Elordada E.Rahmadıev atyndaǵy memlekettik akademııalyq fılarmonııasynda Saryarqa aýdanynyń 25 jyldyǵy qarsańynda «Shırek ǵasyrdaǵy syrly Saryarqa» atty saltanatty is-shara ótti.
Merekelik is-sharaǵa Saryarqa aýdanyn qalyptastyrýǵa, onyń damýyna úles qosqan memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, ardagerler, zııaly qaýym ókilderi, depýtattar jáne aýdannyń belsendi turǵyndary qatysty.
– Búgin – biz úshin erekshe kún, Saryarqa aýdanynyń qurylǵanyna 25 jyl tolyp otyr. Elordanyń tarıhy Saryarqadan bastaý aldy. Saryarqa – ózindik tarıhı kelbetin saqtaı otyryp, eski men jańany ushtastyrǵan sáýletti aýdan. Onyń damýyna aýdannyń belsendi turǵyndary men bilikti kásibı mamandardyń úlesi zor. Taǵylymdy tarıhy bar, erekshe aýdannyń ákimi bolyp qyzmet etý – men úshin aıryqsha abyroı jáne úlken jaýapkershilik. Aýdannyń damýyna, órkendeýine óz úlesin qosqan árbir azamatqa alǵys bildiremin! Súıikti Saryarqamyzdyń mereıtoıy qutty bolsyn! dedi aýdan ákimi Baýyrjan Eraly.
Saltanatty sharada Astana qalasy máslıhatynyń tóraǵasy Erlan Kanalımov sóz aldy. Ol aýdan jurtshylyǵyna lebizin bildirdi. Sondaı-aq jıynda Saryarqa aýdany týraly derekti fılm kórsetilip, «Meniń súıikti aýdanym» atty fotokonkýrs jeńimpazdary baǵaly syılyqtarmen marapattaldy. Merekelik konsertke Astana qalasy ákimdiginiń Memlekettik akademııalyq fılarmonııa jáne Luqpan Joldasov, Marjan Arapbaeva, Qaırat Baekenov, Zarına Omarova, Farıza Joldasova sııaqty estrada juldyzdarymen qatar «Naz» bı teatry, «Aınalaıyn», «Shalqyma» bı ansambli óner kórsetip, jurtshylyqqa tamasha kóńil-kúı syılady.
Qazaqtyń belgili aqyny, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Nesipbek Aıtuly:
– Bul – «Boz jýsany omyraý qaqqan Saryarqa, boztorǵaıy qońyraýlatqan Saryarqa! Ańyz dala, abyz dala, qobyz dala Saryarqa!» – dep óleńdetip bastady aqyn, quttyqtaý sózin. – Qazaq úshin bul Saryarqadan asqan, Saryarqadaı shalqar, Saryarqadaı dúnıede jer joq shyǵar. Sonyń ishinde Astana qalasyndaǵy Saryarqa aýdany baıtaq Saryarqanyń ataýyn alǵany oń sheshim boldy. Saryarqa aýdany elordanyń júregi dese de bolady. Halyqtyń ıgiligi úshin jasaı bersin!
Saryarqa aýdany ákimniń orynbasary bolǵan, qoǵam qaıratkeri Orazgúl Asanǵazyqyzy aýdannyń tarıhı jóninde estelikter aıtyp, sol kezderdi saǵynyshpen eske aldy.
– Ol kezde Astananyń barlyq mádenı oshaqtary osy Saryarqa aýdanynda ornalasqan edi. Onyń biri – Kongress holl (qazirgi Astana konsert zaly). Qazaq teatry, orys teatry, Aıman Musaqojaeva qurǵan Mýzyka akademııasy bizdiń aýdanda boldy. Aýdan alǵash qurylǵan kezde «Kóshe merekesi» degen mádenı is-shara ótkizdik. Oǵan aýdannyń baıyrǵy turǵyndary, aqsaqaldar men ájeler qatysyp, batasyn bergen edi, deıdi ol.
Sonymen birge 1998-1999 jyldary aýdandy basqarǵan Aleksandr Lıtvınov jáne Serik Rýstambekov, Temirtas Isabekov qatarly arhıtektorlar qalanyń alǵashqy qurylý kezeńi jáne sáýleti jóninde syr shertti.
