Jezqazǵan qalasynda «Jezkazganskıı vestnık» dep atalatyn gazet bar. Ataýy oryssha bolǵanmen qazaq, orys tilderinde jaryq kóredi. Aımaqtaǵy aptasyna eki márte shyǵatyn birden-bir gazet. Bas redaktory – Elvıra Alpanbaeva. Baspasózdi dúnıege alyp kelgen de – ózi.
Onyń otbasy Jezqazǵannyń irgesindegi Keńgir aýylynda turady. Nege? Gáp mine, osynda.
Ol kópbalaly otbasynda ósip, óndi. Áke-sheshesi Kádirjan men Kúláısha sharýaqor jandar edi. Olar balalaryn da kishkentaılarynan eńbekke baýlydy. Aýylda turǵasyn belgili emes pe, qandaı jumys bar, sonyń bárin qolyńnan ótkeresiń. Elvıranyń da qolynan shelegi túspeıtin, birde sıyr, endi birde bıe saýyp, anasynyń qasynan qalmaıtyn edi. Ana kórgen qyz endi qazir ton piship júr.
Qýanysh esimdi azamatqa turmysqa shyqty. Aýyldyń malsaq balasy ǵoı, ol Elvıranyń «mal ustasaq qaıtedi?» degenine qýanbasa, qabaǵyn shytqan joq.
– Alǵashynda ákeden qalǵan azyn-aýlaq malymyzdy aýyldaǵy aǵaıynnyń birine qosyp qoıdyq. Biraq áldene jetispeıtin sekildi sezimde boldyq. Sosyn... Jezqazǵannyń mańyndaǵy Keńgir aýylynan úı satyp alyp, sonda kóshtik. Biz kóship jatqanda kórshilerimiz «Qaladan dalaǵa qashqandaryń qalaı?» dep tańyrqaǵan. Sóıtip, mal sharýashylyǵymen tikeleı ózimiz aınalysa bastadyq, – deıdi jýrnalıst óziniń qalaısha «fermerge» aınalyp ketkeni jóninde.
Qazaq «mal baqqanǵa bitedi» dep beker aıtpaıdy. «Táýekel túbi – jelqaıyq, ótesiń de ketesiń» degen aıtýǵa ońaı, biraq ashy terdiń tátti dámin seziný úshin erte turyp, kesh jatý, ózińnen buryn maldyń babyn tabýyń kerek. О́zderine aýyldyń jattyǵy bolmasa da, alǵashynda balalar jaqtyra qoımady. Qalaly jerdiń tikbaqaılary emes pe, birazǵa deıin burtıyńqyrap júrdi. Biraq...
Elvıra aýylǵa kelisimen qorasyndaǵy sıyrynyń sútin, aıranyn, qurt-qaımaǵyn, bıesiniń qymyzyn satylymǵa shyǵardy. Alǵashynda qalaı satýdy da bilmedi. Bazardaǵy, dúkenderdegi «tátelerge» aparyp ótkizip júrdi. Bárine birdeı ózi baratyn ýaqyt qaıda? Balalardy jumsaıdy. Sodan túsken tabystan olarǵa ózderiniń «úlesterin» berip otyrady. Qaltaǵa tıyn túskesin, olar da jibı bastady. Tipti qoldaryna shelek alyp, analarymen birge sıyr, bıe saýýǵa shyǵatyn boldy.
– Qudaı bergen qyzdarym – Aıaýlym, Arýjan, Gúlim qazir qolymdy uzartyp júr. Aýyldyń tirligine etteri úırendi. Sıyrdy da saýady, qurtty da jasaıdy, sútti de tartady, qystyń kúnderi malǵa shóp salyp, qıyn da tazalaıdy, ishekqaryn da arshıdy... Áý bastaǵy renishterin umytty, – dep bir kúlip qoıady Elvıra.
«Osy biz sút, aıran, qymyz, qurt, irimshik, qaımaǵymyzdy arzanǵa satyp júrgen joqpyz ba? Tań atpaı turamyz, sıyr, bıeni saýamyz, bárin óz qolymyzben isteımiz. Sosyn bireýlerge aparyp ótkizedi ekenbiz. Al olar jyly jerde turyp, ózderiniń baǵasyn qoıyp, satady eken. Nege solardy ózimiz satpasqa?». Qazirgi jastar kásipkerlikke ilkimdi ǵoı. Aıaýlymnyń sózi Qýanysh pen Elvıraǵa oı saldy. «Shynynda, nege solaı jasamasqa?».
Sóıtip, Jezqazǵan qalasyndaǵy qaraýsyzdaý qalǵan eski kafeniń ǵımaratyn satyp alyp, kúrdeli jóndeýden ótkizdi. Sóıtip, Jezqazǵandaǵy eń alǵashqy etno-dámhana ashty. Qazir «QYPSHFQ» etno-dámhanasynyń qyzmetine kópshilik dán rıza. Etno-dámhanaǵa kelgen qonaqtar balqymyz iship, balqaımaqqa ystyq baýyrsaqty batyryp, taza tabıǵı sút qosylǵan kúreń shaımen shólin basyp, rahattanyp demalyp qalady. Sonymen birge qazaqtyń ulttyq taǵamdaryna tapsyrys qabyldaıdy. Astaýlap et, tabaqtap qýyrdaq kerek pe, marhabat!
Qazaqstan Respýblıkasy Jýrnalıster odaǵynyń múshesi Elvıra Alpanbaevanyń jýrnalıstik ótiline jıyrma jyldan asty. Ol – «JezMedıa-Press» JShS dırektory, «Meıirimdi júrek» qoǵamdyq birlestiginiń, Ulytaý oblysy Analar keńesiniń tóraǵasy, Ulytaý oblysy Isker áıelder qaýymdastyǵynyń jáne oblystyq Qoǵamdyq keńes múshesi. Muny tizbelep jazyp otyrǵanymyz, jýrnalıst áriptesimizdiń negizgi mamandyǵyna qosa ári aýyldaǵy tirliginen tys oblystaǵy qoǵamdyq jumystardyń da bel ortasynan tabylatynyn kórsetý edi. El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Alǵyshatymen marapattalǵan Elvıra Alpanbaeva «Halyq alǵysy» medaliniń, Qaraǵandy oblysy Azamattyq qaýymdastyǵynyń «Ustanym», «Altyn júrek», Qazaqstannyń Isker áıelder qaýymdastyǵynyń «Enbegi jangan arylar» medaldarynyń ıegeri. Basqa da kóptegen marapaty onyń eńbegine berilgen shynaıy baǵa men qurmetti aıǵaqtaıdy.
Jezqazǵan