• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 10 Qańtar, 2023

Mirjaqyptyń taıjaqysy

710 ret
kórsetildi

Astanadaǵy Ulttyq mýzeıdiń tórin toltyryp turǵan bir qundy jádiger bar. Ol – Alash ardaqtysy Mir­jaqyp Dýlatulynyń taıjaqysy. Bul jádigerdi aıtýly tulǵanyń qyzy Gúlnár Dýlatova 2009 jyly bu­rynǵy Prezıdent mádenıet ortalyǵyna tapsyrǵan.

Taıjaqy dep taı terisinen tigilgen qaptal tondy aıtady. Bul túrki halyqtarynyń ejelden ke­le jatqan syrt kıimi sanalady. Mirja­qyp atamyz bul taıjaqyny 1925 jyly Orynbordan Qyzylordaǵa kóship kelgende ulty evreı tiginshige tapsyrys berip tikkizgen. Sodan ony 1928 jyly bir top qazaq zııalylarymen qamaýǵa alynǵanǵa deıin ústinen tastamaı kıip júripti. Odan keıin baǵaly tondy Alash arysynyń jary Ǵaınıjamal Dýlatova 1940 jylǵa deıin eshkimge kórsetpeı, kóziniń qarashyǵyndaı saqtap, qyzy Gúlnárǵa amanat etip qaldyrǵan. Al búgingi urpaqqa ony tektiniń tuıaǵy, marqum Gúlnár Mirjaqypqyzy jet­kizdi.

– Ákem qamaýǵa alynǵan 1928 jyldan bastap sanasaq, bizdiń shańyr­aǵymyzda bul taıjaqy seksen jyl saq­taldy. Osy asyl kıim­niń qadirin jas kezimizde onsha bilgen joqpyn. Qazir ákemniń ısi sińgen, rýhy aıalaǵan otbasylyq jádigerimizdi qımaı, bir jaǵynan, muńaıyp ta turǵan jaıym bar. Biraq halqynyń ardaqtysy Mir­ja­qyptyń taıjaqysy endi el ıgili­gine aınalyp, ózi armandaǵan tá­ýel­siz memleketiniń eń már­tebeli murajaıynyń tórinen oryn alatynyna qýanyshtymyn, – dep ákesiniń qymbat dúnıesin mýzeıge tapsyrarda Gúlnár apa kózine jas alypty.

Biregeı jádigerdi sol kezdegi Prezıdent máde­nıet ortalyǵynyń bas qor saqtaýshysy Bıbinur Sana­qulova qabyldap alyp, Gúlnár apaǵa ortalyq dırektory, belgili ǵa­lym Myrzataı Joldasbekovtiń alǵyshaty men arnaıy soqtyrǵan kúmis bilezigin syılaǵan. Sondaı-aq kórnekti qaıratkerdiń qyzy mýzeıge ákesiniń Álıhan Bókeıhan, Ahmet Baıtursynuly, Jumaǵalı Tileýlın jáne Muhtar Mýrzınmen jazysqan hattary men qujattaryn, sýretterin tapsyrǵan.

Gúlnár apamyzǵa ákesiniń qadir­lep kıgen syrt kıimin mýzeıge ótkizý ońaı bolmaǵanyn myna bir hattan baı­qaımyz. 2010 jyly Almatydaǵy «Mektep» baspasynan jaryq kórgen «Alashtyń sónbes juldyzdary» atty kitabynda ol kisi Qazaqstannyń halyq jazýshysy Muhtar Maǵaýınge joldaǵan hatynda sol sáttegi kóńili men tolqynysyn áserli baıandapty.

«Asa qymbatty baýyrym Muhtar!

Ar ma?

22.04.09. Pragadan joldaǵan maqalań qolyma tıisimen bas kóter­mesten bir demmen oqyp shyqtym. Qatty qýanǵan halimdi aıtyp jetkize almaımyn. Shyn júrekten rızamyn saǵan.

...Bıyl 23.04.09 kúni ótken jańa­lyqqa kóńil bóleıin: Qadirli ákem Mirjaqyptyń kıgen, qolymda 80 jyl saqtap kelgen taıjaqysyn Myrza­taı Joldasbekov basshylyq etetin Astanadaǵy Prezıdenttik mádenı ortalyqqa syılyqqa bergenim. Bul úlken sensasııa boldy. Radıodan berildi, teledıdarǵa túsirildi, «Ege­men Qazaqstan» gazetiniń tilshisi keldi, jýrnalıster toby jınaldy. Beretin syılyǵymdy qabyldaý mıs­sııasymen kelgen mýzeıdiń bas qor saq­taýshysy B.Sanaqulova­nyń toltyrǵan aktisine qolymdy qoıyp, M.Dýlatov ákemniń taıjaqysyn tabys ettim. Ol mınýttaǵy keshken halimdi aıtpaı-aq qoıaıyn, jeńil tıgen joq. Biraq meni jubatarlyq áser etken, M.Joldasbekovtiń maǵan jazǵan Alǵyshaty edi. Onda bylaı degen sózderin qysqartyp keltireıin: «Abylaı hannyń altyn zerli qamqa tony, Balýan Sholaqtyń kemer beldigi sekildi qundy muralarmen birge Ortalyq tórinen oryn alyp, ulttyq mádenıetimizdi baıytyp turatyn bolady!...» Aldaǵy ýaqytta Mirja­qyptyń taı­jaqysy Abylaı hannyń qamqa tonymen qatar mý­zeıdiń tórinde ilýli tursa, budan artyq qandaı qur­met-syı bolýshy edi?! Qýa­nam. Maqtanam...Qushaq­tap súıdim, Gúlnár Mir­jaqypqyzy Dýlatova».

Qysqasy, Ulttyq mý­zeıdegi baǵa­ly jádigerler qatarynan oryn alǵan Mir­jaqyp Dýlatulynyń taı­jaqysy – Alash ary­sy­nyń kózi ǵana emes, táýel­sizdik muraty jolynda ba­syn báıgege tikken ardaq­ty­larymyz ómir súrgen dáýirden syr shertip tur.