Án terbegen áýlet

«Bulaq basynan tunady» de­­mekshi, ansambl jetekshisi, otaǵasy Talǵat Sembaevtyń eren eń­­beginiń, tynymsyz izdenisiniń ar­qasynda otbasylyq ansambldiń án qorjyny jyldan-jylǵa túr­lenip, shyrqata salǵan ásem ánderi júrekterden jyly oryn alýda. Osy ýaqyt aralyǵynda túrli deń­geıdegi baıqaýlarda baǵyn synap, júldeli oryndardan kóringen je­tistikterin saýsaqpen sanamalap taýysa almasymyz anyq. Eńbek ele­nip, mereı tasytqan túrli dárejedegi dıplomdar men Alǵys­hattar, Qurmet gramotalary eleýli jyldardyń jemisi der edik.

Mysalǵa aıtsaq, 2010 jyly Almaty oblystyq «Otbasy – al­tyn dińgek» baıqaýynda bas júl­deni jeńip alyp, respýblıka bo­ıynsha ótken baıqaýda 16 otba­synyń ishinen 2-oryndy ıelengen edi. Sodan beri óńirdiń bar­lyq aýdanyna saparlap, kon­­serttik baǵdarlamalaryn usynǵan Sembaevtar ansambli án­súıer qaýymnyń alǵysyna bó­lendi. О́nerdegi óristeri keńip, re­per­týar­lary halyqtyq mol mu­ra­larmen tolyqty. Nátıjesinde «ha­lyqtyq» ansambl atandy.

Ansambl jetekshisi ári kompozıtor T.Sembaevtyń ónerge qosqan ólsheýsiz eńbegi eskerilip, ótken jyly «Mádenıet salasynyń úzdigi» tósbelgisimen marapattaldy. Otbasylyq óner ujymynyń oryn­daýyndaǵy otyzdan asa án – T.Sembaevtyń tól týyndy­sy. Mýzykalyq aspaptarda óń­delmegen ózge de ánderin qos­qanda, osy kúnge deıingi shyǵarmasynyń jalpy sany alpystan asady. Onyń ishinde patrıottyq ta­qyrypqa arnalǵan týyndylary  bir tóbe. Ánderiniń deni týǵan jer, salt-dástúr, ana men áke, ba­la, súıgen jar, ustaz, kóktem syn­dy lırıkalyq shyǵarmalarǵa negiz­delip, ár kez tyńdaýshylaryn baýrap alady. Aýdanda ótetin dástúrli merekelik sharalarda sazgerdiń «Kel, Naýryz», «Astana», «Al­matym», «Jańa jyl» sııaqty ánderi shyrqalyp, ultymyzdyń rýhyn aspandatady. Sondaı-aq aqyn Esenqul Jaqypbektiń «Kúz qala Taldyqorǵan», Núsipbaı Ábdirahymnyń «Qımas meken Je­tisý», «Úmbetáli – jyrdyń qara jorǵasy», Ámire Árinniń «Qa­ratalym, saǵynyshym, aýylym», Qýat Qaıranbaıdyń «Je­tisý», Baıqaly Núketaevtyń «Tá­ýelsizdik bastaýy», Samat Ná­bıevtiń «Taldyqorǵan» sııaqty óleń­derine jazǵan ánderi mádenı sha­ra­larda únemi oryndalyp, ta­qy­ryptyń mán-mazmunyn arttyrýda. Kompozıtordyń ánderin tanymal estrada juldyzdary da oryndaıdy.

