Zaman qubylyp barady. Baıyrǵy halyqtyń mádenı kelbeti ýaqyt shekarasynan shyǵyp, búgingi sýbmádenıet ókilderi jańa ereje qalyptastyrdy. Bul úrdis qoǵamdy izgilikten alystatyp, bútin memlekettiń bolashaǵyna balta shabýda. Ásirese jastar jaǵy rýhanı turǵydan álsirep, qatygezdikke urynýda. Sondyqtan da Jetisýda «Ádep-tárbıe jónindegi mentor» jobasy qolǵa alyndy.
Búginde jasóspirimder arasyndaǵy býllıng máselesi qoǵamdy ábigerge saldy. Oqýshylar arasyndaǵy túsinispeýshilik, bir-birine jábir kórsetýi áleýmettik jeliniń áserinen bolýy múmkin. Búginde psıhologter soǵan saı jumys istep jatyr. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jaqynda Joldaýynda: «Men Memleket basshysy retinde kámeletke tolmaǵandarǵa jasalǵan zorlyq-zombylyqtyń kez kelgen túrine qatysty jazany kúsheıtýdi talap etemin. Jol, ǵımarat, kıim-keshek, azyq-túlik, ıaǵnı barlyǵy balalar úshin qaýipsiz bolýy kerek. Sondaı-aq óskeleń urpaqtyń psıhıkalyq saýlyǵy – óte mańyzdy másele.Bilim berý mekemelerindegi psıhologııalyq qoldaý qyzmetin ınstıtýsıonaldy túrde kúsheıtý qajet. Biryńǵaı senim telefonyn uıymdastyrǵan jón. Zorlyq-zombylyqqa jáne qysymǵa, ıaǵnı býllıngke tap bolǵandarǵa kómek kórsetýge arnalǵan baǵdarlama ázirleý kerek», dep atap ótken edi.
Bul rette resmı málimetter kóńilge qaıaý salady. Qarańyz, elimizde 11-15 jastaǵy árbir besinshi jasóspirim aı saıyn býllıng qurbany nemese qatysýshysy bolady. Iаkı degbirsiz dert jastar arasynda órship tur degen sóz. Sondyqtan bilim oshaqtarynda oqýshylardyń tárbıesine kóbirek kóńil bólip, ata-analarymen de jumys isteý mańyzdy. Memleket basshysy bul saladaǵy máselelerdi sheshýde muǵalimderdiń biliktiligin arttyrý aýadaı qajettigin aıtqan bolatyn. Osy oraıda óńir basshysy Beıbit Isabaevtyń bastamasymen «Ádep-tárbıe jónindegi mentor» jobasy júzege asty. Bıylǵy oqý jylynan bastap mektep qabyrǵasynda arnaıy mamandar qyzmet kórsetedi.
«Zorlyq-zombylyq uldar arasynda kóbirek taralǵan jáne bul – óte alańdatarlyq másele. Bul rette «Jastar rýhy» jastar qanaty júıeli túrde jumys istep keledi. Mysaly, Prezıdent Joldaýda balalarymyzǵa jol, ǵımarat, kıim-keshek, azyq-túlik, ıaǵnı barlyǵy balalar úshin qaýipsiz bolýy kerektigin atap ótip, bul baǵytta bizdiń taraptan «Qaýipsiz qala», «Túngi qaladaǵy balalar» syndy sharalar uıymdastyrylyp keledi», deıdi oblystyq máslıhat depýtaty Erkebulan Aqbolatov.
Atalǵan joba qanatqaqty rejimde Taldyqorǵan qalasynda júıeli túrde jumys istemek. Ázirge jobalyq keńseniń basshysy Mádına Ataıbaeva jáne qosymsha 2 maman qyzmet atqarady. Olardyń negizgi mindeti – bilim berý úrdisinde etıkalyq tárbıe, zań ústemdigi qaǵıdattaryn iske asyrýǵa yqpal etý. Sondaı-aq kemsitýshilik, zorlyq-zombylyq jáne quqyqqa qarsy minez-qulyqtyń barlyq túriniń aldyn alý máseleleri boıynsha is-sharalar uıymdastyrý. Qazir mamandar óńirdegi mekteptermen birlese jumys istep, tárbıe saǵattaryn ótkizedi.
«Bıyl 27 maýsymnan 4 tamyzǵa deıin mentorlardy tartý maqsatynda biliktilik talaptaryn eskere otyryp, úmitkerlerdi irikteýdiń 4 legi júrgizildi. Irikteýdiń 4 leginiń qorytyndysynda 43 úmitker oń baǵa aldy jáne joba maqsaty boıynsha oqytýdan ótti. Alaıda onyń 12-si óz erkimen qatysýdan bas tartty. Al 31-i komıssııa qaraýynyń qorytyndy otyrysyna qatysyp, «Ádep-tárbıe jónindegi mentor» laýazymyna taǵaıyndaldy. Osylaısha, mentorlardyń biliktilik qabiletterine saı qala mektepteriniń kontıngentin eskere otyryp bekitildi», deıdi M.Ataıbaeva.
Onyń aıtýynsha, 7-11 tamyz aralyǵynda Taldyqorǵan qalasynyń mentorlary, tárbıe isi jónindegi dırektor orynbasarlary, pedagog-psıohologteri jáne áleýmettik pedagogteriniń qatysýymen arnaıy «El Umiti» qory» KQ uıymdastyrýymen «Smart ustaz» jobasynyń trenıngteri ótken. Jalpy, oqý trenıngine 90 adam qatysqan. Nátıje jaman emes.
«Jaqynda Taldyqorǵan qalasynyń mektep dırektorlarymen mentorlardyń kezdesýi ótip, bekitilgen mektepter boıynsha mektep basshylyqtary men mentorlar ózara tanysyp, bilim kúnine oraı ótkiziletin saltanatty jıyn jaıly talqylaý júrgizildi. 1 qyrkúıekten bastap mentorlar saltanatty jıynda ózderin tanystyryp, mentorlyq jaıynda baıandamalaryn oqyp, jumystaryna kirisken», deıdi M.Ataıbaeva.
Joba boıynsha 2023-2024 oqý jylyna arnalǵan jumys jospary men jol kartasy qurylǵan. Jospar boıynsha quqyq qorǵaý organdary ókilderiniń qaýipsizdik qaǵıdalaryn túsindirý jáne quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý maqsatynda bilim alýshylarmen kezdesý oılastyrylyp otyr. Aldaǵy ýaqytta elimizdiń úzdik joǵary oqý oryndaryna ekskýrsııa jáne t.b. is-sharalar ótkiziledi.
Áleýmettik zertteý júrgizý maqsatynda oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy, oblystyq psıhıkalyq densaýlyq ortalyǵy, polısııa departamenti, prokýratýra jáne jergilikti polısııa qyzmeti basqarmasynan mektep oqýshylary arasynda tirkelgen quqyq buzýshylyqtar týraly suraý hat joldaǵan. Sol arqyly mamandar nashaqorlyq pen lýdomanııa faktileri, jynystyq qol suǵylmaýshylyq, sýısıd, býllıng jáne kıberbýllıng, zorlyq-zombylyq sekildi qylmystardyń sebebine úńilmek.
Jetisý oblysy