Premer-mınıstr Álıhan Smaıylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda osy jyldyń qańtar-aqpan aılaryndaǵy Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy men respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýynyń qorytyndylary qaraldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrovtyń aıtýynsha, eseptik kezeńde Qazaqstan ekonomıkasynyń ósý qarqyny 4,3%-dy qurady. Onyń ishinde, naqty sektor 2,7%-ǵa, qyzmet kórsetý salasy 5%-ǵa ósti. Barlyq negizgi salalar qurylys, aqparat jáne baılanys boıynsha oń dınamıka baıqalady, sondaı-aq saýda eń úlken ósimdi kórsetti. Negizgi kapıtalǵa ınvestısııalar aǵyny 19,2%-dy quraıdy.
Bıylǵy syrtqy saýda aınalymy 15,7%-ǵa ósip, $10,3 mlrd-qa jetti. Eksport 0,4%-ǵa ulǵaıyp, $6,1 mlrd-ty qurady, onyń ishinde óńdelgen taýarlar eksporty – 21,5%-ǵa 2,1 mlrd-qa deıin, taýarlar ımporty 4,2 mlrd-qa jetti.
Premer-mınıstrdiń orynbasary – qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaevtyń derekteri boıynsha memlekettik bıýdjetke shamamen 3,4 trln teńge kiris tústi (jospar 107,6%-ǵa oryndaldy). Atap aıtqanda, respýblıkalyq bıýdjetke – 2,5 trln (jospardyń 100,5%-y), jergilikti bıýdjetterge – 882 mlrd teńge kiris kirdi, barlyq óńirlerde jospar asyra oryndaldy. Sonymen qatar memlekettik bıýdjet shyǵystary 95,8%-ǵa, respýblıkalyq shyǵystar 96,5%-ǵa, jergilikti shyǵystar 96,6%-ǵa oryndaldy.
Premer-mınıstr el ekonomıkasy jyl basynan beri ornyqty ósim kórsetip kele jatqanyn atap ótti. Atap aıtqanda, naqty sektorda oń jáne turaqty dınamıka baıqalady.
Máselen, óńdeý ónerkásibinde óndiris 2,5%-ǵa, qurylysta – 13%-ǵa derlik, aýyl sharýashylyǵynda – 4%-ǵa, qyzmet kórsetý salasynda – 5%-ǵa ósken. Oń tendensııa mashına jasaýda – 31,5%, onyń ishinde avtomobıl ónerkásibinde – 46,5%, lokomotıvter men vagondar óndirisinde – 34% baıqalady. Farmasevtıkada ósim 17%-ǵa derlik, hımııa ónerkásibinde – 3,5%-dy, jeńil ónerkásipte – 34%-dy qurady.
Bul rette, azyq-túlik ónimderin shyǵarý 10%-ǵa, mıneraldy ónimder – 8%-ǵa, daıyn metall buıymdary – 12,5%-ǵa ósti. Munaı óńdeý 5,5%-ǵa artqan. Sondaı-aq elektr energııasyn óndirý salasynda – 4,5% jáne metall kenderin óndirýde – 2,5% ósim baıqalady.
Esepti kezeńde barlyq negizgi makrokórsetkishter boıynsha oń dınamıka Abaı, Batys Qazaqstan, Mańǵystaý, Pavlodar oblystarynda, Almaty jáne Shymkent qalalarynda baıqalady. Eń tómengi kórsetkishter Shyǵys Qazaqstan, Aqtóbe, Ulytaý jáne Jetisý oblystaryna tıesili.
«Syrtqy jáne ishki syn-qaterlerdi eskere otyryp, aldaǵy aılarda ekonomıkanyń turaqty ósý qarqynyn ustap turý óte mańyzdy. Osyǵan baılanysty mınıstrler óńir ákimderimen birlesip, ekonomıkany odan ári ártaraptandyrý men turaqty jumys oryndaryn qurýǵa basymdyq berýi qajet», dedi Álıhan Smaıylov.
Onyń aıtýynsha, iskerlik belsendilikti arttyryp, ekonomıkany sapaly damýy úshin ishki jáne syrtqy ınvestısııalardy tartý, josparlanǵan ınvestısııalyq jobalar pýlyn júzege asyrý jumysyn kúsheıtý qajet. Bul ásirese, shıkizattyq emes salalarǵa qatysty.
Sonymen qatar, óńirlerdegi bıznes-bastamalardy qoldaý maqsatynda Almaty men Shymkent qalalarynyń tájirıbesine súıene otyryp, ındýstrıaldy aımaqtar men shaǵyn ónerkásiptik parkterdi odan ári damytýdy qamtamasyz etý talap etiledi.
«Bıznespen turaqty túrde dıalog júrgizip, olar kótergen barlyq túıtkildi máselelerdi sheshý qajet. Nátıjeli jumyspen qamtýdy qamtamasyz etý jáne halyqtyń naqty tabysyn arttyrý negizgi basymdyq», dep atap ótti Premer-mınıstr.
Qorytyndylaı kele, Úkimet basshysy áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyn turaqtandyrýdyń jáne bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshileriniń qarjylyq tártipti kúsheıtý jónindegi jumysyn jalǵastyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.