Jýyrda el ishin óner saparymen jıi aralaıtyn bir azamattyń áleýmettik jelidegi jazbasyn kózimiz shalyp qaldy. Aral aýdanyna barǵan ónerpaz jigit sondaǵy bir aýyl ákiminiń elmen birge kóshe tazalap júrgenin tańǵala jazady. Bul iske «jurtqa jaqsy kórineıin» degen oımen emes, «jurtqa jaqsy bolsyn» degen nıetpen kirisken aýyl basshysy bul qyzmetke jaqynda ǵana kóp qalaýymen saılanypty.
Elimizdegi saılaý júıesin jańǵyrýdyń jańa kezeńi ashyq qoǵam qurýǵa jasalǵan aıqyn qadam retinde qabyldanyp otyr. Saıası partııalar arasynda báseke kúsheıgeni naýryzda ótken saılaýda aıqyn ańǵaryldy.
Aýdandyq mańyzy bar qala, aýyl, kent jáne aýyldyq okrýg ákimderin tikeleı saılaýǵa múmkindik jasalǵaly beri aýyl basshysy bolýǵa talap qylǵandardyń deni saılaýǵa ózin-ózi usyný tártibimen túse bastady. Bul qoǵamdy demokratııalandyrý jolynda jasalǵan mańyzdy qadamnyń biri.
Memleket basshysynyń bastamasymen qolǵa alynǵan «Halyq únine qulaq asatyn memleket» atanýdyń basty sharty – azamattarmen tyǵyz qarym-qatynas ornatý. Qoǵam talabyna qulaq asyp, elge tańdaý jasaýǵa múmkindik bergende ǵana ózi basqaratyn aımaqtyń máselesin jaqsy biletin azamattar is basyna kelmek.
Qyzylorda oblysy aýyl ákimderiniń saılaýyn ótkizýde jaqsy tájirıbe qalyptastyrǵan aımaqtar qatarynda tur. Máselen, 2021 jyly ótken 65 saılaýdyń 47-i tikeleı saılaý bolsa, byltyr óńir halqy 32 aýyldyń ákimin tańdaǵan. Bıyl turǵyndar 33 aýyldyń basshysyn tańdaý úshin daýys beredi. Búginge deıin 21 aýyldyń ákimi qaıta saılandy.
Aral aýdanynyń Jańaqurylys, Qulandy, Jetes bı, Qazaly aýdanynyń Aqjona, Aryqbalyq, Sháken, Kólaryq, Birlik jáne Qyzylqum, Jalaǵash aýdanynyń Jańadarııa, Aqqum, Myrzabaı ahýn, Mádenıet aýylynyń ákimderi jańadan saılandy. Qarmaqshy aýdanyndaǵy Aqtóbe men Aldashbaı ahýn, Syrdarııa aýdanynda Aqjarma, Jańaqorǵan aýdanynyń Jańaryq, Súttiqudyq, Qaratóbe, Qyrkeńse aýyldyq okrýginiń ákimderi aýysty. Al Qyzylorda qalasynda Aqsýat aýyldyq okrýgine jańa ákim saılandy.
Oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Ádilbek Ersultanovtyń aıtýynsha, jyl aıaǵyna deıin ókilettigi aıaqtalǵan taǵy 12 kent jáne aýyldyq okrýgte ákim saılaýy ótkizilmek.
– Aýyl ákimderiniń saılaýy zań talaptaryna saı, ádil ári ashyq túrde ótkiziledi. Turǵyndar aýyldyń áleýetin kóterý úshin ınvestısııa tartýǵa yntaly, áleýmettik máselelerdi sheshýge nıetti, týǵan jerine janashyr azamattardy tańdap daýys berip jatyr. Árıne, «bárine qarsymyn» degen belgini de tańdaıtyndar joq emes. Bir ereksheligi, saılaýǵa túsken azamattardyń 92,8 paıyzy ózin-ózi usyný jolymen baq synady. Iаǵnı azamattyq ustanymy aıqyn, bilimdi kez kelgen azamattyń kandıdat bolýǵa múmkindigi bar, – deıdi oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy.
Turǵyndarmen etene aralasatyn aýyl ákimin tańdaýdy eldiń erkine salý eldi mekendegi kez kelgen máseleni jedel ári tıimdi sheshýdiń bir tetigi. Ári bul bılikke talapty jastardyń kelýine jol ashady.
Áńgimemiz turǵyndarmen birge aýylyn tazalap júrgen ákimnen bastalyp edi ǵoı. Ol oblystaǵy eń jas ákim Elnur Elshekenov bolyp shyqty. Jaqynda jıyrma jetige tolǵan ol ózi turatyn Jańaqurylys aýylyna basshy tańdaǵanda saılaýǵa ózin-ózi usynypty.
Jas ákim osyǵan deıin mal sharýashylyǵymen aınalysatyn qojalyq tóraǵasy retinde bastama kóterip, aýyldardaǵy aryqtardy tazalap, baqsha egetinderdiń jerin jyrtyp, jolyn tegistep berip kelipti. Túrli is-sharalardan qalys qalmaı, qaıyrymdylyq tanytqan kezi kóp.
– Bizdegi negizgi tirshilik – mal sharýashylyǵy. Aýyldaǵylar jazda qysqy jemshóbin qamdap alady. Osy baǵytta qolaıly jaǵdaı jasaý úshin elmen birlesip jumys isteımiz. Tek malmen ǵana shektelip qalǵymyz kelmeıdi. Osy kúnge deıin qajetti kókónisterdi syrttan aldyryp keldik. Biraq munyń óziń ekkendeı bolmaıtyny belgili ǵoı. Osy rette aýylda baý-baqsha egýge talap qylyp otyrǵandardyń basyn qosyp, olardyń bos jatqan jerlerge baqsha egýine jaǵdaı jasaýymyz kerek. Bul baǵytta úlken josparym bar. Bári de ret-retimen oryndalady degen oıdamyn,– deıdi jas ákim.
Bıyl alǵash ret respýblıkada 45 aýdan jáne oblystyq mańyzy bar qala ákimderi tikeleı saılanady. Olardyń qatarynda aımaqtan 2 aýdanǵa ákim tańdalady. Bastysy, bıliktiń ınstıtýttaryn jańartýdyń bul bastamasyn el qoldap otyr. Ákimderdi saılaý el erteńin oılaýdyń qamy ekendigine kóz jetti.
Demek «Ákim bol, halqyńa jaqyn bol» degen támsildiń salmaǵy arta túser kezeń áli alda.
Qyzylorda