Biz daıynbyz!

Myrzaǵalı Aıtjanov,

bokstan ulttyq quramanyń bas bapkeri:

Úsh joldamadan úmittimiz

– Uzaq joldan soń jigitter bir kún demaldy. Bizge arnaıy berilgen sportzalda alǵashqy jattyǵýymyzdy jasadyq. Shákirtterime qarsylas bolady-aý degen boksshylardyń barlyǵyn bilemiz. Kezinde Danııar Eleýsinov, Ábilhan Amanqul, Tursynbaı Qulahmet sekildi myqty boksshylarymyzǵa qarsylas bolǵan fılıppındik Eýmır Marsıal kásipqoı bokstan áýesqoı boksqa qaıta oralypty. Ol búginde 80 kılo salmaqta judyryqtasady. Nurbek Oralbaıdyń ­basty qarsylasynyń biri.

Bizdiń qurama sary qurlyq dodasyna óte joǵary deńgeıde daıyndalyp keldi. Almaty oblysyndaǵy «Aqbulaq» Olımpıada­lyq ortalyǵynda sportshylar taýǵa shyǵyp, dene daıyndyǵyn shyńdady. Qorytyndy jattyǵý Túrkistan oblysynda ótti.

Keıingi kezde boksta kóptegen ózgeris bolyp jatyr. Buryn boksshylar Olımpııa oıyndarynda 10, 11, tipti 12 salmaqta synǵa tússe, qazir 7 salmaq qana qaldy. Atap aıtsaq, Parıj tórinde erler 51, 57, 63,5, 71, 80, 92, 92 kılodan joǵary salmaq dárejesinde judyryqtasady. Azııa oıyndarynda da osy jeti salmaqta fınalǵa shyqqan qos boksshy Olımpıada joldamasyn qanjyǵasyna baılaıdy.

Buıyrtsa, sol jeti salmaqtan beriletin 14 joldamanyń meılinshe kóbine ıelik etemiz dep oılaımyn. Barlyǵyn rıng kórsetedi. Dese de úsh joldamadan dámelimiz. Barlyq jigitterden úmit kútemiz. Bul joly baǵy janbaǵandarǵa lısenzııa taratatyn jarystar aıaqtalmaıdy. Azııa oıyndary – joldama úlestiriletin jarystardyń basy. Parıj Olımpıadasynyń joldamalary sarapqa salynatyn alda áli eki iri halyqaralyq týrnır bar. Onyń biri – Italııada, ekinshisi Bangkokta ótedi. Birinshisinde – 49, al ekinshisinde 51 lısenzııa oınatylady. Demek Hanchjoýda joly bolmaǵan boksshylarǵa alda áli de kóptegen múmkindikter bar. Bizdiń basty maqsatymyz – boksshylardy Parıj Olım­pıadasyna jeti salmaqta tolyq qurammen aparý.

Barlyq jaǵdaı jasalǵan

Ulttyq Olımpıada komı­te­tiniń ókili Elsııar Qanaǵatov tý kóterý saltanatyna jınal­ǵan sportshylarǵa sáttilik tilep, Azııa oıyndary elimiz úshin mańyzdy sport dodasy ekenin atap ótti.

– Búgin Azııa oıyndarynda elimizdiń kók baı­­raǵy kóterildi. Qa­zir 200-ge jýyq sportshy At­letıkalyq aýylǵa kelip qo­nystandy. Bul joly Qytaı eli sport­­shylarǵa jaqsy jaǵ­daı jasaǵan eken. Jatyn orynnan bastap, jattyǵý zalyna de­ıin tııanaqty oılastyrylǵan. Endi tek jarys jolynda aıanbaı ter tógip, jankúıerlerdi qýan­tý ǵana qaldy. Sportshylarymyz el úmitin aqtaıdy dep senemiz. Atletterimizge sát­tilik tileımiz, – dedi Elsııar Qanaǵatov.

Týrızm jáne sport mınıstr­liginiń ókili Aıgúl Bektenova Azııa oıyndaryna arnalǵan sportshylar qalashyǵynda jan-jaqty múmkindik aıtty.

