Chıng VÝ, AIBA prezıdenti: “QAZAQSTAN — BOKS DERJAVASY”

Jaqynda Astanaǵa Halyqaralyq áýesqoı boks federasııasynyń prezıdenti Chıng Vý kelip, elimizde sporttyń osy túrin damytýda atqarylyp jatqan jumystarmen tanysý úshin Qazaqstan Boks federasııasynyń basshysy Tımýr Qulybaevpen, bylǵary qolǵap óneriniń bedeldi mamandarymen kezdeskeni belgili. Osy júzdesýlerde AIBA prezıdenti bokstan áıelder arasynda ótken Azııa chempıonatynyń uıymdastyrylýyn, oǵan Qazaqstanmen qatar ózge de elderdiń jaqsy daıyndyqpen kelgenderin, elimizde boksty damytýda istelinip jatqan jumystarǵa baılanysty óz pikirin bildirgen bolatyn. Sol kezdesýlerden keıin Chıng Výdy qazaq boksy men otandyq federasııanyń ony damytýdaǵy jumystaryna baılanysty pikirin bilý úshin áńgimege tartqan edik. – Bul sizdiń elimizge jasap otyrǵan alǵashqy saparyńyz emes. Qazaq boksymen siz jaqsy tanys­syz. Onyń qazirgi damý deńgeıi jóninde ne aıta alasyz? – Bul meniń Astanaǵa jasap otyrǵan úshinshi saparym. Men os­ynda kelgen saıyn úlken ózge­risterge kýá bolýdamyn. Astana osyndaı qarqynmen damı berse, ol bolashaqta álemniń eń ádemi qalalarynyń biri bolatynyna se­nim­dimin. Jaqyn arada Asta­na­nyń týǵan kúni bolady eken. Osy múmkindikti paıdalana oty­ryp, barlyq qazaqstandyqtardy, onyń ishinde astanalyqtardy kele jatqan qala kúnimen quttyq­taı­myn! Barlyq jaqsylyqty tileı­min! Al endi boksqa keler bolsam, sizderde eń bastysy, bári de boksty jaqsy kóredi, ony qyzyǵa tama­shalaıdy. Qazaq boksynyń tarı­hy­men tanysqanymda kóp adamd­ar­dyń ony damytýǵa eńbek sińirge­nine kóz jetkizdim. Sonyń nátı­je­sinde, qazir Olımpıada men álem, Azııa chempıonattarynda qazaq boksy­shylary únemi qurmet tuǵy­rynyń eń bıik satysynan kórinip júr. – Qazaq boksshylary ishinde kimdi aıta alasyz? – Olardyń bárin aıta almaı­myn. Sizderden shyqqan Olım­pıada, álem, Azııa chempıonda­ry­nyń bári talantty, daryndy. Ja­qynda bokstan áıelder arasynda ótken qurlyqtyq chempıonatta Beı­jiń Olımpıadasynyń chem­pıo­ny atanǵan boksshymen kez­des­tim. О́te talantty, óz isine be­ril­gen boksshy. Onyń súıikti isine qaıtyp kelgenine qýanyshtymyn. Qazir AIBA aıasynda dúnıe­jú­zilik WSB lıgasy qurylǵany bel­gili. Endi Qazaqstan boksshylary osy kásipqoı lıgada óner kórs­e­tip, Olımpıada joldamasyn sarapqa sala alady. – Qazaqstan Boks federasııa­sy elimizde sporttyń osy túrin damytýda barlyq jaǵdaı jasap otyr. Osy jolǵy saparyńyzda qandaı ózgeristerdi baıqadyńyz? – Qazir federasııaǵa jańa prezıdent, vıse-prezıdentter, jańa atqarýshy komıtet, apparat jetekshisi kelip otyr. Bizge Boks federasııasynyń jumys isteý stıli unaıdy. Federasııaǵa