Qazir árbir turǵyn aqshaly bolǵysy keledi. Biraq, artyq eńbek etýge erinedi. Al memleketke jaýtańdaǵan adam eshqashan baıymaıtyny anyq. Sol úshin qoldan keler istiń sheshimin taýyp, jeke kásipke bet burǵan abzal. Máselen, kásipker Aıbolat Mahaı sekildi. Ol Balpyq bı aýylynda jıhaz óndiretin jeke seh ashyp, Kóksý aýdanyn aıtýly ónimderimen qamtamasyz etip otyr. Ákeden kelgen asyl is, úlken kásiptiń baspaldaǵy bolǵan.
Árıne, adam nege qabiletti sol baǵytta ónerin shyńdasa, ómirlik azyq bolary daýsyz. Biz kásip ıesiniń shańyraǵyna barǵanda osy oıdyń shyrmaýyna tústik. Áýeldi memlekettik qyzmetker bolýǵa bekingen Aıbolat aqyryndap bul jumystyń oraıyna kelmeıtinin ańdaıdy. Oqyp alǵan dıplomyn sandyqqa salyp, jeke kásipker bolýǵa bekinedi. Aǵash oıýdy, jonýdy bala kúninen serik etken keıipkerimiz kóp oılanbaı áke aqylymen jıhaz óndiretin shaǵyn sehtiń irgesin qalaıdy. Kóp uzamaı óndiristiń tolyq sıklin jolǵa qoıdy. Sóıtip, jas kásipkerlerge jiger berer memlekettik bastamalarǵa ıek súıep, kerek-jaraǵyn túgendeıdi. «Damý» qory arqyly nesıe alyp, ákesiniń bastaǵan bıznesin keńeıtýge nıet etken jas kásipkerdiń bastamasy nátıjeli boldy. Ol sonymen qatar óz qarajatyna quny 18 mln teńgege jýyqtaıtyn zamanaýı stanoktar satyp alady.
Almatyda joǵary oqý ornyn bitirgen ekonomıst-menedjer Aıbolat Mahaı jıhaz jasaýmen aınalysqan ákesiniń isin jalǵastyrsam dep sheshti. Búginde Aıbolat Mahaıdyń bıznesin tabysty ári turaqty deýge bolady. Kásiporyn jumys istegen 10 jyldan astam ýaqyt ishinde jergilikti turǵyndar men memlekettik mekemeler arasynda turaqty tutynýshylary qalyptasty. Turaqty eńbek ujymy quryldy, tájirıbeli sheberler kelgen jas mamandardy oqytyp, úıretýdiń arqasynda qatarlaryn tolyqtyrdy. Balpyq bı aýylyndaǵy «Aıbolat» JShS jıhaz sehy – qazir óńirdegi eń iri sehtardyń biri. Aıyna keminde 10 tapsyrysty oryndaıdy.
«Kompıýtermen basqarylatyn arnaıy qytaılyq mashınalar satyp alýdyń arqasynda qazir sheberhanadaǵy qol eńbegi 50 paıyzǵa azaıdy. Bizde osyndaı 4 qurylǵy bar, olardyń quny 2,5 men 8 mln teńgeniń aralyǵynda. Osy qurylǵylardyń kómegimen kesemiz, tegisteımiz, plenkamen qaptaımyz, órnekter salamyz. Boıaý jumystary qolmen atqarylady. Qurylǵylardyń eń jańalarynyń biri – bıyl satyp alǵan trımmer. Qalǵandaryn 2013, 2015 jyldary satyp aldyq. «Damý» qory arqyly 7 jylǵa 14 paıyz nesıe aldym, onyń 7 paıyzyn ózim tóleımin, qalǵanyn memleket sýbsıdııalaıdy. Bul edáýir qoldaý boldy. Búgin biz shkaftardyń barlyq túrin, sondaı-aq ishki esikter shyǵaramyz. О́ndiriske arnalǵan materıaldar men fýrnıtýrany Almaty qalasynan satyp ákelemiz», deıdi jıhaz sehynyń dırektory A.Mahaı.
Onyń aıtýynsha, búginde óndiriske 4 adam tartylǵan, onyń ekeýi – naǵyz sheber. Jalaqylary 200 myń teńgeden asady. Oryndalǵan tapsyrystar sanyna baılanysty sheberlerge negizgi jalaqyǵa qosymsha bonýstar beriledi.
«Kúrdeliligine baılanysty bir tapsyrysty oryndaýǵa 7 kúnge deıin ýaqyt ketedi. Eger boıaý qajet bolsa, onda, odan da kóp ýaqyt jumsalady. Jalpy, bul salada 2005 jyldan beri júrmin. Alǵashynda Almatyda jumys istedim, ol jaqtan kóp nárseni úırendim, keıin týǵan jerime oralyp, jerlesterime kómektessem dep sheshtim. Osy sehta jumys istep júrgenime 10 jylǵa jýyqtady. Jumys jaqsy júrip jatyr. Jergilikti jastarǵa da mamandyǵy men turaqty tabysy bolýy úshin úıretýge tyrysamyn», deıdi seh sheberi Serik Smetuly.
Kóksýlyq kásipker jıhaz sehynyń ónimin jergilikti turǵyndarǵa ǵana emes, Taldyqorǵanǵa da satady.
«Aıbolat» JShS aldaǵy ýaqytta tenderlerge qatysýǵa nıetti. Kásipker úlken tapsyrystardy oryndaýǵa óziniń de, komandasynyń da tájirıbesi, qural-jabdyqtary men múmkindikteri jetetinine senimdi.
«Biz jıhazdy ár satyp alýshynyń qalaýy men múmkindikterine qaraı, ári túrli modıfıkasııa men konfıgýrasııaǵa súıene otyryp jasaımyz. Kóbinese klıentter ózderiniń ıntererine saı dızaın men tústerdi usynyp jatady. Biz ólshem jasaýdan bastap daıyn ónimdi jetkizýge deıin túgel bastan-aıaq atqaramyz. Biz óz taýarlarymyzdyń sapasy men qyzmet etý merzimderine kepildik beremiz», deıdi jıhaz sehynyń dırektory Aıbolat Mahaı.
Kóksý aýdany ákimdiginiń málimetinshe, aýdanda 3 950 kásipker bar, olar negizinen aýyl sharýashylyǵy, qyzmet kórsetý, tamaqtaný, jeńil ónerkásip, týrızm salalarynda eńbek etedi. 2023 jyldyń qańtar-tamyz aılarynda Jetisý oblysynda jumys istep turǵan ShOB sýbektileriniń sany 59,7 myń birlikke jetken. О́nim men kórsetilgen qyzmet kólemi 133 mlrd teńgeden asty. Bul rette 2023 jylǵy qańtar-tamyzda bıýdjetke salyq túsimderi 2022 jyldyń osyndaı kezeńimen salystyrǵanda 46,7 paıyzǵa ulǵaıyp, 27,7 mlrd teńgeni quraǵan. Bul rette Taldyqorǵan qalasy men 7 aýdan oń ósim kórsetse, sonyń ishinde Kóksý aýdany bul kórsetkishti 2,4 esege ulǵaıtqan.
О́ńir ákiminiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, 2023 jylǵa arnalǵan kásipkerlikti damytý jónindegi ulttyq joba aıasynda Jetisý oblysyna 6,8 mlrd teńge bólindi, jalpy kredıttik somasy 15 mlrd teńgege 335 joba maquldandy.
Jetisý oblysy