyqtaı óskenin atap ótýge bolady (+67%). Sonymen óndiriste eń tanymal stasıonarlyq jabdyqtardyń operatorlary (8,5 myń bos jumys orny), dánekerleýshiler men farmasevter (3,5 myń bos jumys orny), al TKSh-da slesarlar men santehnıkter (4,9 myń bos jumys orny) boldy», dedi A.Molchanovskaıa.
Jumys berýshiler tarapynan eń az suranys quqyqtaný, ǵylym jáne konsaltıng, sondaı-aq marketıng jáne BAQ sııaqty salalardyń mamandaryna qatysty boldy.
О́ńirler bólinisinde suranys turǵysynan eń belsendi Astana jáne Almaty qalalary, Batys Qazaqstan, Túrkistan jáne Qaraǵandy oblystary boldy, bos jumys oryndarynyń jalpy sany – 44,7 myń (barlyq suranystyń 41%-y). Kadr tapshylyǵy Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan (suranys usynystan 4 ese artyq) jáne Pavlodar oblystarynda (3 ese) barynsha aıqyn kórindi. Kerisinshe, Jetisý oblysynda jáne Mańǵystaý óńirinde bos jumys oryndaryna qaraǵanda kóbirek izdenýshiler baıqaldy.
Mamandyqtar boıynsha qazandyq qondyrǵylarynyń operatorlary (3 081 túıindemege 5 853 bos jumys orny), kúzetshiler (472 túıindemege 1 525 bos jumys orny), tiginshiler (220 túıindemege 1 273 bos jumys orny), keńse tazalaýshylary (323 túıindemege 1 271 bos jumys orny) jáne tárbıeshiler (620 túıindemege qarsy 1 507 bos jumys orny) tapshy boldy.
Sondaı-aq ótinish berýshilerdiń genderlik qurylymyndaǵy keıbir ózgeristerdi atap ótken jón. Eger qyrkúıek aıynda ótinish berýshiler arasynda erlerge qaraǵanda áıelder kóp bolsa, qazan aıynda jaǵdaı kerisinshe ózgerdi. Mundaı dınamıka bilim berý salasyndaǵy áıelderdiń, al erlerdiń óndiristegi genderlik basymdylyǵymen baılanysty ekeni anyq.
Aıdyń qorytyndysy boıynsha jas bólinisinde 45 jastan asqan izdenýshilerdiń úlesi 28%-dy (qyrkúıekte – 27%), jastardyń úlesi – 30%-dy (qyrkúıekte – 34%) qurady, al zeınetkerlik jas aldyndaǵy árbir onynshy adam izdenýshi boldy.
Eń joǵary jalaqyny 500 myńnan 1 mln teńgege deıin jumys berýshiler ónerkásiptik alpınısterge, qoparýshy, ınjenerler men hırýrg-dárigerlerge usynady. Sonymen qatar izdenýshiler tarapynan eń joǵary kútiletin jalaqy jeke sektordyń qurylymdyq bólimsheleriniń basshylary (~1,5 mln teńge), pılottar, sondaı-aq baqylaý-ólsheý aspaptary men avtomatıkany retteýshiler (1 mln teńgeden) tarapynan keledi.
Osylaısha, qazan aıynda jumys berýshiler tarapynan da, jumys izdeýshiler tarapynan da belsendiliktiń tómendeý úrdisi jalǵasýda. Bul eńbek naryǵyndaǵy suranys pen usynystyń maýsymdyq ózgerýine baılanysty. Osy rette qurylys, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq jáne óndiris salasynyń qyzmetkerlerine qatysty suranystyń artýy baıqalady.
Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»