Adam quqy jáne zań qundylyqtary

Konstıtýsıonalızm ıdeıa­sy­­na arnalǵan basqosýdy eli­­miz­diń Konstıtýsııalyq soty uıym­das­tyr­dy. Qaýym­das­­tyqqa múshe memleketter – Ázerbaıjan, Ar­me­nııa, Belarýs, Qyrǵyzstan, Moń­­ǵolııa, Reseı, Tájikstan, О́z­bek­­stannyń konstıtýsııalyq sot­tarynyń basyn biriktirgen Kongress jumysyna Eýr­azııa­­­lyq ekonomıkalyq odaq so­ty­nyń sýdıa­lary, eli­miz­diń Adam qu­qyqtary jónin­de­gi ýá­kili, Par­lament qos pala­ta­sy­nyń de­pýtattary, Bas pro­ký­ratýra, Ádi­let mınıstr­ligi­niń, halyqaralyq qaýym­das­­tyq­tyń ókilderi, otan­dyq jáne sheteldik ǵalymdar qa­tysty.

Jıyn barysynda Kon­stı­tý­sııa­­lyq sottyń tóraǵasy Elvıra Ázimova, Prezıdent janyndaǵy Adam quqyqtary jó­nin­degi ko­mıssııanyń tóra­ǵasy Igor Rogov, Parlament Senatynyń de­pýtaty Andreı Lýkın, Májilis depýta­ty Snejanna Imasheva sóz sóıledi.

«Kon­stı­tý­­sıo­nalızm­ ıdeıa­syna arnalǵan Kongress Adam quqyqtarynyń jalpyǵa bir­deı deklarasııasynyń 75 jyl­­­dyǵyn jáne elimizdiń Kon­s­­tıtý­sııasy kúnin merekeleý qar­sańynda ótip jatyr. Eli­­­miz bul kúndi alǵash ret ótken jyldyń maýsym aıyn­daǵy jalpyhalyqtyq re­fe­rendýmnyń nátıjeleri bo­­ıyn­sha jańartylǵan Konstı­tý­sııa­men atap ótýde. Qazaqstan Kons­tıtýsııasynyń jańa redaksııa­sy qoǵam men memleketti odan ári jańǵyrtý úshin qajetti qu­­qyqtyq negizderdi qalady. Kon­stıtýsııalyq reformanyń ne­gizgi baǵyty – prezıdenttik óki­let­tikterdi qysqartý jáne Par­lamenttiń yqpaly men aza­mat­­tardyń sheshim qabyldaý úde­risterge keńinen qatysýyn, qu­qyq qorǵaýshy tetikterdiń ále­­ýetin kúsheıtý», deıdi E.Ázimova.

Jıynǵa qatysýshylar Kon­stı­týsııanyń ústemdigi, adam qu­­qyqtaryn qorǵaý, sondaı-aq qa­zir­gi jaǵdaıda kon­stı­tý­sııalyq baqylaýdy júzege asyrýdyń tıim­diligi máse­le­lerin keńinen talqylady. El­­diń Konstıtýsııasy mem­le­ket­ti uıymdastyrýdyń ne­giz­derin anyqtap qana qoımaı, ár azamattyń kúndelikti ómiri­ne áser etetin zańdylyqty qamta­ma­syz etýdiń kepili bolyp sana­lady.

Basqosý barysynda elimiz­diń Konstıtýsııalyq soty I kon­­g­reske qatysýshylarǵa Eý­r­­a­­zııa­lyq qaýymdastyqtyń «Kon­­­­s­tıtýsııalyq sot tóre­ligi» Jar­­shysynyń kezekti shy­ǵa­­­rylymyn tanystyrdy. Ba­sy­lym­ǵa eýrazııalyq ke­ńis­tik­tegi konstıtýsııalyq sottar sýdıa­la­rynyń maqalalary, kons­tı­tý­­sııalyq is júrgizý qo­­ry­tyn­­dylary boıynsha qy­zyq­ty she­­shimder, sondaı-aq konstı­tý­sııa­lyq sottar qyz­me­tiniń sońǵy jańa­­lyqtary engizildi.

Eli­mizdiń konstıtýsııalyq ba­qy­laý organy 2017 jyldan bas­­­­tap Konstıtýsııalyq ba­­qylaý or­­gan­darynyń eýr­azııa­lyq qa­ýym­das­ty­ǵy­na tó­­ra­­ǵalyq ete­di. Qaýym­das­­­­tyqtyń negizgi maq­­saty – jal­py­ǵa birdeı ta­nylǵan kon­s­tıtýsııalyq qun­dy­­lyq­tar­dy nasıhattaý, múshe mem­le­ketterdiń kons­tıtý­sııa­sy­nyń ústemdigin qam­­ta­ma­syz etý má­se­leleri bo­ıyn­sha tu­raqty dıalog pen táji­rı­be almasýdy qoldaý.