«Qazposhta» aksıonerlik qoǵamy – elimizdiń barlyq óńirinde poshta, logıstıkalyq, qarjylyq jáne agenttik qyzmetterdi usynatyn jalǵyz ulttyq poshta operatory. Elimizdiń túkpir-túkpirinde ornalasqan 2 700-den astam bólimshesinde 20 myńnan asa qyzmetker eńbek etedi. О́tken jyldyń qazan aıynda kompanııanyń basqarma tóraǵasy bolyp Ásel Janasova taǵaıyndaldy. Sodan bergi bir jyldan astam ýaqyt ishinde ulttyq poshta operatory qyzmetinde qandaı ózgerister boldy, qordalanǵan problemalar men kemshilikter joıyldy ma? Biz osy jáne ózge de suraqtardyń jaýabyn bilý maqsatynda tóraǵany áńgimege tarttyq.
– Ásel Jubanyshqyzy, siz osy qyzmetke kelgeli bir jyldyń ishinde el Prezıdentimen eki ret kezdesip úlgerdińiz. Memleket basshysymen júzdesý barysynda qandaı másele áńgime arqaýyna aınaldy?
– Qasym-Jomart Kemelulynyń qabyldaýynda bolǵanymda kompanııa qyzmeti úshin asa mańyzdy eki másele kóterildi. Onyń biri – poshta qyzmetkerleriniń áleýmettik máselelerin sheshý, ıaǵnı jalaqylaryn kóterý bolsa, ekinshisi – kompanııanyń ózin jalpy daǵdarystan shyǵarý. «Qazposhta» keıingi jeti jylda úlken shyǵynǵa ushyrap kelgen. 2022 jyldy da 12,5 mıllıard teńge shyǵynmen aıaqtadyq. Biz elimizdiń barlyq aýmaǵyn qamtıtyn, 20 myńnan astam qyzmetkeri bar úlken mekeme bolǵandyqtan, jalaqy máselesin sheshý birinshi kezekte turdy. Memleket basshysy osy daǵdarystan shyǵý týraly naqty tapsyrmalar berdi.
Nátıjesinde, biz bıyl qyzmetkerlerimizdiń jalaqysyn 25 paıyzǵa arttyrdyq. Máselen, buǵan deıin poshtashy orta eseppen 144 myń teńge eńbekaqy alatyn bolsa, qazir ol 204 myń teńgege deıin ósti.
Buǵan qosa, ótken jyldy 12,5 mıllıard teńge shyǵynmen qorytyndylasaq, bıyl kerisinshe qosymsha 3 mıllıard teńge tabysqa shyqtyq. Naqtyraq aıtqanda, kompanııa 15 mıllıard teńge tabys tapty. Onyń 12 mıllıardy joǵaryda atalǵan shyǵyndardy jabýǵa ketse, qalǵany – taza kiris. Naqtyraq aıtqanda, osy jyldyń 11 aıynda kompanııa tabysy 38 paıyzǵa ósti. Mundaı nátıjege jetý úshin men jumysqa kiriskennen keıin aınalama óz isiniń has mamandaryn jınaýǵa tyrystym. Alǵashqy 3-4 aıdyń ishinde kadr máselesin sheship, ol óz kezeginde jemisin berip otyr.
– Jyldy tabyspen aıaqtaý úshin belgili bir kiris kózi bolýy kerektigi belgili. Jalpy, «Qazposhta» aqshany qandaı joldarmen tabady?
– О́zińiz bilesiz, tek bizdiń elimizde ǵana emes, búkil álemde poshtalar qıyn jaǵdaıdy bastan keship otyr. Sebebi qazir eshkim hat jazbaıdy, gazet-jýrnal jazdyryp oqıtyn adamdar qatary jyldan-jylǵa azaıyp barady. Sondyqtan poshta qyzmeti tabysynyń kólemi jyl saıyn 20 paıyzǵa tómendep jatyr. Sondyqtan biz tabys ákeletin basqa da joldardy qarastyryp, jan-jaqty áreket etip kelemiz. Sonyń biri – elektrondy kommersııa, ıaǵnı sálemdeme jetkizip berý naryǵyna kirý. Qazir búkil álemde ınternet arqyly taýar satyp alý úrdisi qarqyn aldy. Biz de osy úrdisten qalys qalmaı, ınternet arqyly satyp alynǵan zattardy tasymaldaý, ıaǵnı logıstıka jáne sálemdemelerdi jetkizý qyzmetterine moıyn burdyq. Elektrondy kommersııa naryǵynda kóshbasshy bolýdy alǵa qoıyp otyrmyz.
