Ieligine jer alǵanymen, onyń ıgerilýine salǵyrt qarap, aýyldaǵy aǵaıynnyń ıgiligine jaramdy jaıylymdyq jerdiń ózine aýyz salatyn alpaýyttardy zań aıasynda jónge salý byltyr bastalǵany belgili. Memleket basshysy Q. Toqaevtyń jer máseleleri boıynsha tekserýler júrgizýge bergen tapsyrmasyna sáıkes, qazir Abaı oblysynda da osy baǵyttaǵy jumys birtindep qarqyn alyp keledi.
О́tken jyldyń tamyz aıynda ǵana qurylǵan Abaı oblysynyń jer resýrstaryn basqarý departamenti jer zańnamasyn saqtaý boıynsha jospardan tys 13 tekserý júrgizgen eken. Onyń toǵyzynan zań buzý faktileri anyqtalǵan. Tek 3 tekseris qana oń nátıje kórsetipti. Atalǵan departament basshysy Dáýlet Bıjanovtyń BAQ ókilderimen ótkizgen brıfıngte málimdegenindeı, oblystyń aýdandyq jáne qalalyq jer qatynastary bólimderinen jalpy alańy 475389,0 gektar jer ýchaskelerin nysanaly maqsattaryna sáıkes paıdalanbaı otyrǵan 237 agroqurylym sýbektilerine qatysty tekserýler júrgizý jóninde hattar túsken. Sonyń ishinde 30 sýbektige qatysty jospardan tys tekserister júrgizilip, onyń jıyrma úshinen zań buzýshylyq faktisi anyqtalǵan.
Taǵy bir aıtar jaıt, 2022 jyly tekseristerdiń qorytyndylary boıynsha berilgen nusqamalar oryndalmaǵan jaǵdaıda, bıyl 35,7 myń gektar aýmaqty qamtıtyn aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerdi sot arqyly memleket menshigine májbúrlep qaıtarý josparlanyp otyr.
Byltyr respýblıka boıynsha paıdalanylmaı otyrǵan 5,4 mln gektar jer memleket menshigine qaıtarylǵan eken. Al Abaı oblysy boıynsha 2022 jylǵa josparlanǵan 200,0 myń gektar jerdiń 84,7 myń gektary memlekettik menshikke qaıtarylyp, tapsyrma 42% oryndaldy. Munyń 27,9 myń gektary Aıagóz aýdanynan, 24,2 myń gektary Úrjar aýdanynan qaıtarylsa, odan keıingi jer alqaptary Abaı, Jarma, Kókpekti, Besqaraǵaı jáne Borodýlıha aýdandarynan memleket menshigine ótken.
– Bizdiń aldymyzda Prezıdent tapsyrmasy boıynsha paıdalanbaı jatqan 5 mln gektar jerdi qaıtarý tapsyrmasy turǵany belgili. Osy rette ótken jyldyń sońynda paıdalanylmaı jatqan jáne jer zańnamasyn buza otyryp berilgen jalpy alańy 250,0 myń gektar jerdi memleket menshigine qaıtarý týraly aýdandar bólinisindegi jospar bekitildi. Bul jospardan qala, aýdan basshylyǵy habardar. Departament júrgizgen túsindirme jumystarynyń nátıjesinde búgingi kúnge oblys boıynsha 96209,2 gektar jer ýchaskeleri agroqurylym ıeleriniń óz erkimen bas tartýyna baılanysty memleket menshigine qaıtaryldy, – deıdi Abaı oblysynyń jer resýrstaryn basqarý departamentiniń basshysy D.Bıjanov.
Aýdandar arasyndaǵy qaıtarylǵan jer kólemi boıynsha tizimdi Aqsýat aýdany bastap tur eken. Bul aýdannan 61604,0 gektar jer memleket menshigine ótse, Jarma aýdanynan 14740,0 gektar jer qaıtarylǵan. Jalpy aıtqanda, oblys boıynsha josparlanǵan 250 myń gektar shabyndyq jáne jaıylymdyq alqaptyń el ıgiligine qaıtarylýy týraly mindettiń qazirgi kúnde 38 paıyzy ǵana oryndalyp otyr.
Departament basshylyǵy quzyrly organdarmen birlese otyryp, oblystyń eki qalasy, segiz aýdanyn túgeldeı aralap shyqqan. Onda aýyl sharýashylyǵymen aınalysatyn kásipkerlermen, sharýa qojalyǵynyń ıelerimen kezdesýler ótkizdi. Mundaı kezdesýlerde Jer kodeksine engizilgen ózgerister týraly jete túsindirilgenin aıta ketkenimiz jón. Iаǵnı buryn paıdalanýǵa berilgen jer 2 jyl ishinde ıgerilmegen jaǵdaıda ǵana qaıtarylatyn bolsa, bıyldan bastap bul merzim 1 jylǵa qysqarǵan. Jer ıesi aldyn ala jiberiletin nusqamalyqtyń ózinen jyl ishinde qorytyndy shyǵarmaǵan jaǵdaıda ony zań talabyna jáne tıisti algorıtmderge sáıkes, memleketke májbúrlep qaıtarý sharasy qoldanylady. Sonymen qatar «Ákimshilik quqyqbuzýshylyq kodekske» engizilgen ózgeristerge sáıkes jer resýrstaryn basqarý departamentine jer zańnamasyn buzǵany úshin ákimshilik jaýapqa tartý quqyǵynyń berilýi de jerdi zań aıasynda durys paıdalanýǵa baqylaýdyń kúsheıtilgendigin aıǵaqtaıdy.
Aıtpaqshy, jaıylymdyq jerdiń jetispeýshiligi kúni keshe Jarma aýdanyna barǵan saparynda oblys ákimi Nurlan Uranhaevtyń taǵy aldynan shyqty. Jarmalyqtar Uranhaevpen kezdesýde jaıylymdyq jáne shabyndyq jerlerdiń joqtyǵy týraly aıtty. О́ıtkeni jerdiń kóp bóligi maqsatyna saı paıdalanylmaıdy eken. Al óz kezeginde oblys ákimi Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha paıdalanylmaǵan jerler memleket menshigine qaıtarylatynyn atap ótti.
– Prezıdenttiń naqty tapsyrmasy bar. Atalǵan máseleni sheshýmen aýdan ákimi tikeleı aınalysyp otyr. Búgin taǵy tıisti basqarma basshysyna tapsyrma berdim, ol qansha jer jáne qalaı qaıtarylatynyn turǵyndarǵa habarlaıdy. Jalpy, Jarma aýdanynda 14 740 gektar jer qaıtaryldy, al aýdan boıynsha barlyǵy paıdalanylmaǵan 146 000 gektar jer anyqtaldy, – deıdi oblys ákimi Nurlan Uranhaev.
Abaı oblysy