Aqmola oblysyndaǵy birqatar eldi mekenge qyzyl sýdyń qaýpi tónip tur. Shalǵaıdaǵy aýyldar túgili oblys ortalyǵynyń shaǵyn aýdandaryndaǵy jer úılerdiń jertólesine erigen qar sýy tolyp, kólik jolyn búldirip jatyr.
Zerendi aýdanyna qarasty Uıaly aýylynyń balalary mektepke bara almaı otyr. Shoq juldyzdaı shaǵyn aýyldyń oqýshylary irgedegi Aqadyr aýylyna qatynap oqıtyn. Qazir eki eldi mekenniń arasynda qatynas joq. Jalǵyz joldy erigen qar sýy shaıyp ketti. Aqadyrdyń shyǵa berisindegi jol búlingen. Aýyl turǵyndarynyń aıtýyna qaraǵanda, qyr basyndaǵy qasat qar kúrt erip, lyqsyǵan qyzyl sý keshe qas qaraıa tipti molaıǵan. Negizinen bul jerde joldyń astyna salynǵan sý ótkizgish qubyr bar. Álde ýaqtyly tazalanbady ma eken, bálkim erigen qar sýymen ere kelgen qoqys bitedi me, qubyrdan sý ótpeı qalypty. Bes júzden astam turǵyny bar aýyl qazir eshqaıda qatynaı almaı qańtarylyp otyr. Bir aıta keterligi, búgingideı kúrdeli jaı jylda qaıtalanady. Kóktemgi qar sýy joldyń túte-tútesin shyǵarǵan. Qazir mı batpaq. Kólik túgili adam júre almaıdy.
– Bizdiń aýyl turǵyndarynyń basym kópshiligi Kókshetaý qalasynda jumys isteıdi. Qazir jol jabylǵandyqtan jumystaryna bara almaı otyr. Bıyl qysta qar qalyń tústi. Aýyldyń azamattary shamalary kelgenshe arshyǵan boldy. Biraq kúsh kem, qýatty tehnıka joq, – deıdi aýyl turǵyny Úmbet Qaıbaruly.
Aýyl turǵyndarynyń aıtýyna qaraǵanda, jergilikti ákimshilikten kómek bolmaǵan. Qys boıy borandy kúnderi jol jabylyp, beınetke batypty. Kóktemgi sý tasqynyna baılanysty daıyndyq jumystary shala júrgizilgen Uıaly, Aqadyr, Prevomaıskoe aýyldarynyń jolyn sý shaıyp ketken.
– Joldyń keıbir tustaryn qyzyl sý tereńdigi bir jarym metrge deıin or qylyp shaıyp ketti, – deıdi aýdandyq turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bólimi basshysynyń mindetin atqarýshy Danııar Aqtanov, – ótken túnde aýyldyq okrýg ákimdigi joldy jartylaı qalpyna keltirdi, búginde alty KamAZ-ben qum tasymaldaýda.
Oblys ortalyǵynda da qyzyl sýdyń qaýpi orasan. Beıbitshilik shaǵyn aýdanyndaǵy jekemenshik úılerdi sý basyp jatyr. Byltyr ǵana paıdalanýǵa berilgen jol qyryq shuńqyr bolyp búlindi. Eń basty sebebi, jol jıegine sýaǵarlar salynbaǵan. Irgedegi tóbeden lyqsyp aqqan sý sýaǵar bolmaǵandyqtan, jer úılerdiń aýlalary men jertólelerin sýǵa toltyrýda. Shaǵyn aýdan turǵyndary sý soratyn tehnıka jaldap, óz kúshterimen qyzyl sýdyń betin qaıtarýǵa tyrysyp jatyr.
– Men Qaraǵaıly kóshesinde turamyn. Qazir úıimizdi sý basyp jatyr, – deıdi qala turǵyny Nurbek Esenov, – tabıǵı sý joly bitelip, sýaǵarlar ornatylmaǵandyqtan, dál osyndaı jaǵdaı oryn alyp otyr.
Bul shaǵyn aýdandaǵy kóshelerde byltyr káriz júıesin ornatpaq bolyp joldy qoparypty. Biraq jumys aıaqtalmaǵan. Qazǵan jer ashyq kúıinde qalǵan. Ordan shyǵarylǵan topyraq sazǵa aınalyp, aıaq attar jer qaldyrmaǵan.
– Qalalyq ákimshiliktiń tabaldyryǵyn tozdyrǵaly jeti jyldyń júzi boldy, – deıdi qala turǵyny Aleksandr Vysochın, – 2020-2025 jyly bizdiń kóshelerge aýyz sý jelisi men kanalızasııa ótkizgen bolatyn. Negizinde bul jumysty ákimdik atqarýǵa tıis. Biraq árbir otbasy 220 myń teńgeden qarajat tóledik. Jumys durys júrgizilgen joq. Qazir mektep oqýshylaryna, egde adamdarǵa óte qıyn bolyp tur.
Kóktemnen habar jetkeli qala ákimdiginiń tas-túıin daıynbyz degen aqparaty talaı jarııa etilgen. Qateliktiń qaı jerden ketkenin kim bilsin?
Aqmola oblysy