– Azııa oıyndaryna keletin 800-den astam adamnyń alǵash­qy legi 20 qyrkúıekten beri osynda júr. Ekinshi delegasııa 23 qyrkúıekte keledi. Osyn­daı retpen sportshylarymyz 1 qa­zanǵa deıin Hanchjoýǵa kelip úlgere­di. Elden kelgen arnaıy qyz­metkerlerimiz sportshy­lar­ǵa qyzmet kórsetip jatyr. Sportshylar qonystan­ǵan jer logıstıka turǵysynan tıimdi ornalasqan. Jatyn bólmeleri keń, eriktiler joǵary deńgeıde qyzmet atqaryp júr. Jattyǵý zaldary da kóńildegideı, kólik tasymaldaryna da qatysty má­sele joq. Endi sportshylarymyzdan tek jeńis kútemiz, – dedi Aıgúl Bektenova.

Boksshylar saqadaı saı

Azııa oıyndarynda  524 sportshy el namysyn qorǵaıtynyn buǵan deıin birneshe ret jazdyq. Barǵan sportshylarymyz eldiń abyroıyn kóterip, medal alýǵa talpynatyny anyq. Alaıda bári birdeı júldeger bolmasa da, solardyń arasynan el úmitin aqtaıtyn chempıondardyń shyǵatyny aqıqat. Endi solardyń ishinde «Kimderge senim artýǵa bolady?» degen suraqqa jaýap izdep kóreıik.

Olımpıada ne Azııa oıyndary bolsyn, birinshi kezekte boksshylarǵa úlken senim artylady. Bul jolǵy dodaǵa qatysatyn jeti boksshynyń ekeýi – Olımpıada júldegeri, úsheýi – álem chempıony. Son­dyqtan atalǵan sport túrine jankúıerler úlken úmitpen qa­raıdy. Degenmen, bizdińshe, bul synda Mahmut Sabyrhan men Aslanbek Shymbergenovtiń je­ńimpazdar qatarynan kórinýine múmkindik bar. Al sońǵy álem chempıonatynda atoı salǵan Nur­bek Oralbaı fınalǵa de­ıin jetse de – úlken nátıje bol­maq. Ol fınalda ejelgi qar­sylasy, qytaılyq qazaq boks­shysy Toqtarbek Tańatqan­men judyryqtasýy yqtımal. Nurbek Toqtarbekpen Prezıdent kýboginde jáne sońǵy álem birinshiliginde eki ret kezdesip, ekeýinde de jeńiske jetti. De­genmen birinshi kezdesýden góri sońǵy kezdesýde Qytaı atynan shyǵyp júrgen Toqtarbektiń óte joǵary daıyndyqpen kelgeni ári deńgeıi ájeptáýir óskeni ańǵaryldy. Onyń ústine Azııa oıyndary Qytaıda ótip jatqanyn da eskerý qajet.

Rıo Olımpıadasynyń qola júldegeri Sáken Bıbosynov­tyń aıtýynsha, ol búginde jara­qa­tynan tolyq aıyqqan. Onyń osy jolǵy qarsylastary da myq­ty. Kóbisi ózbek boksshy­sy Hosonbaı Dýsmatovty Sáken Bı­­bo­synovtyń basty qarsy­la­sy sanaıdy. Otandasymyz­dyń ózge qarsylastaryn da esep­­ten shyǵarýǵa bolmaıdy. Sebe­bi ­2021 jylǵy álem chempıona­ty­­nyń jeńimpazy japondyq Tomoıa Sýboı, 2023 jylǵy álem birinshiliginiń qola júldegeri úndistandyq Borıa Dıpak, 2021 jylǵy álem chempıonatynyń júldegeri, taılandtyq Saeng­phet Tanarat syndy tórt qur­lyqty moıyndatqan boksshy­lar ájeptáýir qarsylyq tanyta­ty­ny anyq. Áıtkenmen, Sáken jarys­qa 100 paıyz daıynmyn dep otyr.

