Qazaq dalasyndaǵy kómeıine bulbul uıalaǵan dúldúl ánshiler men býynsyz bıshilerdiń, qarasózdiń qaımaǵyn qalqyǵan jyrshy-termeshilerdiń basyn biriktirip, halyqtyq ónerdiń altyn uıasyna, qarashańyraǵyna aınalǵan Súıinbaı atyndaǵy Almaty oblystyq fılarmonııasynyń qurylǵanyna jarty ǵasyr tolyp otyr. Ultymyzdyń uly murasy – dástúrli ónerdi dáripteýmen qatar, kókjıegin keńeıtýdi kózdegen bul óner ujymynyń qanatynyń astynda memleket jáne qoǵam qaıratkeri, óner zertteýshisi О́zbekáli Jánibektiń qoldaýymen qurylǵan «Adyrna», «Altynaı», «Sazgen» syndy áıgili ansamblder jumys isteıdi.
Elý jyl buryn irgesi qalanǵan Almaty oblystyq fılarmonııasyna 1990 jyly halyq aqyny Súıinbaı Aronulynyń esimi berilgen. Sodan beri óner ujymynyń ár múshesi jyr súleıiniń esimin ardaqtap, soǵan laıyq qyzmet etýge qarym-qabiletterin jumyldyrylyp keledi.
«О́ner de elmen birge ósedi, kóktem saıyn túleıdi. Búgingi kúnde fılarmonııa quramy ónerli jastarmen tolyǵa tústi. «Jas kelse – iske» dep daryndy jastarǵa artar senimimiz zor. Fılarmonııanyń óner ujymdary kásibı oryndaýshylyq sheberlikterin kóterip, jetildire túsýde jáne repertýarlaryn baıytý jolynda tynymsyz eńbek etip jatyr. Qaımaǵy buzylmaǵan tól ónerimizdi nasıhattaý, keleshek urpaqtyń boıyna sińirýde fılarmonııanyń atqaryp jatqan eńbegi zor. Ulttyq óner memlekettiń qamqorlyǵynan qalyp kórgen emes. Jyl saıyn jańa mamandar jumysqa tartylyp, materıaldyq-tehnıkalyq bazalarymyz jańartylyp keledi», deıdi Súıinbaı atyndaǵy Almaty oblystyq fılarmonııasynyń dırektory, Mádenıet qaıratkeri Danııar Quramysov.
Osy oraıda aıtar bolsaq, el ishine, alys-jaqyn shetelderge gastroldik saparǵa shyǵatyn óner ujymyna jýyrda 50 oryndyq sý jańa avtobýstyń kilti tabystalyp, zor qýanyshqa kenelgen bolatyn.
Qazaq óneriniń kóginde sáýleli jaryq juldyzǵa aınalǵan Súıinbaı atyndaǵy Almaty oblystyq fılarmonııasynyń 50 jyldyq mereıtoıyna oraı Almaty oblysy ákiminiń qoldaýymen Almaty qalasyndaǵy Jambyl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasynda «О́nerdiń altyn uıasy» atty merekelik konsert ótti.
Konserttiń ashylý saltanatynda ulttyq saf ónerimizdi sary altyndaı saqtap, ony keler urpaqqa jetkizý jolynda ter tógip júrgen óner ujymyn 50 jyldyq mereıtoımen quttyqtaǵan aqjarma tilekterdiń tıegi aǵytyldy.
«Sahna tórinde jemisti eńbek etip, otandyq án jáne kúı mektebiniń úzdik úlgilerin saqtap, odan ári baıyta otyryp, kórermenderge árdaıym alýan túrli, mazmundy repertýar usynyp, tolassyz shyǵarmashylyq izdenis pen joǵary kásibı oryndaý sheberligin pash etetin qyzmetteri úshin alǵysymdy bildiremin», degen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń óner ujymyna arnaǵan Alǵyshatyn Prezıdent keńesshisi Málik Otarbaev fılarmonııa dırektoryna saltanatty túrde tabys etti.