jańa basshylyq kelgeli beri olar biz­ben tyǵyz baılanys ornatýǵa kóp mán berýde. Bizge osy jaǵy una­dy. Búginde AIBA barlyq el­derdiń federasııalarymen tyǵyz qarym-qatynasta jumys isteýde. Osynda ótken Azııa chempıonaty kezinde Qazaqstan Boks federa­sııasynyń prezıdenti Tımýr Qu­lybaevpen kezdesip, eki jaqty yn­tymaqtastyq máselelerin tal­qyladyq. Onda bıyl AIBA atqa­rýshy komıtetinde ótkiziletin saı­laý jóninde de áńgimelestik. Biz­diń oıymyzsha, Qazaqstannyń at­qarýshy komıtetine ókilin saı­laýǵa múmkindigi kóp. – Elimizde tuńǵysh ret boks­tan ótken áıelder arasyndaǵy Azııa chempıonatyn óz kózińizben kórdińiz. Pikirińiz qandaı? – Boks federasııasy chempıo­nat­ty jaqsy ótkizdi. Barlyq el­der oǵan jaqsy daıyndalyp ke­lipti. Tórt altyn, bir kúmis, úsh qo­la medal – el úshin úlken je­tistik. Jalpy, qazir búkil dúnıe júzinde áıelder boksyna kózqaras burynǵydan ózgeshe bolyp otyr. О́ıtkeni, áıelder boksy Olımpııa oıyndarynyń baǵdarlamasyna engen sporttyń túri bolǵandyqtan barlyq elder óz federasııalaryn ashyp, boksty damytýǵa basa mán berip keledi. Osy jerde áıelder boksynyń Olımpıadaǵa enýi ońaı bolmaǵanyn atap ótkim keledi. Kezinde HOK bizge mynadaı talap qoıǵan bolatyn. Olar bizge Olım­pııa oıyndaryna 286 sportshy ǵana qatysatynyn aıtyp, boks básekesine qatysatyn sportshy­lardyń sanyn azaıtýdy usyndy. Sóıtip, biz amal bolmaǵan soń, erler arasynda ótetin jarystar­daǵy salmaq dárejelerin 10-ǵa qysqartyp, áıelder boksyna 3 salmaq qosý kerek degen sheshim qabyldadyq. Munyń aldynda erler jarystary 13 salmaqta ótetin. Endi áıelder arasynda qaı eldiń quramalarynyń Olımpıa­daǵa qatysatyny 2012 jyly óte­tin álem chempıonatynda belgili bolady. Osy básekede chempıon atanǵan boksshylar Olımpıadada 51, 60 jáne 75 kıloǵa deıingi salmaq dárejesinde kúsh syna­sady. Ár salmaqta 12 boksshydan bolady. Álem chempıonatynyń qaıda bolatynyn aldaǵy shilde aıynda Marokkoda ótetin AIBA-nyń kezekten tys otyrysynda sheshetin bolamyz. – AIBA-nyń prezıdenti re­tinde bokstyń qazirgi damý deńgeıine kóńilińiz tola ma? – Eki jeti buryn Zambııanyń astanasy Lýsakada AIBA-nyń boks jónindegi oqý ortalyǵy ash­yl­dy. Ol Afrıkada sporttyń osy túrin damytýmen aınaly­satyn bo­lady. Mundaı ortalyqty biz al­ǵash ret Kanadanyń Kvebek pro­vın­sııasynda ashqan bolatyn­byz. Endi qazir boks ordalaryn barlyq qurlyqtarda ashýdy jos­parlap ot­yr­myz. Al Azııaǵa keler bol­sam, búginde Qazaqstan, Qy­taı, О́zbek­stan, Úndistan, Moń­ǵolııa el­de­rin­de boksty da­my­týǵa basa mán be­rilýde. Qa­zaq­standy óz ba­sym boks derjavasy dep esepteımin. Áńgimelesken Dastan KENJALIN.