Ekinshi qyzmet salasy – suryptaý bıznesi. Buryn poshta qyzmetkerleri tek hattardy suryptaıtyn bolsa, qazir biz bul jumysty servıs retinde jasaıtyn boldyq. Úshinshi qyzmet – «sońǵy mılıa» dep atalady, ıaǵnı bizdiń qoımalarda saqtalatyn taýarlardy tutynýshyǵa jetkizip berý. Osy úsheýi tolyq bir qyzmet kórsetý sıklyn quraıdy. Nátıjesinde, bıyldyń ózinde biz jetkizetin sálemdemeler kólemi 2 esege artty.
Buǵan qosa, osy jyly 6,5 mln-nan astam sálemdeme jetkizilip, 1 myńnan astam EMS jetkizilim jasaldy. «Qazposhta» elimizdiń túkpir-túkpirindegi turǵyndarǵa 49 mln-nan astam gazet-jýrnal jetkizdi.
– Elektrondy kommersııa demekshi, qazir elimizde Qytaıdan ınternet arqyly taýar satyp alý úrdisi keńinen beleń alyp jatyr. Bul turǵyda «Qazposhta» qandaı ról atqarady? Shyǵystaǵy kórshimen yntymaqtastyq jasaısyzdar ma?
– Árıne, bul elmen baılanysty nyǵaıtý – bizdiń basym baǵyttarymyzdyń biri. О́ıtkeni Qytaı – qazirgi kúni elektrondy kommersııa jaǵynan álemde aldyńǵy qatarly elderdiń biri. Olarmen jumys isteý biz úshin óte mańyzdy. Mysaly, bir ǵana «AliExpress» marketpleısiniń ózin aıtsaq bolady. Qytaıda odan basqa da kóptegen iri-iri saýda platformalary bar. Olar arqyly óte arzan baǵada taýarlardy alýǵa bolady. Osylardyń qyzmetterin halyqqa qoljetimdi etý, tek elimiz emes, Ortalyq Azııa elderine de taýarlardy jetkizý úshin «Qazposhta» úlken jumystar júrgizip otyr. Qytaı poshtasy – «Chaınapostpen» kúni keshe ǵana seriktestikke qol qoıdyq. Taýarlardy jetkizý úshin shyǵyny az bolatyn marshrýttardy jasadyq. Buryn Qytaıdan keletin zattar aldymen Latvııaǵa baryp, sosyn elimizge 45 kúnde jetetin. Endi biz ony 15 kúnge deıin qysqarttyq. Keleshekte 5 kúnge deıin azaıtqymyz keledi.
– El turǵyndarynyń álemdik marketpleıster arqyly taýar alý úrdisi údegenin aıttyńyz. Jalpy, «Qazposhtanyń» aldynda otandyq marketpleıske aınalý jospary bar ma, álde naryqtaǵy osyndaı jańa oıynshylarǵa óz bólimshelerin baza retinde usynýmen shektele me?
– Bizdiń aldymyzda jeke-dara marketpleıske aınalý emes, óz marketpleısin ashqanymen, turǵyndarǵa taýarlaryn tolyqqandy jetkizip berý qyzmetine múmkindigi joq shaǵyn jáne orta bıznes úshin logıstıka men qoıma qyzmetin usyný josparymyz bar jáne sony iske asyryp kelemiz. Osy qyzmetti kórsete bastaǵaly «Adidas.kz» marketpleısi ashyldy. «Avon» óziniń aımaqtyq keńsesin elimizge aýystyrdy. Biz qazir «Meloman», «Mechta», «Abdı», «Adıdas», «Eıvon» sekildi kompanııalarǵa servıstik qyzmet kórsetemiz. Iаǵnı olar óz aqshalaryn jumsamaı, servısterin bizge beredi. Bizdiń strategııamyz – osyndaı ınfraqurylymdy quryp, shaǵyn marketpleısterdiń qyzmetine járdemdesý.
Kompanııa osy jyldan bastap álemniń «Amazon», «AliExpress», «Ozon», «Iherb» sııaqty alpaýyt kompanııalarymen yntymaqtastyq ornatty. Tek bıyldyń ózinde respýblıka aýmaǵyndaǵy «Qazposhta» bólimshelerinde «Ozon» kompanııasynyń 23 pýnkti ashyldy. Keler jyly mundaı bólimsheler sany 300-ge deıin artady.
– Aýyldardaǵy poshta bólimshelerin ustap turý óz-ózin aqtaı ma? Ol jerde qaladaǵy sekildi emes, halyq sany az, sálem-saýqattar da kóp kele bermeıdi...
– Iá, poshtanyń eń shyǵyndy bóligi – aýyldardaǵy bólimshelerdi ustap turý. Biraq biz zań boıynsha olardy ashyp, qyzmetin júrgizip otyrýǵa mindettimiz. Sol úshin jylyna 11 mlrd teńge qarajat shyǵyndaımyz. Aýyl turǵyndarynyń hattary men sálemdemelerin alyp ketý, ınkassasııalyq qyzmet jáne memlekettik qupııa qujattardy tasymaldaý úshin árbir bólimshege aptasyna úsh kólik jiberip otyramyz. Poshtashylardyń jalaqysy bar, kommýnaldyq qyzmet shyǵyndary bar. Memleket tarapynan munyń bárine 2 mlrd teńge ǵana sýbsıdııa bólinedi. Qalǵan shyǵynnyń bári óz moınymyzda. Aýylda bir adam bir gazetke jazylǵan bolsa da, biz ony jetkizip berýge mindettimiz. Sondyqtan ol shyǵynnyń bárin biz basqa tabysty qyzmetter esebinen jaýyp otyrmyz.
