Taıaýda Almatynyń «Algorıfm» baspasynan UǴA akademıgi, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Hangeldi Ábjanovtyń 5 tomdyq qazaq jáne orys tilderindegi eńbekteriniń jınaǵy jaryq kórdi. Kóptomdyqty baspaǵa usynǵan – Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýty (dırektory – UǴA korrespondent-múshesi Z.E.Qabyldınov). Demeýshisi – mesenat, dáriger Ǵanı Smahanuly.
Bes tomdyqtyń ereksheligi sol – ár tomnyń ataýy bar. Birinshi tom «Tabaldyryq» dep atalady. Munda ǵalymnyń 1979-1991 jyldary jazǵan eńbekteri toptastyrylǵan. Bularda tarıhı turǵydan Qazaqstan mádenıeti, ult ıntellıgensııasynyń róli, respýblıkadaǵy aýyl-aımaq taǵdyry, demografııasy zerdelengen.
Ekinshi tom «Taǵdyr» dep atalady. Bul tomda Qazaqstan tarıhynyń ózekti taqyryptary, sonyń ishinde HIH-HH ǵasyrlardaǵy eleýli oqıǵalar men tulǵalar eńbegi taldanady.
Úshinshi tomnyń ataýy – «Tulǵa». Munda Uly dalanyń qyryqqa jýyq tulǵasynyń murasy men ulttyq tarıhtaǵy orny baıyptalady. Qyzyq derekter men tyń paıym-tujyrymdar Otan tarıhyndaǵy «aqtańdaq» kezeńderdi asha túsedi. Aıtalyq, bizge zańger retinde osy tomdaǵy Salyq Zımanov týraly maqalasy erekshe unady.
Tórtinshi «Tartý» atalatyn tomda avtordyń Táýelsizdik tusyndaǵy zertteýleri toptastyrylǵan. Ult tarıhyndaǵy betburysty oqıǵalar men ózgerister alǵysharty men nátıjesi baıandalady.
Ǵalym jınaǵynyń besinshi tomy erteńgi ǵalymdar úshin paıdaly qural derlik. Muny «Hangeldi Ábjanovtyń sheberlik mektebi» dese de bolady. Bul tomǵa avtordyń eńbekteri men estelikterine qosa zamandastarynyń ol týraly ár jyldary jazǵan oı-paıymy, yqylas-nıeti engen.
Belgili tarıhshy-professor Gúlnar Kákenova Hangeldi Mahmuduly týraly: «Onyń ustanymynan, zertteýinen, adamshylyǵynan naǵyz ıntellıgent ekeni baıqalyp turady. Ol óz-ózimen úılesimdikte ómir súredi», dep jazǵan eken. Kóptomdyqpen tanysqan oqyrman osy pikirdiń aqıqatyna kóz jetkizedi.
Erkebulan Nuǵyman,
zań ǵylymdarynyń kandıdaty