Alashtyń qalamgerlik, qaıratkerlik mektebi

Qurmetti qonaqtardy bıyl ashylǵanyna 120 jyl tolatyn M. Áýezov atyndaǵy Semeı peda­go­­gı­kalyq kolledjiniń basshysy Shaǵangúl Janaeva qarsy alyp, Alash­tyń oqý ordasynyń ashylý­ tarıhy men qazirgi kezeńdegi baǵyndyrǵan belesteri, qandaı tarıhı tulǵalardyń shyńdalý mektebi bolǵanyn áńgimelep berdi.

– Bul – táýelsiz eli­miz úshin ulttyq sananyń qalyp­ta­sýyna yqpal etken tuńǵysh oqý orny. Shákirtterimizge kúlli Alash qaıratkerleri, atap aıt­qan­da, Júsipbek Aımaýytuly, Qanysh Sátbaev, Muhtar Áýezov, Álkeı Marǵulan bastaǵan ult zııa­ly­larynyń bitim-bolmysy, ult bola­­­­­shaǵy jolynda atqarǵan isteri jaıynda keńinen nasıhat­ta­lady. Murat Muhtaruly osy­dan bes jyl buryn kelip, kol­led­jimizdiń tórinde bolǵan. Kol­ledj­diń tarıhı mańyzyn óte tereń túsinedi, – deıdi M. Áýezov atyn­­daǵy Semeı pedagogıka­lyq­ kol­led­jiniń dırektory Sh.Aldam­­­­­jarqyzy.

Ǵasyrdan asa tarıhy bar oqý ornynyń taǵy bir ereksheligi – ǵımaratynyń baspaldaqtary o bastan salynǵan qalpy, búgingi kúnge deıin búlinbeı saqtalyp keledi. Osy tusta taǵy bir aıta ketetin derek, pedagogıkalyq kolledj 1967 jyldan bastap, M.Áýezovtiń esimimen atalady. Jazýshy esiminiń berilýine sol kezdegi oqý ornynyń basshysy Asylhan Bekbaevtyń sińirgen eńbegi zor.

Taǵylymdy kezdesýde­ Murat Muhtarulynyń «Qa­zaq­ rýhy», anasy Fatıma Ǵabı­to­vanyń «О́rteńde óngen gúl» kitap­tarynyń tusaýkeseri de erekshe saltanatpen ótip, tama­shalaǵan jurtshylyqty tánti etti. Sondaı-aq «Muhtar Áýe­zov­ ómiriniń Semeı kezeńi» atty taqyrypta kandıdattyq dıs­ser­tasııa qor­ǵaǵan belgili ǵalym, ulaǵatty ustaz Raýshan Muqa­ja­nova da zertteýi týraly oıymen bólisti.

– Qazaqtyń birtýar tul­ǵa­sy M.Áýezovtiń ómiri men shyǵar­ma­shylyq joly, izdenisteri jónin­de keńestik kezeńde kólemdi zertteýler júrgizilgenimen, onyń keı týyndylary saıası synǵa tótep bere almaı, tasada qalyp kelgeni shyndyq. Búginde osy olqylyqtyń ornyn toltyryp, kópshilik nazarynan tys qalyp kelgen shyǵarmalaryn qaıta jańǵyrtatyn ýaqyt jetti. Sol turǵyda jazýshynyń ómiri men shyǵarmashylyǵynda Semeı jeriniń mańyzy erekshe, – deıdi fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent R.Muqajanova.

M.Áýezovtiń týǵan kúni qar­sa­ńynda uly jazýshynyń týyp-ósken jerine kelýdi murat etken mártebeli qonaqtar budan keıin Abaı aýdanyna saparlap, Jıdebaıdaǵy Abaı, Shákárim kese­nesine baryp, Aqshoqyǵa aıal­dap, Qunanbaı О́skenbaıuly men Áýez babalarynyń rýhyna taǵ­zym etti. Jazýshynyń kindik qany tamǵan jeri – Bórilige kelip, ákesi Omarhan men anasy Nurjamaldyń kesenesinde bolyp, M.Áýezovtiń mýzeı-úıin de tamashalady.

El ishinde erteden sanaǵa sińgen «Abaı dese, Muhtar Áýezov, Muhań dese, Abaı eske túsedi», degen sóz bar. Al osynaý data – Áýez áýleti úshin ǵana emes, kúlli Semeı jurtynyń jylda asyǵa kútetin mezeti. Ony bylaı qoıǵanda, «El áńgimeshi, el áńgimeshi bolǵan soń, jer áńgimeshi» degen uly jazýshydan qalǵan sózdiń qudireti de tartyp turatyny shyndyq.