– Saryarqa aýdanyna kóship kelgenime 15 jyl boldy. Sodan beri aýdannyń jyl sanap damyp, kórkeıip kele jatqanyn kóremiz. Alǵash «Agrogorodok» degen jerde turdyq. Biz sekildi úlken kisilerge demalatyn, balalarmen qydyratyn saıabaqtar bar. О́mir súrýge óte yńǵaıly aýdan. Bizdiń Saryarqa aýdanynan basqa aýdanǵa kóship jatqandardy kórmeımiz. Kóshse de qaıta aınalyp keledi, deıdi aýdan turǵyny Roza Sharapı apa.
Saryarqa aýdany týraly aıtylar syr taýsylar emes. Aýdanyń tól qurdasy Ádiljan Saǵyndyq ári ákimdik ókili:
– Men – osy Saryarqa aýdanynyń týmasymyn. Aýdannyń barlyq damý satysy kóz aldymnan ótti. Biz osy aýdannyń balalar oınaıtyn alańdarynda oınap óstik. Men úshin erekshe ystyq bolatyny da sodan shyǵar. Osy aýdanda mektepti bitirdim. О́z aýdanymdy kórkeıtý úshin oqý bitirgen soń, ákimdikke jas maman retinde jumysqa ornalastym. Qazirgi tańda Infraqurylym jáne perspektıvti damý bóliminiń basshysymyn. Aýdanymyzdyń joldaryn, aıaldamalaryn damytýǵa jáne halyqtyń yńǵaıly ómir súrýine jaǵdaı jasaýǵa atsalyp jatyrmyz. Bıyl, mine, ózimmen túıdeı qurdas súıikti Saryarqa aýdanymyzdyń qurylǵanyna 25 jyl tolyp otyr. Barsha aýdan halqyn osynaý mereıli jylmen quttyqtaımyn! dedi.
1998-2023 jyldar aralyǵynda Saryarqa aýdanynyń qalyptasý tarıhy erekshe. 1998 jylǵy 6 mamyrda Prezıdent Jarlyǵymen qurylǵan aýdanda tuńǵysh Prezıdent Rezıdensııasy men 16 mınıstrlik ǵımaraty ornalasqan.
Aýdan búginde múlde ózgerip, órkendep ketken. Qazir aýdannyń jalpy aýmaǵy – 6 775 gektar. Sondaı-aq aýdan aýmaǵynda uzyndyǵy 314 shaqyrym bolatyn 315 kóshe bolsa, onyń 93%-yna asfalt tóselgen. Statıstıkalyq málimetterge sáıkes, aýdan endi qurylǵan kezde halyq sany 152 648 myń bolsa, qazir 355 myńǵa jýyq adam ómir súredi. 2000 jyldyń basynda aýdanǵa Kóktal, Aǵash egý oramy (LPÝ), Agrogorodok turǵyn alaptary qosylǵan. 25 jyl ishinde 20 jalpy bilim beretin mektep, 16 memlekettik balabaqsha, 4 jańa emhana paıdalanýǵa berilgen eken.
Ákimdiktiń málimetinshe, aýdanda E.Rahmadıev atyndaǵy memlekettik akademııalyq fılarmonııa, «Jastar» teatry, Mýzykalyq jas kórermen teatry, M.Gorkıı atyndaǵy Memlekettik akademııalyq orys drama teatr, Sáken Seıfýllın mýzeıi t.b. mádenıet oshaqtary, Astana qalasynyń ákimdigi, «Astana» temirjol vokzaly t.b. tarıhı mańyzy bar ǵımarattary ornalasqan. Sondaı-aq Kereı men Jánibek, «Úsh bı» (Tóle bı, Qazybek bı, Áıteke bı), Kenesary han, Sáken Seıfýllın, Talǵat Bıgeldınov, Mánshúk Mámetova, Álııa Moldaǵulova, t.b. qazaq halqynyń tarıhı tulǵalaryna arnalǵan eskertkishter boı kótergen.
Saryarqa aýdanynyń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, «Arbat», «Ortalyq saıabaq», «Aqjaıyq» gúlbaǵy, «Kóktal saıabaǵy», «Saryarqa», «Mýzykalyq» gúlbaǵy, «Qalalyq alań» mańy, «Qorǵaljyn» saıabaǵy jáne qoǵamdyq keńistikter abattandyrylǵan. Egemen eldiń elordasy Astananyń alǵashqy aýdandarynyń biri, jurtshylyqtyń júreginen oryn alǵan uıyq meken budan ári de qaryshtap damı bermek.