Astana qalasynda Sırııa boıynsha Astana prosesiniń kezekti 19-raýndy ótti. Plenarlyq otyrysty Qazaqstan Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Ádil Tursynov ashyp, kezdesý qorytyndysy boıynsha Iran, Reseı jáne Túrkııa ókilderiniń Birlesken málimdemesin oqydy.
«Birinshi, 2022 jylǵy 19 shildede Tegeranda ótken Astana prosesiniń kepilger elderiniń úshjaqty sammıti aıasynda qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy basshylyqqa ala otyryp, álemdegi jáne óńirdegi ahýaldy damytýdy qarastyryp, Sırııa daǵdarysyn ornyqty retteýdi ilgeriletýde Astana prosesiniń jetekshi rólin atap ótti.
Ekinshi, Sırııa Arab Respýblıkasynyń egemendigine, táýelsizdigine, birligi men aýmaqtyq tutastyǵyna, sondaı-aq BUU jarǵysynyń maqsattary men qaǵıdattaryna óziniń ózgerissiz berilgendigin rastady jáne bul qaǵıdattardyń jalpyǵa birdeı saqtalýy men qurmettelýine jatatynyn atap ótti», dedi málimdemeni oqyǵan vıse-mınıstr Á.Tursynov.
Mınıstr orynbasarynyń aıtýynsha, taraptar terrorızmge qarsy kúrestiń barlyq nysandary men kórinisterinde ózara is-qımyldy jalǵastyrýǵa kelisken. Sırııanyń egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyna nuqsan keltirýge baǵyttalǵan ári kórshi elderdiń ulttyq qaýipsizdigine, onyń ishinde transshekaralyq shabýyldar men ınfıltrasııaǵa qaýip tóndiretin separatıstik josparlarǵa qarsy turýǵa bel býatynyn atap ótken.
Sırııanyń túkpir-túkpirinde áreket etetin terrorıstik toptar men olardyń fılıaldarynyń kóbeıýin, beıbit turǵyndar qaza tapqan azamattyq ınfraqurylymǵa jáne ishki kóshi-qon lagerlerine jasalǵan shabýyldardyń artýyn aıyptady. Kepilger memleketter Sırııanyń soltústigine qatysty qoldanystaǵy kelisimderdi tolyq oryndaý qajet ekenine nazar aýdarǵan.
«Tórtinshi, Idlıb deeskalasııa aımaǵyndaǵy jaǵdaı egjeı-tegjeı qarastyryldy. Gýmanıtarlyq ahýaldy qosa alǵanda, Idlıb deeskalasııa aımaǵyndaǵy jáne onyń aınalasyndaǵy jaǵdaıdy turaqty qalypqa keltirýdi qamtamasyz etý úshin odan ári kúsh salýǵa kelisti. Idlıb týraly búkil kelisimdi tolyq oryndaý arqyly «jerde» tynyshtyqty saqtaý qajettigin atap ótti.
Besinshi, Sırııa Arab Respýblıkasynyń soltústik-shyǵysyndaǵy jaǵdaıdy talqyladyq. Bul aımaqta qaýipsizdik pen turaqtylyqqa qol jetkizý Sırııanyń egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyn saqtaý negizinde ǵana múmkin bolatynyna kelistik. Terrorızmge qarsy kúres syltaýymen ózin ózi basqarýdyń zańsyz bastamalaryn qosa alǵanda, «jerde» jańa ahýal qurý áreketteriniń bárin joqqa shyǵardy», delingen málimdemede.
Sondaı-aq Sırııanyń birligine nuqsan keltirýge jáne kórshiles elderdiń ulttyq qaýipsizdigine, transshekaralyq shabýyl jasaýdy kózdeıtin separatıstik josparlarǵa qarsy turýǵa kelisken. Osyǵan baılanysty Evfrat ózeni mańyndaǵy beıbit halyqqa qarsy separatıstik toptardyń soǵys qımyldarynyń kúsheıýine alańdaýshylyq bildirip otyr. Beıbit sherýlerdiń jolyn kesýge, kúshtep áskerge shaqyrýǵa jáne bilim berý salasyndaǵy kemsitýshilikke qatysty másele de talqylanǵan.
Kepilger memleketter Sırııaǵa tıesili munaı tabysynyń zańsyz tárkilenýine qarsylyq bildirgen. Terrorıstik elementterge qoldaý kórsetetin elderdiń áreketterin, sonyń ishinde Sırııanyń soltústik-shyǵysyndaǵy ózin ózi basqarýdyń zańsyz bastamalaryn aıyptaıtynyn jetkizgen.
Kelissózderdiń kún tártibinde birqatar másele qaraldy. Sırııadaǵy jaǵdaı, onyń ishinde gýmanıtarlyq jáne áleýmettik-ekonomıkalyq ahýal, saıası prosesti keshendi ilgeriletý talqylanǵan. Budan bólek, senim sharalary, onyń ishinde kepilge alynǵandardy bosatý jáne iz-tússiz joǵalǵandardy izdeý de kún tártibine endi. BUU Qaýipsizdik Keńesiniń 2642 qararyna sáıkes Sırııany qaıta qalpyna keltirý jáne sırııalyq bosqyndardy otanyna qaıtarý úshin jaǵdaı jasaý maqsatynda halyqaralyq qaýymdastyqtyń kúsh-jigerin jumyldyrý jóninde pikir almasty.
«Astana formatyndaǵy tıisti Jumys toby sheńberinde ustalǵandardy/urlanǵan adamdardy bosatý jónindegi operasııalardy jalǵastyrýǵa bel baılaǵanymyzdy rastady. Jumys tobynyń sırııalyq taraptar arasyndaǵy senimdi nyǵaıtýdaǵy ózektiligi men tıimdiligin rastaǵan biregeı mehanızm ekenine kelisti. Ustalǵandardy/urlanǵandardy bosatý boıynsha jumysty jalǵastyrý jáne máıitterdi berý, habarsyz ketkenderdi izdeý jónindegi qoldanystaǵy mandatqa sáıkes is-qımyldy keńeıtýge kelisti.
Qazaqstan tarapyn 2022 jylǵy 20 qarashadaǵy Prezıdent saılaýynyń sátti ótýimen quttyqtap, Astanada Sırııa boıynsha 19-shy halyqaralyq kezdesýdi Astanada ótkizgeni úshin Qazaqstan bıligine shynaıy alǵysyn bildirdi. Sırııa jónindegi 20-halyqaralyq kezdesýdi 2023 jyldyń birinshi jartysynda Astanada ótkizýge kelisti», delingen málimdemede.