Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev halyqqa Joldaýynda aýyl medısınasynyń ahýalyn jaqsartý jóninde tapsyrma bergeni belgili. Aýyldaǵy aǵaıyn bul oń ózgeristi bıyldan bastap sezine bastaıdy. Jyl bastalysymen medısına salasyn damytýǵa 460 mlrd teńge josparlanyp, onyń 40%-y aýyl-aımaqtarǵa bólinedi.
30 jylda otandyq densaýlyq saqtaý salasynda az jumys atqarylǵan joq. Ásirese, pandemııa kezinde elimizdegi medısına salasyna erekshe nazar aýdaryldy. Jyldaǵydaı emes, bıyl memleketten bólinetin qarjy da kóbeıdi. Burynnan kele jatqan túıtkildi máseleniń túıinin tarqatýda Prezıdent tapsyrmasynyń yqpaly artty.
«Men kelesi jyldan bastap elimizdiń aýyl turǵyndarynyń qajettilikterine baǵyttalǵan ulttyq jobany iske asyrýdy bastaý týraly sheshim qabyldadym. Eki jyl ishinde búginde medısınalyq mekemeleri joq 650 aýylda medısınalyq jáne feldsherlik-akýsherlik pýnktter salynyp, tolyq jaraqtandyrylady. Osylaısha, memleket mıllıonnan asa azamattyń alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómekke qol jetkizýin qamtamasyz etedi. Ulttyq joba aıasynda 32 aýdandyq aýrýhana jańǵyrtylyp, aýdanaralyq kópsalaly mekemeler bolyp qaıta qurylmaq. Olarda ınsýlt ortalyqtary, hırýrgııa, reanımasııa jáne ońaltý bólimsheleri paıda bolady. Bul tórt mıllıonnan asa azamat úshin medısınalyq qyzmetterdiń sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi. Budan basqa, telemedısına damytylady, ol shalǵaı aýdandardyń turǵyndaryna bilikti kómek kórsetýge jol ashady», delingen Prezıdenttiń qyrkúıektegi Joldaýynda.
Sodan beri ilkimdi is sharalar dereý qolǵa alyna bastady. О́ıtkeni shalǵaı jatqan keıbir aýyldarda aýrýhana túgili stasıonar da joq ekeni, dáriger de tapshy ekeni ashyq aıtyla bastady. Berilgen tapsyrmadan birden sheshim shyǵarǵan Densaýlyq saqtaý mınıstrligi endigi eki jylda emdeý ortalyqtary joq eldi mekenderge medısınalyq bólimsheler salynyp, qajetti quraldarmen tolyq qamtamasyz etiletinin, keıbir aımaqtardaǵy jumys istep turǵan aýrýhanalardy kópbeıindi etip jabdyqtap, jańa bólimder ashý arqyly qyzmet sapasy artatynyn málimdedi.
Rasynda, kóp aýyldaǵy medısınalyq ınfraqurylymnyń tozyǵy jetken. Tekserý nátıjesinde 200-den asa turǵylyqty jerde medısınalyq kómek beretin mekemeniń joqtyǵy, 400-ge jýyq obekti jalǵa alynǵany jáne keıbiri apattyq ǵımaratta shoǵyrlanǵany anyqtalǵan. Dese de bir qýantatyny, jańadan qabyldanǵan ulttyq joba josparynda 32 aýdandyq aýrýhana jańartylyp, kópbeıindi mekemelerge aınaldyrý isi bıyl júzege asyryla bastaıdy. Bul rette Premer-mınıstrdiń orynbasary Altaı Kólginovtiń tóraǵalyǵymen ótken keńeste aýyldyq eldi mekenderdi medısınalyq obektilermen qamtamasyz etý máseleleri ashyq talqylandy. Iаǵnı «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda 2023-2025 jyldar aralyǵynda óńirler men shalǵaı aýyldarda salynatyn 655 alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek nysandarynyń ishinde 253 medısınalyq pýnkt, 160 dárigerlik ambýlatorııa, 242 feldsherlik-akýsherlik pýnkt bar. Máselen, Qaraǵandy oblysynda 92 alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek nysany, Abaı oblysynda 65 nysan, Jetisý oblysynda 59 nysan, Aqmola jáne Almaty oblystarynda 38 nysannan salý josparlanyp otyr.
