Erkin kúres sheberleri Serbııada ótken álem chempıonatyn qorytyndylaǵannan keıin bozkilemge burymdylar shyqty. О́kinishke qaraı, 10 jerlesimizdiń segizi alǵashqy aınalymdardan asa almady. Olardyń qalaı jeńilgenin biz buǵan deıin de egjeı-tegjeıli baıandaǵanbyz. Sońǵy úmitimiz – Jámıla Baqbergenova men Elena Shalygına edi. Talaı dúbirli dúrmekte ysylǵan sol saqa sportshylarǵa úlken úmit arttyq.
Enshimizde – jalqy júlde
Kezinde Elena Shalygınanyń el sportyna eleýli eńbek sińirgeni barshaǵa málim. Ol bir ret Olımpıadada jáne úsh márte álem chempıonatynda júldeli oryndardy ıelendi. Azııa oıyndarynda altynnan alqa taǵyp, eki dúrkin qurlyq chempıony atandy. Biraq Elenanyń osy tabystarǵa erterekte qol jetkizgenin esten shyǵarmaǵan abzal. Ol Beıjiń Olımpıadasynyń qola medalin moınynda jarqyratqanda jalyndap turǵan 22 jasta edi. Sodan beri baqandaı 15 jyl ótti. Sońǵy ret 2010 jyly Máskeýde álemdik dodada jeńis tuǵyryna kóterildi. Sodan beri 13 jyl da zymyrap óte shyqty. Ýaqyt ozǵan saıyn ózinen áldeqaıda jas, jyldam ári epti balýandarmen alysyp-julysý Shalygınaǵa qıynǵa soǵýda. Belgradtaǵy básekede soǵan anyq kóz jetkizdik. Shyny kerek, úsh aıdan keıin 37 jasqa tolǵaly otyrǵan ardager sportshyny álemdik dodaǵa qatystyrýdyń qandaı qajettigi bolǵanyn esh túsine almadyq.
Atalǵan jarystyń ekinshi kezeńinde 68 kılo salmaq dárejesinde synǵa túsken Elena Delgermaa Enhsaıǵannan oısyraı utyldy. Mońǵolııanyń ókili fınalǵa shyǵyp, jerlesimiz jubanysh básekesinde baq synady. Biraq bul mejede joly bolmady. Fransııalyq Kambo Larokqa jarytyp qarsylyq kórsete almaǵan ol jarystan shyǵyp qaldy. Ulttyq qurama bapkerleri endi Elenany Hanchjoýdaǵy Azııa oıyndarynda kúrestiremiz dep otyr. Biraq shaý tartyp qalǵan Shalygına sary qurlyqtyń basty dodasynda oza shabady degenge sený qıyn. Onyń ornyna talapty jastardyń birin aparǵan áldeqaıda tıimdi edi.
72 kılo salmaqtaǵy Jámıla Baqbergenova bastapqy eki básekede qarsylastaryn esh qınalmaı eńsergende bir jelpinip qaldyq. Barsha jurt Alashtyń aıaýly qyzyn qatarynan úshinshi ret álem chempıonatynyń fınalynda kórýdi armandady. Onyń 2021 jyly Norvegııa jáne 2022 jyly Serbııada jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna bir qadam jetpeı súrinip, kúmispen kúptelgeni esimizde. Biraq Jámılaǵa Belgradta altyn tuǵyrǵa kóterilý baqyty buıyrmady. Jartylaı fınalda Baqbergenovany mońǵolııalyq Davaanasan Enh Amar toqtatty. Esesine úshinshi oryn úshin tartysta jerlesimiz saýatty taktıka qurdy. Polshalyq Natalıa Strjalkamen beldesýde Jámıla tirnektep júrip tórt upaı jınady da, qola medalge qol sozdy. Bul – Qazaqstannyń áıelder quramasynyń qorjynyndaǵy jalǵyz júlde.
Jalpy esepte Japonııa quramasy jeke-dara kósh bastady. Olar 8 (6 altyn+1 kúmis+ 1 qola) júlde aldy. Ekinshi jáne úshinshi oryndardy AQSh (1+2+4) pen Qyrǵyzstannyń (1+1+0) qyzdary ıelendi. Tórtinshi jáne besinshi satyǵa Qytaı (1+0+2) men Túrkııa (1+0+1) jaıǵasty. Mine, Serbııanyń astanasynda osy elderdiń ǵana ánurany shyrqaldy.
Júlde de, joldama da joq
Belgradtaǵy álem chempıonatyn grek-rım kúresi sheberleri qorytyndylady. Juma kúni tórt salmaq dárejesiniń túrli-tústi medalderi sarapqa salyndy. Sonyń úsheýinde jerlesterimiz óner kórsetti. Asa aýyr salmaq dárejesindegi elimizdiń eń beldi balýany Álimhan Syzdyqov jaraqatyna baılanysty jarys jolyna shyqpady. Al Álimhandy almastyratyn birde-bir apaıtós keń baıtaq Qazaq elinen tabylmady. О́kinishti-aq! Bul jaǵdaı el sportynyń tizginin ustaǵan azamattarǵa úlken oı salýǵa tıis.