– Osy jerde bir suraq týyndap tur. Jaqynda áleýmettik jelilerde «Aýyldaǵy poshta qyzmetkerleri 30-40 myń teńge ǵana jalaqy alady eken» degen málimet tarap júrdi. Bul qanshalyqty shyndyqqa janasady?
– Bul málimetti kóp adam durys túsinbeı taratyp júr. Joǵaryda aıtqanymdaı, aýyldarda poshta qyzmetin paıdalanatyn adamdar az bolǵandyqtan, poshtashy aptasyna 1 kún, onda da 1 saǵat qana jumys isteıdi. О́ıtkeni kelgen hattar men sálemdemelerdi, gazet-jýrnaldardy taratyp shyǵady. Bar jumysy osy ǵana, ıaǵnı olar tolyq emes stavkada júrgen adamdar. Sondyqtan biz ol adamdarǵa qaladaǵy bólimshelerimizde kúni boıy jumysta otyratyn qyzmetkerlerimizge tólegendeı tolyq jalaqy bere almaımyz. Aýyldaǵy qyzmetkerlerimiz óz jumysynyń kólemine qaraı jalaqysyn alyp júr. Kóp adam osyny túsinbeıdi. Sosyn «Poshta 30 myń teńge ǵana aılyq tóleıdi» degen negizsiz feık málimetterdi taratady.
Biz óz tarapymyzdan aýyldaǵy bólimsheniń jumys aýqymyn keńeıtý maqsatynda 200-den astam bólimshede eGov qyzmet kórsetý ortalyqtaryn ashtyq. Buryn aýyl turǵyndary memlekettik qyzmetterdi alý úshin aýdan ortalyqtaryna baratyn bolsa, bıyldan bastap aýyldaǵy poshta bólimshesi arqyly óz jumysyn bitiretin boldy. Osyǵan oraı biz aýyldaǵy qyzmetkerlerimizdiń jalaqysyn 3 esege kóterdik. Buryn olar hattar men sálemdemelerdi tasý úshin 1 saǵat qana jumys istese, en di 3 saǵat jumysta otyrady. Jalpy aýyl bolsyn, qala bolsyn, «Qazposhta» turǵyndarǵa qyzmetterdiń sapaly, keń spektrin usynýǵa jáne memlekettiń senimdi seriktesi bolýǵa umtylady. Osy maqsatta bıyl 200 aýyldyq poshta bólimshesinde 16 myńnan astam memlekettik qyzmet kórsetildi.
– Aýyldyq jerde «Qazposhtany» monopolıst dep ataýǵa bola ma?
– Bizdi monopolıst dep aıtý qıyn. Aýyldyq jerdegi bizdiń bólimshelerimizdi sondaı «monopolıster» qataryna jatqyzsa bolady. Al jalpy naryqtyń ózinde poshtalyq qyzmet jaǵynan bizge básekeles bolyp júrgen túrli kýrerlik qyzmetter bar, al qarjylyq qyzmet salasynda ekinshi deńgeıli bankter bizge básekeles.
– Bálkim naryqtyń talaby shyǵar, qazir sizder tek poshtalyq qyzmet emes, qarjylyq qyzmetterdi de kórsetesizder. Osy oraıda ekinshi deńgeıli banktermen baılanystaryńyz jaıynda aıta ketseńiz.
– Biz bank emespiz jáne nesıe bermeımiz. Oǵan lısenzııamyz joq. Degenmen ekinshi deńgeıli bankter bizdiń bólimshelerimizde ózderiniń mýltıservıstik bólimshelerin ashyp jumys isteıdi. Mysaly, nesıelerdi jabý, shotqa aqsha salý sekildi qyzmetter kórsetiledi. Iаǵnı biz bank qyzmetterin kórsetý úshin ekinshi deńgeıli banktermen servıstik kelisim jasadyq. Osy turǵyda kompanııanyń qarjylyq qyzmetterine toqtalsaq, tek bıyldyń ózinde 13 myńnan astam zańdy tulǵaǵa jańa shot ashyldy, 13 mln-ǵa jýyq tólem, 460 myńnan astam aqsha aýdarymdary, 2 300 000 tranzaksııa jasaldy. Búginde kompanııanyń 500 myńǵa tarta tólem kartasy aınalymda júr.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken –
Eskendir ZULQARNAI,
«Egemen Qazaqstan»