«Aýyldar men shalǵaı aýdandardyń turǵyndary oblys ortalyqtary men qalalarǵa baryp, medısınalyq kómek alý úshin shaqyrymdap jol júrýge májbúr. Bul jerde ýaqtyly medısınalyq kómek kórsetý máselesi jaıyna qalyp otyr. Aýyldar men shalǵaı aýdandar turǵyndarynyń sapaly medısınalyq kómek alýyn, onyń ishinde «altyn saǵat» ishinde kómek kórsetilýin qamtamasyz etý qajet. Osyǵan baılanysty Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy ázirlendi. Josparlanǵan 655 jańa nysannyń 20-sy medısınalyq nysany múldem joq aýyldarda salynbaq. Osy ýaqytqa deıin medısınalyq nysandarǵa arnalǵan arnaıy ǵımarattary bolmaǵan aýyldarda jáne shalǵaı aýdandarda taǵy 208 medısınalyq nysan salynady. Qazirdiń ózinde apatty jaǵdaıda turǵan qoldanystaǵy nysandardyń ornyna 420-ǵa jýyq nysan turǵyzylmaq», dedi A.Kólginov.
Endi aýyl-aımaqpen qatar aýdandaǵy aýrýhanalardyń da ahýaly ájeptáýir jaqsara túsedi. Iаǵnı bıyl ınsýltten emdeý ortalyqtary, hırýrgııa, jansaqtaý jáne ońaltý bólimderi ashylyp, telemedısına baǵytyn damytý jolǵa qoıylyp, shalǵaıda turatyn halyqqa sapaly medısınalyq qyzmet kórsetile bastaıdy.
Jalpy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń bergen málimetine súıensek, otandyq medısına jumysynyń bıylǵy jospary mynadaı: densaýlyq saqtaý salasyndaǵy qyzmetkerlerdiń kásibı jaýapkershiligin saqtandyrý júıesin engizý; 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan onkologııalyq aýrýlarmen kúres jónindegi jospardy bekitý jáne iske asyrý; halyqqa juqpaly emes aýrýlar boıynsha kásibı tekserý baǵdarlamalaryn keńeıtý; 2026 jylǵa deıingi ana men bala densaýlyǵyn saqtaý tujyrymdamasyn bekitý jáne iske asyrý; medısına qyzmetkerleriniń jalaqysyn kóterý, onyń ishinde dárigerlerge 30%-ǵa (531 myń teńgege deıin), orta medısınalyq personalǵa 20%-ǵa (250 myń teńgege deıin) deıin jalaqysyn arttyrý; Astana jáne Almaty qalalarynda 2 ǵylymı-ınnovasııalyq kópsalaly klınıkany paıdalanýǵa berý; «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda 309 MSAK obektisin paıdalanýǵa berý (131 medısınalyq pýnkt, 99 FAP, 79 dárigerlik ambýlatorııa); aýdanaralyq ortalyq aýdandyq aýrýhanalardy zamanaýı medısınalyq jabdyqtarmen jaraqtandyrý.
Iá, jetistikter men kemshilikter ár kez qatar júredi. Dese de zaman talabyna laıyqty ómir súrý úshin aýyldyqtarǵa ǵana emes, jalpy jurtqa sapaly medısınalyq ınfraqurylym aýadaı qajet. Aýyl-aımaqty aıtpaǵanda, keıbir qalalardyń da medısınalyq ahýaly máz emes. Sondyqtan bıyl Prezıdent tapsyrmasymen elimizde oń ózgerister oryn alady dep senemiz. Memleket basshysy aıtqandaı, munyń bári ult saýlyǵyn sóz júzinde emes, is júzinde jaqsartýǵa bastaıdy.