О́zge jigitter jaıynda aıtar bolsaq, 80 kılo salmaqtaǵy Dıas Qalen tusaýkeser kezdesýinde reseılik Aýes Ganıbovqa jol berdi. 50 kılo salmaqtaǵy Marlan Muqashev shırek fınalda jeńilis tapty. Ázerbaıjannyń maqtanyshy, álem men Eýropanyń eki dúrkin chempıony Eldenız Ázızlıge onyń áli jetpedi. Bastapqy básekelerde horvatııalyq Antonıo Kamenıasevıch pen túrikmenstandyq Prýd Orazovtyń tas-talqanyn shyǵarǵan 77 kılo salmaqtaǵy Demeý Jadyraev odan keıin byltyrǵy álem chempıonatynyń fınalısi majarstandyq Zoltan Levaıdy jeńip, qazaq jankúıerlerin bir qýantyp tastady. Biraq shırek fınalda álem chempıonatynyń kúmis júldegeri, Eýropa chempıony ázerbaıjandyq Sanan Sýleımanov ony san soqtyrdy.
Jubanysh beldesýinde Marlan Muqashev japonııalyq Taıga Onıshıden aılasyn asyrsa, Demeý Jadyraev moldovalyq Aleksandr Gýtýdy jeńdi. Sóıtip, qos qandasymyz qola medal úshin talasty. Marlan Álem kýboginiń ıegeri, Azııa chempıony, jastar arasyndaǵy álem birinshiliginiń (U-23) jeńimpazy ırandyq Poııa Dadmarzben sheberlik baıqasty. Bul básekede Parsy eliniń pehlevany qandasymyzǵa esh múmkindik bermedi Al Jadyraev 2021 jylǵy álem chempıony, 2022 jylǵy álem chempıonatynyń kúmis júldegeri, Eýropa birnshiliginiń eki dúrkin jeńimpazy armenııalyq Malhas Amoıanmen aıqasty. Birazǵa deıin tarazy basy teńselip turǵan básekeniń ekinshi kezeńinde qandasymyz qapııada qarsylasynyń tórt upaılyq ádisine túsip qaldy. Nátıjesinde, Demeý de besinshi oryndy qanaǵat tutty.
Demeý Jadyraev pen ózbekstandyq Aram Vardanıan 77 kılo salmaq dárejesiniń besinshi Olımpıada joldamasyn ózara sarapqa saldy. Ekeýi de álem chempıonatynda bir márte jáne Azııa birinshiliginde eki retten jeńis tuǵyryna kóterilgen. Ataq-dańqy birdeı jáne deńgeıleri de shamalas. Alǵashqy bolyp tórttaǵanǵa Jadyraev tústi. Vardanıan bes upaı enshiledi. Ekinshi kezeńde tóreshi ózbekstandyqty parterge qoıdy. Qazaqtyń óreni tórt upaımen shekteldi. Sóıtip, qasıetti jumada elimizdiń grek-rım kúresi sheberleri ne júldege, ne joldamaǵa ıelik ete almady.
Dál sol kúni qazaqtyń úsh balýany irikteý saıystaryn ótkizdi. Oljas Syrlybaı (97 kılo) alǵashqy aınalymda ıtalııalyq Nıkoloz Kahelashvılıden jeńilse, Oljas Sultan (60 kılo) ekinshi kezeńde ońtústikkoreıalyq Synhak Kımge jol berdi. Al Ibragım Magomadov (72 kılo) shırek fınalda Ibragım Ganege ese jiberdi. Kóp keshikpeı Gane túrkııalyq Seljıýk Kandy qapy qaldyryp, fınalǵa shyqty. Sonyń arqasynda otandasymyz qola medal úshin talasý quqyǵyn saqtap qaldy. Biraq jerlesimiz óz jankúıerlerin qýantýǵa jaramady. Bastapqyda bolgarııalyq Stoıan Kýbatovty 5:0 esebimen jeńip jatqan Ibragım sol basymdyǵyn básekeniń sońyna deıin saqtap qala almady.
Senbi kúni taǵy úsh salmaq dárejesinde ótken básekelerdi tapjylmaı tamashaladyq. Boz kilemge birinshi bolyp 67 kılo salmaqtaǵy Almat Kebisbaev shyqty. Ol Reseı chempıony Aslan Vısaıtovtyń aıaǵyn kókten keltirdi. Alaıda kelesi kezeńde Almat fransııalyq Mamadassa Sılladan jeńildi. 63 kılo salmaqta Mamyrbek Muhamedálı reseılik Astemır Bıjoevtyń aldynda dármensizdik tanytty. 87 kılo salmaqtaǵy Nursultan Tursynov ıtalııalyq Mırko Mıngýssı men ońtústikkoreıalyq Sanhen Parktan aılasyn asyrdy. Shırek fınalda Semeıdiń sańlaǵy ırandyq Náser Álızadeniń silikpesin shyǵardy. Jartylaı fınalda ol Túrkııanyń tarlany Álı Shyńǵyspen sheberlik baıqasty. Bul aıqas Anadoly eli ókiliniń paıdasyna sheshildi. Desek te Tursynov qola medal jáne Parıj Olımpıadasynyń joldamasy úshin talasý múmkindigin saqtap qaldy. Qazaq jankúıerleri endi onyń jolyna úlken úmitpen qarap otyr.