Jaqynda Ana men bala ortalyǵynda jeti aılyq balaǵa baýyr transplantasııasy jasaldy. Medısınada baýyr transplantasııasy kúrdeli operasııalardyń biri sanalady. О́kinishke qaraı, baýyr aýrýy asqynǵanda onyń transplantasııadan basqa tıimdi dárýi tabylmaýy da múmkin. Munyń birden-bir aıǵaǵy retinde jasqa jetpegen balaǵa jasalǵan kúrdeli operasııany aıtýǵa bolady.
Sábıdiń ata-anasy tilep tapqan perzentine «baýyr sırrozy» dıagnozy qoıylǵanda úreılengenin jasyrmady. Biraq balasynyń erteń-aq saýyǵyp ketetinine ishteı senip, tilekshi boldy. Sodan sábıdiń dıagnozy belgili bolǵan soń, dárigerler ony Ana men bala ortalyǵyna aýystyrǵan. Sábıdiń ata-anasy elde áleýeti zor ortalyqtyń baryn estigen soń, shetelde qaralý týraly oı mazalamaǵanyn aıtady. Sonymen operasııa qańtarda, «Qazaqstan halqyna» qorynyń qoldaýymen «Bir jasqa deıingi balalardyń baýyr transplantasııasy» taqyrybynda ótken mentorlyq sheberlik sabaǵy aıasynda sátti jasalǵan. Iаǵnı operasııaǵa ortalyq dárigerlerimen qatar japondyq dárigerlerdiń de qosqan úlesi bar.
– Dárigerler emniń eń ońtaıly túri transplantasııa degen sheshim qabyldady. Árıne, alǵashynda qorqynysh boldy, balamnan aıyrylyp qalmaımyn ba degen oılar da mazalaǵan. Operasııany qaı dárigerler jasaıdy eken, qalaı bolar eken degen oılar maza bermedi. Qoryqtym. Dárigerlerdiń tájirıbesine, balamyzdyń aman qalatynyna senim bildirdik. Joldasymnyń donor bolýǵa múmkindigi bolǵan soń, transplantasııaǵa birden sheshim qabyldadyq. Operasııadan keıin, arqamyzdan júk túskendeı biraz jeńildep qaldyq. Ortalyqtyń dárigerlerine alǵys aıtamyn. Barlyǵy – tájirıbesi tolysqan, ózine senimdi, bilikti mamandar. Balamyzǵa jaqsy kóńil bólip, únemi ahýalyn aıtyp, eskertip otyrdy, deıdi sábıdiń anasy.
Balasyn aman alyp qalýdyń múmkindigi baryn estigen ákesi oılanbastan donor bolýǵa daıyn ekenin aıtqan. Ol «baýyr eti balasynyń ómiri jaıly suraq týǵanda kez kelgen áke qarap qalmasy anyq» dedi.
– Álbette, dárigerlerden meniń donor bolýyma bolatynyn estigende birden kelistim. Boıda múlde qorqynysh, úreı bolǵan joq. Ulymnyń amandyǵyn oıladym, sony tiledim. Degenmen mundaı jaǵdaıǵa alǵash ret dýshar bolǵandyqtan azdap qobaljyǵanymyz ras. Dárigerlerge alǵys aıtamyn. Ulymyzdy aman alyp qalýdy oılap, barynsha kómektesti, barlyq emsharany ýaqytymen júrgizdi. Keıin operasııa da sátti ótti, deıdi ákesi Tileýbek.
Onsyz da kúrdeli operasııaǵa balanyń salmaǵy, jasy ájeptáýir áser etetini belgili. Biraq osy jolǵy operasııada sábıdiń tynys alýy qıyndaı bastaǵan soń, dárigerler barynsha jedel iske kirisken. О́ıtkeni Ana men bala ortalyǵyndaǵy dárigerler baýyr transplantasııasyn 2015 jyly bastap, kúni búginge tájirıbesin tolyqtyrýdan qol úzbegen. Esesine, óz isin jetik biletin mamandar 15 balaǵa baýyr aýystyrý operasııasyn jasaǵan. Dárigerler ortalyqtaǵy on altynshy baýyr transplantasııasynyń da sátti shyqqanyn, qazir bala men ákesiniń ahýaly táýir ekenin aıtty.
– Qazir kishkentaı qaharmanymyz – úıinde, jaqyndarynyń ortasynda. Jaǵdaıy jaqsy, ómir súrýge barlyq múmkindigi bar. Anasyna operasııadan keıingi kezeńdegi kútim týraly túsindirdik. Balanyń baýyry jumys istep tur, ózi tynys alady. Terapııadan asqynýsyz ótedi. Donor bolǵan balanyń ákesi de aýrýhanadan shyǵaryldy, deıdi ortalyq dárigeri Zarıp Mýhamedov.
Negizi, jyl saıyn ana men bala ortalyǵynda orta eseppen 2-3 baýyr transplantasııasy jáne 20 búırek transplantasııasy jasalady eken. Onyń basym kópshiligi – týystyq donordan. Biraq keıde týystarynyń aǵzasy belgili bir sebeptermen balaǵa sáıkes kelmeıtin jaǵdaılar da kezdesedi. Árıne, mundaıda balalar máıittik donor úshin kútý paraǵynda turýǵa májbúr. Mysaly, qazirdiń ózinde Ana men bala ortalyǵynyń kútý paraǵynda 18 bala baýyr transplantasııasyna jáne 30 bala búırek transplantasııasyna muqtaj. Sátin salsa, ata-ananyń arman-tilegi qabyl bolyp, balpanaqtaı balalaryn tezirek baýyryna bassa dep tileımiz.