SAHARA SAZYNYŃ SANSYZ TOLQYNDARY

Keshe Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Saýd Arabııasy Koroldiginiń Qazaqstandaǵy mádenıet kúnderiniń elordadaǵy ashylý rásimi ótip, aıshyqty sátter kóp kóńiline shýaqty áser qondyrdy. Saraıǵa aǵyla kóshken jurtqa qaz-qatar tizilgen ıslam mádenıe­tiniń tańdaýly ókilderi folklor­lyq úlgidegi mýzykalaryn sharyq­tata áýeletip, sypaıy izetpen qar­sy alýda. Islamı qundylyqtar ortaq bolǵandyqtan qonaqtar us­ynǵan qasıetti qurma jemisinen, zámzám sýy­nan dám tatýǵa árkim-aq umtyl­ǵan. Kire beriste Saýd Ara­bııasy Koroldiginiń ótken, qazirgi ómiri týraly tushymdy baıandaıtyn túrli plakattar, kitapshalar tegin taraty­lyp, musylman eliniń beımálim qyrlaryn ashýda sheksiz qyzmet kórsetilýde. Mádenı shara qasıetti Quran-Ká­rimniń aıatyn júrek tolqyr ma­qam­men oqýmen bastalyp, eki eldiń máde­nıet salasy basshylarynyń qutt­yq­taý lebizderimen jalǵasty. Mádenıet mınıstri Muhtar Qul-Muhammed arab baýyrlardyń elor­daǵa kelýi úlken tarıhı oqıǵa bo­lyp sanalatyn sebebi Saýd Arabııa­sy Koroldiginiń máde­nıet kúnderi Qazaq eliniń astana­synda tuńǵysh ret ótkizilip otyr deı kelip, ıslam órkenıetindegi murat-múddesi bi­re­geı elderdiń saıası-ekonomıkalyq áleýmettik-mádenı, dıplomatııalyq baǵyttaǵy baılanys­tary qarqyndy damyp kele jatqa­nyn baıandady. Saýd Arabııasyn dúnıe júzindegi eki mıllıardqa jýyq adamdardyń eń qasıetti mekeni bolyp sanala­tyn ıslam dúnıesiniń qos kıesiniń shyraqshysy, ustaýshysy retinde biletinin, Qazaqstannyń basqa óńirlerin aıtpaǵan kúnniń ózinde astanadaǵy kóptegen ásem ǵıma­rattarǵa saýdııalyq baýyrlardyń qosqan úlesi aıryqsha ekenin, onyń ishinde korol Fahdtiń tikeleı sheshimimen Senattyń ǵımaraty, kardıologııalyq ortalyq sııaqty asa úlken mádenı, medısınalyq keshen­der saýdııalyqtardyń bizge tegin kór­setken kómeginiń arqa­synda salynǵanyn aıtyp, osy aralyqta El Prezıdenti Nursultan Nazarbaev eki ret Saýd Arabııasyna resmı saparmen baryp, eki el arasyndaǵy dostyq qarym-qaty­nasty bıik deńgeıge kótergenin tilge tıek etti. Mártebeli qonaq­tarǵa bul sizderdiń de otanda­ryńyz, óıtkeni ıslam órkenıeti birtutas, múbárák dinimizben júrekter arqyly jaqyndastyratyn qasıetti din bolǵandyqtan óz baýyrlary­ńyzdyń úıine keldińizder degen tilek bildirse, Saýd Arabııasy Má­denıet jáne aqparat mınıstriniń orynba­sary Ábý Bákr Bın Ahmad Bakadır qasıetti meshit ornalasqan jerdiń halqynyń sizderge zor sálemin jetkizgim keledi dedi. Osynaý sharany men eki el arasyndaǵy erekshe sıpattaǵy dostyq qarym-qatynastyń dáleli dep bilemin degen ol Saýd Ara­bııasynda ótken Qazaqstannyń Má­denıet kúnderine óte joǵary baǵa berdi. Ál-Farabı, Sultan Beıba­rys sııaqty uly tulǵalardy dúnıege ákelgen Qazaq eline kelý qýany­shy­na ıe bolǵanyna jany marqaıdy. Kerneıshiler, lıfa-shoý, ha­bıtı-shoý, saýdı-shoý óneri Arab eliniń ár óńirlerinde saqtalǵan mýzykalyq úlgilerdi usyndy. Kóshpeliler me­keniniń dúbiri dúıim dalaǵa jaıylyp, sahara salty saǵynysh sazdarymen ásem jelpidi. Astana men Almatyda Arabııa mádenıetin meılinshe jaıyp kór­setýge daıyn meımandar qoltań­basy tek sahnalyq kórinistermen, mýzykalyq arnaýlarmen aıaqtal­masy belgili. Búgin ol basqa sa­ryn­da jal­ǵasady. Tamer ben Hemdan ál-Harbı, Mıhrez ben Saleh Na­sır, Hasan ben Álı Kalım sheber­lerdiń qos meshitke arnaǵan kórmesi ımandy jurtty ıbaly oıǵa je­teleıdi degen senim­demiz. “Palma men qurma” kórmesi arabtardyń ómiri týraly tyń maǵlu­matpen qanyqtyratyny seziledi. Elý bir qylqalam sheberiniń kartınalary men sandyq ónerdiń on eki sheberi ázirlegen buıymdar kóńil aınasyn shýaqtandyryp jiberetindeı. Emal óneri men arab jazýynyń múltiksiz sheberleri usynǵan qundylyqtar ıslam mádenıetiniń zamanaýı únderin zańǵar kókke kóterýdi ań­saǵan murat­tar syndy qabyl­danbaq. Osy is-shara sheńberinde Keńes Odaǵynyń Saýd Arabııasy Koroldigindegi birinshi elshisi Názir Tórequlovqa arnalǵan arab­tyń kóne kitaptary, sondaı-aq qoldanbaly, aspazdyq ónerler boı­ynsha kórmeler uıymdastyrylmaq. Mádenıet mınıstrligi men “Qazaq­stan halqynyń rýhanı damý qory” aksıonerlik qoǵamynyń uıytqy bolýymen ótetin ár sharadan jan-dúnıeni nurly tańmen sergiter erekshe saz esedi. Qarashash TOQSANBAI.