– Daıyndyq óte jaqsy ót­ti. Tashkenttegi álem chempıo­natyna qaraǵanda, daıyn­dy­ǵym oıdaǵydaı. Eń bastysy, Azııa oıyndarynda barlyq qar­sy­lasymnan basym túsip, án­uranymyzdy shyrqatsam deı­min. Sondaı-aq Olımpıadaǵa lısenzııa utyp alǵym keledi. 51 kıloda Azııa qur­lyǵynda ki­leń myqtylar jı­nalǵan. Bú­gin­de álem chempıon­dary men júl­de­gerleriniń bar­lyǵy Azııa oıyn­daryna kelip otyr. Meniń nátıjem alǵashqy kezdesýge baılanysty. El úmitin aqtaýǵa barymyzdy salamyz, – deıdi álem chempıony Sáken Bıbosynov.

Al qyzdar boksynda kósh­basshylar kóp bolmasa da, álem chempıonatynyń kúmis júldegeri Karına Ibragımova, sondaı-aq eki dúrkin álem chempıony Nazym Qyzaıbaı Azııa oıyndarynda top jarady degen senimdemiz.

Tórttikten kórinýge tyrysamyz

Boksshylardan bólek, jeńis tuǵyrynan kórinedi-aý degen sportshylar quramada jetip artylady. Mysaly, erkin kúresten álem chempıonatynyń eki dúrkin qola júldegeri, eki dúrkin Azııa chempıony Azamat Dáýletbe­kov, grek-rım kúresinen álem chem­­pıonatynyń eki dúrkin qola júldegeri, Azııa chempıony Aıdos Sultanǵalı, qyzdar kúresinen álem chempıonatynyń eki dúrkin kúmis júldegeri, Azııa­nyń úsh dúrkin je­ńimpazy Jámıla Baq­ber­genovanyń qaı-qaısysy bolsyn qurama qorjynyna altyn salýǵa laıyq. Sondaı-aq karate­den Tokıo Olımpıadasynyń qola júldegeri Sofııa Berýlseva men álem chempıonatynyń qola júl­degeri Qaısar Alpysbaıdy es­ten shyǵarmaýymyz kerek. Al regbıden Qazaqstan áıelder qu­­ramasy 2014 jylǵy Azııa oıyn­­­­­darynyń jeńimpazy ekeni bel­gili. Tý ustaýshy, álem chem­pıo­­­­natynyń qola júldegeri Na­dej­da Dýbovıskaıadan da úmit kóp.

Sporttyq gımnastıkadan Álem kýbogi kezeńiniń jeńim­pazy Narıman Qurbanov, Ýnı­versıada chempıony Mılad Karımı syndy atletterimiz Qa­zaq­stan ánuranyn shyrqatady dep senemiz. Sonymen qatar sem­serlesýden Rýslan Qurba­nov ta atoı salýy kerek. Brazı­lııalyq djıý-djıtsýdan kóp ja­rysta top jarǵan Mansur Habıbýlla – basty favorıtterdiń biri.

Al shahmatshylar arasyn­da grosmeısterler Bıbisara Asaý­baeva, Jansaıa Ábdimálik, Dına­ra Sádýaqasovalarmen Azııa tur­maq álem shahmatshylary syna- sady.

Basqa da sportshylardy atap ótýge bolady. Aıtalyq, kı­ber­sport, velosport, quzǵa órme­leý, eskek esý, júzý, nysana kóz­­­­deý sekildi sport túrlerinen án­­­­ura­nymyzdy shyrqaýǵa laıyq sport­­shylar barshylyq.

Jo­ǵaryda aıtqan 20-ǵa jýyq sportshyny top basyna qoı­ǵan­da, Qazaqstan quramasy beı­­­res­mı komandalyq esepte buǵan deıingi jetistikten asyp túsedi dep senemiz. Eń bastysy sportshylary­myz jergilikti klımatqa tez be­ıimdelip, jaýapty jarysqa tyń kúshpen shyǵýǵa tıis. Jat­tyqtyrýshylardyń aıtýynsha, sportshylarymyzdyń daıyn­dyǵy oıdaǵydaı. Al olardyń baǵy men baby qatar shapsa, jo­ǵary nátıjege qol jetkizemiz.