El aýmaǵyndaǵy aýqatty kásipkerler men beldi qurylys kompanııalary Almaty qalasynan turǵyn úı keshenderin salýǵa aıryqsha qulshynys tanytyp otyr. Dál osy kúni shahardyń 823 núktesinde aýyr qurylys nysandarynyń jumysy qyzqyz qaınap jatqan bolsa, onyń 155-i biz aıtyp otyrǵan turǵyn úı kesheni. Suranysqa saı qurylystyń qarqyn alǵany jaqsy-aq, alaıda sapaǵa salǵyrt qaraıtyn kompanııalardyń sany azaımaı tur.
Joǵaryda atap ótken qurylys jumystaryna 383 kompanııa men 138 tehnıkalyq qadaǵalaý uıymy jumylǵan. Bıyl qurylys nysandaryna júrgizilgen 740 tekserý sharasy barysynda 956 zań buzýshylyq anyqtalyp, jaýaptylar 187 mln teńge aıyppul arqalaǵan. Bul qala ákimdiginiń jospardan tys tekserý jumystarynyń nátıjesinde júzege asqan istiń bir parasy ǵana.
«Zańsyzdyqtardy joıýǵa 779 nusqama berildi. Sapasyz qurylys jáne qurylys-montajdaý jumystaryn júrgizgeni úshin 312-bap boıynsha 35,7 mln teńge somasynda 47 merdiger uıym jaýapkershilikke tartyldy. Onyń birqatary – bıýdjettik nysandardyń qurylysymen aınalysyp jatqan merdiger uıymdar men kommersııalyq ǵımarattardy salyp jatqan 33 merdiger. Jyl basynan beri zańsyz salynǵan nysandardy buzý týraly 53 talap-aryz sotqa joldandy. 17 talap-aryz qanaǵattandyrylyp, qalǵan nysandardyń máselesi áli de qaralyp jatyr. Lısenzııadan keıingi baqylaý qorytyndysy boıynsha 20 qurylys lısenzııasynyń qyzmeti ýaqytsha toqtatyldy, 247 lısenzııanyń kúshi joıyldy», deıdi Almaty qalasy qala qurylysyn baqylaý basqarmasy basshysynyń orynbasary Oljas Tólebaev.
Almaty aýmaǵy jyl saıyn ulǵaıyp keledi. Ásirese taý bókterlerine qurylys jumystaryn júrgizý seısmıkalyq oshaqta ornalasqan qala úshin qanshalyqty qaýipti ekeni aıtylsa da, qulaq asqan eshkim joq. О́tken jyldan beri qala qurylysyn baqylaý basqarmasy megapolıstiń taýly alqaptarynda zańsyz salynyp jatqan 52 qurylys nysanyn anyqtaǵan. Atap aıtar bolsaq, Bostandyq aýdanyndaǵy – 21, Medeý aýdanyndaǵy – 24, Naýryzbaı aýdanyndaǵy 7 nysanǵa qatysty is qozǵalǵan. Mamandar anyqtalǵan 52 nysannyń ishinen sotqa 42 talap aryz joldanǵanyn, 7 nysan boıynsha talap aryz daıyndalyp jatqanyn, al qalǵan 3 qurylys núktesin tekserý jumystary áli de jalǵasatynyn jetkizdi.
Búgingi tańda sáýlet-qurylys baqylaý organdary ınspeksııalaý sheńberinde qurylys nysandaryna kedergisiz kirý quqyǵynan aıyrylǵan. Iаǵnı olar tekserý jumystaryn Kásipkerlik kodeksine sáıkes resmı ótinishter negizinde ǵana júrgize alady. Almaty qalasy ákiminiń bastamasy boıynsha tekserý júrgizý tártibin qaıta qaraý jáne salynyp jatqan obektilerge baqylaýdy kúsheıtý jóninde zańǵa túzetýler engizý suralǵan. Bul másele Prezıdenttiń qatysýymen ótken Almaty qalasyn damytýǵa arnalǵan jıynda da aıtylǵan bolatyn. Búginde tıisti zań jobasy Parlamenttiń qaraýyna jiberilgen.
Jyldar boıy jınaǵan qarjysyn quıyp, baspanaǵa qol jetkizbek túgili basy daýǵa qalyp tabaldyryq tozdyrǵandar az emes. Qala bıligi jyljymaıtyn múlik satyp alýdy josparlap júrgen turǵyndarǵa ózi alýǵa nıettengen turǵyn úı kesheniniń qujattaryn qala qurylysyn baqylaý basqarmasy arqyly tekserip alýǵa shaqyrdy. Azamattar jedel jeli arqyly jáne +7 705 89 66 000 WhatsApp nómiri boıynsha turǵyn úıdiń qujattary týraly tolyq aqparat ala alady.
– Qalanyń qurylys salasyn baqylaýdy barynsha kúsheıtý qajet. Keıbir alyp kompanııalar tekserýge des bermeýge tyrysatyny anyq. Tártipti barynsha qatańdatyp, ár nysandy búge-shigesine deıin qadaǵalaǵan abzal. «Jaman aıtpaı jaqsy joq». Túrkııadaǵy dúleı dúmpý talaı qateliktiń betin ashyp berdi. Keıingi jıyrma jylda tektonıkalyq aıryqtarǵa jaqyn ornalasqan jerlerde, tipti taý bókterlerine deıin turǵyn úıler salynyp ketkenin bilesizder. Tosyn zalal kelse, zańsyz salynǵan qurylystyń zardaby sonda bolady. Odan keıin turǵyn úı alańdaryndaǵy kólik turaqtarynyń mólsheri eseptelmeıdi. «Aqkent» shaǵyn aýdanyndaǵy órt kezinde jol jıegine jaǵalaı qoıylǵan kólikterdiń kesirinen qutqarý qyzmetiniń apat ornyna jaqyndaýy qıynǵa soqqanyn kórdik. Tar qalany odan ári taryltpaý úshin aıadaı aýmaqqa ondaǵan qabatty úı salýdy toqtatý kerek, – deıdi qoǵam belsendisi Nurlan Asqaruly.
Sarapshylardyń boljamynsha, 2030 jylǵa qaraı Almaty halqynyń sany –2,5 mıllıonǵa jetedi. Al 2040 jyly – 3 mln, 2050 jylǵa qaraı – 3,6 mıllıonǵa deıin ósýi yqtımal. Tabıǵı ósim 2021 jylǵy 47 paıyzdan 2050 jylǵa qaraı 60 paıyzǵa deıin artady. Qalanyń bas josparyn ázirleýge qatysýshylardyń biri Tamara Zalogınanyń pikirinshe, munsha halyqty baspanamen qamtý úshin 2040 jylǵa deıin 45,6 mln sharshy metr turǵyn úı salynýǵa tıis. Al munsha halyqtyń alańsyz ómir súrýi úshin 2040 jylǵa qaraı taǵy da 188 mektep pen 300-den astam balabaqsha qajettigin eskersek, megapolıste qurylys nysandarynyń sany jyl sanap ulǵaıa beretini anyq. Al olardyń zań talabyna saı boı kóterýi qurylys sapasyn baqylaýǵa keshendi kózqaras qajet ekenin taǵy bir eske salady.
ALMATY