«Elý jylda el jańa, júz jylda qazan» degendeı, kezinde elimizdiń óner maıtalmandary Altynbek Qorazbaev, Naǵıma Esqalıeva, Mádına Eralıeva, odan keıingi býyn Meırambek Bespaev bastaǵan birqatar óner qyrandary osy fılarmonııada eńbek etse, búginde talantty jastar aldyńǵy aǵa-ápkeleriniń jolyn jalǵastyryp jatyr. Ulttyń óneri uly bolmaı, ózi de uly bolmaıdy. Fılarmonııa kezinde Dinmuhamed Ahmetuly Qonaevtyń tikeleı basshylyǵymen qurylsa, mundaǵy etnografııalyq ansamblderdiń ashylýyna О́zbekáli Jánibek uıytqy bolǵan. Osyndaı kıeli shańyraqta eńbek etip, búgingi ónerdi keleshekke jetkizýde jan aıanbaı ter tógip, halyqtyq ónerdi nasıhattap júrgen óner ujymyna alǵys aıtamyz», dedi Parlament Májilisiniń depýtaty Janarbek Áshimjan. Mundaı jyly lebizdi Mádenıet jáne aqparat vıse-mınıstri Arman Júdebaev ta joldady.
Sonymen qatar Almaty oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Nurlan Ábdirahym óńir basshysynyń quttyqtaýyn jetkize otyryp, birqatar óner maıtalmandaryn oblys ákiminiń Alǵyshatymen marapattady.
Aıtýly is-shara barysynda TÚRKSOI halyqaralyq uıymynyń Bas hatshysynyń orynbasary Sanjar Múlázimoǵly ujym ónerpazdaryna shyǵarmashylyq tabys tilep, tól mádenıetimizdiń tasyn órge domalatyp júrgen óner sańlaqtaryna arnaıy tósbelgiler tabys etti.
Budan ári qulaqtan kirip, boıdy alǵan konserttik baǵdarlamaǵa ulasty. Onda tyńdarman júregine jol taýyp júrgen jańashyl jastardyń izdenisteri jarqyraı kórinis tapty. Solardyń qataryndaǵy Tileýbaı Ánápııa, Jiger Omarhan, Aıdana Ánápııaeva, Maǵjan Satybaldy, Narıman Ábdirahman, Ardaq Ámirqulova, Alýa Qosanovalar dástúrli ánnen shashý shashty.
Fılarmonııanyń jarty ǵasyrlyq tarıhynda qazaq ónerine qaltqysyz qyzmet etken, ózi ólse de, sońyna ólmes ónerin qaldyrǵan taý tulǵaly tarlandar rýhyna arnalǵan «Tulǵalarǵa arnaý» atty Rahmet Qýanyshtyń kúıin Abylaıhan Sqaqov jetekshilik etetin «Sazgen» folklorly-etnografııalyq ansambli oryndady. 1981 jyly Almatydaǵy Yqylas atyndaǵy respýblıkalyq halyq aspaptary mýzeıi janynan qurylǵan bul ansambl 1987 jyly fılarmonııa quramyna aýysqan.
Sondaı-aq Súıinbaı atyndaǵy Almaty oblystyq fılarmonııasynyń quramyndaǵy ulttyq ónerimizdiń shoq juldyzyna aınalǵan «Sazgen», «Adyrna» folklorly-etnografııalyq ansamblderi men «Aqjaýyn» kameralyq orkestriniń oryndaýyndaǵy Nurǵısa Tilendıevtiń «Kósh-kerýeni» tyńdarmandaryn tuńǵıyq oıǵa jeteledi.
Kelesi kezekte Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, kúıshi-kompozıtor Seken Turysbektiń «Kóńil tolqyny», «Qońyr qaz» kúılerin ózi jetekshilik etetin «Aqjaýyn» kameralyq orkestri oryndap, kóptiń ystyq yqylasyna bólendi.
Ulttyq ónerde ózindik tarıhymen, quramymen tanymal bolǵan shyǵarmashylyq ujymdar, atap aıtsaq, Mádenıet qaıratkeri Marat Berdiǵulovtyń jetekshiligindegi «Adyrna» folklorly-etnografııalyq ansambli, Mádenıet salasynyń úzdigi Beknazar Kakeleev basqaratyn «Qobyz saryny» folklorly-etnografııalyq ansambli, Mádenıet salasynyń úzdigi Bekzat Aǵııardyń jetekshiligindegi «Altynaı» memlekettik halyq bıi ansamblderi óner kórsetti.