О́nerpaz áýlettiń tiregine aı­nalǵan Talǵat Sháripuly «Je­tisý» memlekettik ýnıversıtetin tá­mamdap, Sarqan mádenı-aǵar­tý ýchılıshesinde mýzyka bóli­miniń ustazy, úrmeli aspaptar orkestriniń dırıjeri, Almaty qa­lasyndaǵy respýblıkalyq bi­lim jetildirý ınstıtýtynda es­tetıkalyq bólimniń ádiskeri qyz­metterin atqarǵan. Qasıetti Jambyl aýdanyna qonys aýdarǵan alǵashqy jyldardan bastap, áýezdi án jazý daryny ashyla bastaǵan. Qarǵaly aýylyndaǵy mek­tepte mýzyka páninen sabaq be­rip, jas jetkinshekterdi ónerge baýlyp júrgende tyrnaqaldy «Qarǵaly» áni týady. Sodan bas­tap án tıegi aǵytylyp, jer­gi­lik­ti qalamgerler Rátbek Ter­lik­baev, Gúlnár О́mirzaqova, Vık­tor Nıkıtınderdiń sózderine ja­zylǵan ánderi Alataý aspanynda qalyqtap, konsertterde úzdiksiz oryndalyp keledi.

Otaǵasynyń ómirlik qosaǵy, aıaýly jary Kúlimhan Qalalıeva da – ánshi ári birneshe ánniń sózin jazǵan daryn ıesi. О́nerli otbasy qorjynyndaǵy jetpiske jýyq ánniń jıyrmadan astamynyń óle­ńin jazǵan osy Kúlimhan Qala­lıeva. Kompozıtordyń joǵaryda aıtqan «Qarǵaly» ániniń sózin jazǵan da – jary. T.Sembaev bul áni úshin Muqan Tólebaev atyn­daǵy dástúrli oblystyq kompozıtorlar baıqaýynda 36 sazgerdiń ishinde «Jetisýym – jeruıyǵym» atalymy boıynsha 3-oryn alǵan.

Kerbulaq aýdanynda dúnıege kelgen Kúlimhan Tursynqyzynyń «Týǵan jerim – Basshıim», «Us­tazym», «Sen», «Altyn uıa mek­te­bim», basqa da ánderi keń taral­ǵan. Jastaıynan ónerdi ómirine serik etken ulaǵatty ustazdyń mamandyǵy – qobyzshy, dombyrashy. Osy kúni ol – Uzynaǵash aýy­lyndaǵy «Aıgólek» bóbek­jaıynyń mýzyka jetekshisi. Buǵan qosa Sarybastaý orta mektebinde mýzyka páninen sabaq beredi.

«Men bala kúnimnen óte bel­sendi boldym, qolyma dombyra alyp aıtysqa da qatystym, nebir júıriktermen qyz qýýǵa da shabatyn­myn. Dalanyń erkesi bolyp óse kele, án men jyrǵa áýes­tendim. Basshı aýylynda kitapha­nashy, klýbta ádisker retinde mádenı is-sharalardyń bel ortasynda júrdim. О́nerdi qulaı súıdim, án-kúı dese ishken asymdy jerge qoıa­tynmyn. Sonyń arqa­synda jıyr­ma jylǵa jýyqtapty, ot­ba­symyzben el aldynda óne­rimizdi kórsetip kelemiz», deıdi.

О́mirde de, óner aıdynynda da qos aqqýdaı qatar júzgen jarasymdy juptyń balalary da shetinen ózderine tartqan ónerli. Tula boıy tuńǵyshy Janel aýdandyq «О́ner» mektebinde ustazdyq etse, uly Ánýar – aýdandyq «Súıin­baı sazy» folklorlyq-etno­grafııalyq ansambliniń beldi ánshisi. О́nerli otbasynyń kúıeý balasy, ıaǵnı Janeldiń serigi Er­seıit Boranbaev ta – osy ansam­bldiń konsert júrgizýshisi ári ánshisi. Sembaevtar otbasynyń ke­lini Jadyra Amanqosqyzy bolsa, myń buralǵan bıshi. Al kenjesi Taýlan Talǵatuly da – otbasylyq ansambldiń múshesi. Búginde óz aldyna óner mektebin ashyp, jas býyndy baýlýda.

Áýletin ánmen terbegen T.Sem­baev ótken jyly 60 jasqa to­lýyna oraı Jambyl aýda­ny­nyń Qur­metti azamaty atandy. Osylaısha, óner­diń jaryq juldyzyna aınalǵan Sembaevtar otbasylyq halyqtyq ansambliniń keleshegi kemeldenip keledi.

Almaty oblysy