Keıingi jyldary elimizde Qytaıdyń kólikteri kóbeıe bastady. Janar-jaǵarmaımen jyljıtyn kólikten basqa, elektrmobılderdiń de qatary kún sanap artyp keledi. Al olarǵa qyzmet kórsetetin bizde maman bar ma? Sondyqtan da О́skemendegi D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan tehnıkalyq ýnıversıteti bazasynda Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy yntymaqtastyq nátıjesinde Lý Ban sheberhanasy ashyldy.
Sheberhananyń ashylý saltanatyna Qytaıdan kelgen delegasııamen birge Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Ermek Kósherbaev, Qytaıdyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Chjan Sıao, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek qatysty. Aıta keteıik, bul sheberhanany qurý týraly kelisimge Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Qytaı Halyq Respýblıkasyna kóktemdegi sapary kezinde qol qoıylǵan bolatyn. Kóp uzamaı kelisim Shyǵys Qazaqstan tehnıkalyq ýnıversıteti men Tıanszın kásiptik ınstıtýty arasyndaǵy yntymaqtastyq aıasynda júzege asyryldy. Aıta keteıik, Lý Ban sheberhanasy qoldanbaly tehnologııa jáne joǵary tehnıkalyq bilim baǵytyndaǵy mamandardy ázirleıdi.
– Elimizde tuńǵysh ret Lý Ban sheberhanasy ashylyp jatyr. Muny eki el arasyndaǵy dostyqtyń nyshany dep aıtýǵa bolady. Bul – tikeleı Memleket basshysynyń baqylaýynda iske asyrylǵan joba. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi qurylǵanda el aýmaǵynda osyndaı zerthanalar ashý týraly tapsyrma bergen edi. Búginde sheteldiń eń myqty oqý oryndaryn elimizge shaqyryp, fılıaldaryn ashyp jatyrmyz. Aldaǵy 5 jylda elimizdiń taǵy úsh-tórt qalasynda osyndaı sheberhana ashý josparymyzda bar, – dedi Saıasat Nurbek.
Mınıstrdiń aıtýynsha, Lý Ban sheberhanasy óńirdiń damýyna úlken serpin beredi. Tehnologııa qaryshtap damyǵan zamanda mashına jasaý salasynda da úlken revolıýsııa bolyp jatyr. Onyń ishinde elektrmobıl kósh basyna shyǵyp keledi. Máselen, Qytaıda mashına jasaý salasynda elýden astam zaýyt qurylǵan eken. Olardyń bólimsheleri Qazaqstanǵa da joǵary kólemde enip jatyr. Tyń ádispen shyǵyp jatqan kólikterge qyzmet kórsetetin ınjenerler qajet. Sheberhana maqsaty da sol, maman tapshylyǵyn boldyrmaý. Lý Ban sheberhanasynda odan bólek robottehnıka, jasandy ıntellektke de kóńil bólinedi. Onyń bárin oıdaǵydaı júzege asyrylýy úshin qosymsha qarajat qarastyrylatyny da aıtyldy. Qazirgi ýaqytta oqý ornyna 2 mlrd teńgege jýyq qarjy bólingen.
Jańa joba jospardaǵydaı júzege asyp jatsa, eki el arasyndaǵy qarym-qatynas nyǵaıyp qana qoımaı, bilikti mamandardyń daıyndalatyny da sózsiz. «Eki el basshysy birneshe ret kezdesti. Ár kezdesken saıyn osy taqyrypty únemi kóterip otyrdy. Eki el úshin mańyzdy joba – Lý Ban sheberhanasy eń áýeli kadr tapshylyǵyn joıady. Ekinshiden, ózge de oblystarmen qarym-qatynas nyǵaıady», dedi Chjan Sıao myrza.
Al delegasııa ókilderi qytaıdyń bilikti mamandary Tıanszın kásiptik ınstıtýtynan túlep shyǵatynyn tilge tıek etti. Aıtýlaryna qarasaq, Beıjińnen júz-aq shaqyrym jerdegi Tıanszın – bilimimen belgili qala. Lý Ban dep otyrǵanymyz – ejelgi Qytaıdyń ónertapqyshy. Keıde ony Qytaıdyń Leonardo da Vınchıi deıdi eken.
El ekonomıkasyna úles qosatyn tuńǵysh sheberhanada tehnıkalyq ýnıversıtet stýdentteri Qytaıdyń zamanaýı jabdyqtaryn paıdalana otyryp, avtomobıl tehnologııalaryn meńgerýge múmkindik alady. Osylaısha, bolashaq ınjenerler daıyndalady. Búgingi tańda álemniń 19 elinde 20 Lý Ban sheberhanasy jumys isteıdi. Bul sheberhana elektrmobılderge qyzmet kórsetetin ınjenerlerdi daıarlaý ortalyǵy bolmaq. Mundaǵy stýdentter elektr stansalary men akkýmýlıatorlyq batareıalardy jóndeýge mashyqtanady.
О́SKEMEN