Mereıtoılyq konsertte fılarmonııada talaı jyl qyzmet etken Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisteri Qanat, Aıtkúl Qudaıbergenovter, О́mirqul Aınııazov, Gúlnur Orazymbetova, Shába Ádenqul bastaǵan jeztańdaı ánshilermen qatar, kúıshi-kompozıtor Ǵalamat Beıseqoja, halyqaralyq, respýblıkalyq baıqaýlardyń jeńimpazdary Kenjekeı Aqjolova, Qajymurat Sheshenqululy, Syrym Jazylbek, Ázıza Ábilbashar, Medet Orynbaev, Balaýsa Samyryqqyzy, Aıbek Jekenov, Nurbol Sádýaqasov, Qýanysh Shákirov, Baǵdat Seıit, Ádil Ahmetjan, Musa Saparáli syndy jas ánshiler halyq ánderi men qazaq kompozıtorlarynyń shyǵarmalaryn jańa lepte tamyljyta oryndap, júrekterge jylý syılady.
Fılarmonııa ánshileri Bıbigúl Qılymhan, Mádına Álipbekova, Kenjekeı Aqjolovalar qazaqtyń «Aqbaıany» atanǵan Mádına Eralıevanyń ánderinen popýrrı shyrqap, tyńdarmandaryn eltip áketti.
Merekelik konsertti fılarmonııada uzaq jyl eńbek etip kele jatqan kúmis kómeı ánshi Uljan Aınaqulova aqyn Jambyldyń sózine jazylǵan kompozıtor Joldashan Quramysovtyń «Meniń pirim – Súıinbaı» ánimen qorytyndylady. Kórermender tik turyp, uzaq qol soǵyp, zor qoshemet kórsetti. Kesh sońynda atalǵan óner ujymyna Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń jáne Almaty oblysy ákimdiginiń atynan yqylas gúl shoqtary tartý etildi.
«Súıinbaı atyndaǵy Almaty oblystyq fılarmonııasynda 1988 jyldan bastap qyzmet etip kelemin. Mine, bıyl 35 jyl toldy. Taǵylymdy tarıhy Almaty qalasynan bastaý alatyn fılarmonııada aty áıgili ánshi, jyrshy, kúıshi men bıshiler qyzmet etti. О́ner zertteýshisi О́zbekáli Jánibektiń qaldyrǵan izi bar. Sol jyldary fılarmonııanyń dırektory bolǵan Qabıden Tuıaqaevtyń da bergen tálimi mol. Sonyń arqasynda keshegi «Adyrna», «Sazgende» jumys istegen biraz ártister osy kúni Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasynda ustazdyq etedi. Birqatary ár salada basshylyq qyzmetter jasap jatyr. Munyń barlyǵy – altyn uıamyz úshin zor maqtanysh.
1980 jyldardan fılarmonııada eńbek etken Mádına Eralıeva, Aqjol Meıirbekov, Qalamqas Orasheva, Jaqsylyq Sársenǵalıevterdiń jarqyn beınesi kóz aldymyzda. «Arqas» ansambiliniń de dúrkiregen kezderin qalaı umytarmyz? Maıra Ilııasova, Janar Aıjanova, Baqyt Shadaevalar shyńdalyp, jemisti eńbek etti. «Qobyz saryny» ansamblin qurǵan Muratbek Júnisbekovtiń de fılarmonııa tarıhynda qaldyrǵan ózindik qoltańbasy bar.
Búgingi kúni fılarmonııanyń quramy 80 paıyz jastarmen tolyqty. Jastardyń barlyǵy shetinen talantty. Sol sebepti Alataýdyń baýraıyna qonys tepken Súıinbaı babamyzdyń atyndaǵy kıeli óner shańyraǵynyń órisi keńeıip, órleı bererine kámil senemiz», deıdi Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Uljan Aınaqulova.
Almaty oblysy