• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 31 Qańtar, 2023

Jalǵan habar taratqanǵa jaza qatań

400 ret
kórsetildi

О́tken jyly terrorızm týraly jalǵan habarlama berýge qatysty 181 qylmystyq is qozǵalyp, 25 adam sottalǵan. Jalpy, Qylmystyq kodekstiń 273-baby, ıaǵnı terrorızm aktileri týraly jalǵan habarlama berý boıynsha tirkelgen derekter 2022 jyly kúrt óskenin baıqaýǵa bolady.

«Jarylǵysh zat qoıyldy», «ǵı­maratta bomba bar» degen sy­ńaı­daǵy jalǵan aqparat berý­diń arty biraz jurtty áýre-sar­sańǵa salary belgili. Onyń ústine atalǵan faktilerdi tekserý biraz ýaqyt pen qarjyny talap etedi. Oqıǵa ornyna polısııa, qutqarýshylar, kınologter, órt sóndirýshiler, jedel járdem brıgadalary, jedel tergeý toptary ju­myldyrylady. Kásip­oryn­dar­dyń qalypty jumys rejimi buzylady.

Bul kúshtik qurylymdar ju­­­my­synyń aıtarlyqtaı aýyt­qýyna ákep soqtyrady, tek­­seri­letin kommersııalyq kásip­­oryn­dar mıllıondaǵan shy­ǵynǵa ushy­raıtyny taǵy bar. Ter­ror­lyq shabýyl týraly jal­ǵan habarlamalar adamdardy evakýa­sııa­laý kezinde dúrbeleńmen aıaq­talyp jatatyny da jasyryn emes.

Esterińizde bolsa, ótken jyly jazda Qostanaı oblysynyń bir turǵyny dál osyndaı qyl­my­sy úshin 1 jyl 6 aıǵa bas bostandyǵynan aıyrylǵan edi. Ol kórshisinen kek alý maq­sa­tynda onyń elektrondyq posh­tasyn buzyp, sonyń atynan Astana jáne Almaty qala­larynyń 13 nysanyna (saýda orta­lyqtary, áýejaılar, bank­ter jáne t.b.) terrorızm aktisi týraly kórineý jalǵan ha­bar­lama jibergen. Al Almaty oblysynda qurdastarymen bás­tesip, elektrondy poshta arqy­ly 3 mektepti mınalaý týraly habarlama jibergen 13 jasar bala anyqtalǵan bolatyn. Aqyr aıaǵy kámeletke tolmaǵan balany tárbıeleý jónindegi mindetin oryndamaǵan úshin oqýshynyń ata-anasy jaýapkershilikke tartyldy.

Aıta ketý kerek, quqyqtyq tár­­tipti qorǵaý organdarynda qyl­­mystyq jaýapkershilikke tartý úshin osyndaı quqyq buzý­shylardy jedel anyqtaý prak­tıkalyq tájirbıesi bar. Tájirıbe kórsetkendeı, qylmyskerler tek el ishinde ǵana emes, odan tys jerlerde de áreket etedi.

Máselen, qazirgi tańda Bas prokýratýranyń úılestirýmen Je­del ózara is-qımyl maqsa­tyn­da shet memlekettermen ınternet keńistiktegi anonımdi ha­­bar­lamalardyń avtorlaryna qa­tysty derekter almasý bo­ıynsha Býdapesht konvensııasyna («Kompıýterlik qylmystar týraly») qosylý maqsatynda jumys júrgizilip jatyr. Son­daı-aq Bas prokýratýra múddeli memlekettik organdarmen bir­le­sip kórineý jalǵan terrorızm boıynsha qylmystyq jaýap­ty­lyqty kúsheıtý jáne quqyq buzýshylyqtyń osy túrin «aýyr» sanatqa jatqyzý (7 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý mer­zimi) týraly máseleni kóterip júr.