Buryn elimizde kardıologııalyq ortalyq tek Almatyda ǵana boldy. Táýelsizdik jyldarynda oǵan Astana qosyldy. Oblys turǵyndardyń kóbiniń qoly osy eki qaladaǵy emdeý oryndaryna jete bermedi, óıtkeni syrqattar sany kóp, kezek úlken. Bizdiń oblystyń turǵyndary júrek-qan tamyrlary keselinen emdelýge kóbinese Reseıdiń kórshiles qalalaryna sabylatyn.
Osyndaı qıynshylyqtan oblys turǵyndaryn Petropavl qalasynda 2009 jyly ashylǵan kardıologııalyq ortalyq qutqaryp, myńdaǵan jandy ajaldan arashalap keledi. Atalǵan ortalyq – qazir sheberligi shyńdalǵan, ataǵy alysqa jaıylǵan, maqtanyshpen aıtatyn emdeý orny. Al ony alǵashqy kúnnen uıymdastyryp, basqaryp kele jatqan – Azamat Belgibaıuly Maǵzumov.
Jańadan uıymdasqan ortalyqtyń sharýasy kóp. Tún uıqyny tórt bóletin problema da jetkilikti. Qordalanǵan másele júıkege salmaq túsirip, qajytýy da múmkin. Biraq Ázekeń qıyndyqqa qajyǵan emes. Petropavldyń ekinshi aýrýhanasynyń bazasynda uıymdastyrylǵan kardıologııalyq ortalyqty ol alǵashqy kúnnen 13 jyl boıy basqardy. Byltyr ǵana «qan aınalymy aýrýlary boıynsha úılestirýshi» qyzmetine aýysqan. «Eger júrek tamyrlaryn tekserý, ıaǵnı koronarografııa 2009 jyly 542 ret júrgizilse, ótken jyly onyń sanyn 3001-ge jetkizdik, angıografııa, aortografııa 2009 jyly 58, al 2023 jyly 304 ret júrgizildi. Koronarlyq arterııaǵa stent qoıý, ıaǵnı júrek tamyrlarynyń bitelip qalýyna 2009 jyly 17 ret ota jasalsa, ótken jyly onyń sany 1102-ge jetti. Buryn osyndaı dertten aýrýlardyń 90 paıyzy kóz jumatyn. Aorto-koronarly ushtastyrýdy 2009 jyly 43 adamǵa jasasaq, 2014 jyly onyń sanyn 200-ge deıin jetkizdik. Odan keıin bul syrqattyń sany azaıa bastady, óıtkeni biz stent qoıyp, der kezinde tekserip, emdep otyramyz. Tamyr hırýrgııasy boıynsha 2010 jyly 235 ota jasalsa, 2023 jyly ony 448 ret sátti jasadyq. Osynyń bári – óte aýyr, hırýrgııalyq bilikti tereń meńgerýdi qajet etetin kúrdeli operasııalar. Biz júrek qulaqshalarynyń júre paıda bolǵan aqaýlaryna da operasııa jasaýdy 2011 jyldan bastap ıgerdik. Ol úshin dárigerlerimizdi shetelderge jiberip oqytyp, úırettik. Astanadaǵy, Abaı Baıgenjın aǵamyz basqaratyn kardıo-hırýrgııalyq ortalyqqa da mamandarymyzdy jiberip, sheberlikterin shyńdap, tájirıbeden ótkizdik. Ondaǵy mamandar, sonyń ishinde Iýrıı Pıanyń ózi bizge kóp nárseni úıretip, kómekteskenin aıta ketýimiz kerek. Sonyń arqasynda júre paıda bolǵan júrek aqaýyna 2011 jyldary 20 ota jasasaq, qazir olardyń sanyn 80-90-ǵa jetkizdik.
Bizge kórshiles oblystardan, sondaı-aq Reseıdiń óńirlerinen, tipti Astanadan kelip operasııa jasatatyndar kóp. Mundaı tabysqa qol jetkizý úshin aldymen bilikti maman, joǵary tehnologııaly qural-jabdyqtar kerek. Al mamanǵa barlyq jaqsy jaǵdaıdy jasaý da mańyzdy. Sonymen birge ortalyqta qyzmet etetin barlyq medısınalyq qyzmetkerlerimizdiń úılesken eńbegi, syrqat jandarǵa janashyrlyǵy, aıaly alaqany qajet. Biz osy talaptardyń bárin múltiksiz oryndaýǵa umtylyp kelemiz», deıdi Azamat Belgibaıuly.
Ras, mamandardyń joǵary biliktiligine qol jetkizý ońaı emes. Ásirese ortalyq ashylǵan alǵashqy jyldary olardy alys-jaqyn shetelderge jiberip, aqylaryn tólep oqytý ońaı sharýa bolmaǵan. Azamat Belgibaıuly osyndaı sharýanyń bárin sátimen sheship, búginde jurttyń bári yqylaspen aıtatyn irgeli ortalyqqa aınaldyrdy. Munda tipti elimizde eń alǵashqylardyń biri bolyp júrektiń aortalyq qulaqshasyna transkateterlik ımplantasııa da jasaıdy. Bul – tamyrdy tespeı, aýrý qulaqshany aýystyrý degen sóz. Qazir Qyzyljardyń kardıoortalyǵy bilikti dárigerler V.Kım, V.Malahov, M.Qudiretýllaev, t.b. qolymen osyndaı kúrdeli otalardy jasaı beredi. Qazir ortalyq Taıynsha aýdanynda fılıalyn da ashqaly otyr. Oǵan jas kardıohırýrg Maqsat Qudiretýllaev basshylyq etip, Petropavlǵa qashyq, sol mańdaǵy Aqjar, Ýálıhanov, Aıyrtaý aýdandarynyń turǵyndary qaralatyn bolady.
Azamat Belgibaıuly – qasıetti Torǵaı óńiriniń týmasy, Aqań-Jaqańdardyń kindik qany tamǵan Qyzbeldiń perzenti. Ákesi Belgibaı aqsaqal keńshardyń bas zootehnıgi bolyp, qyzmet babymen sol mańdaǵy «Aqshyǵanaq», «Eńbek», «Qyzylásker» keńsharlaryna qonys aýdaryp, eńbek etken. Alaıda 1971 jyly demikpe syrqatyna shaldyǵady. Azamattyń mektep bitirip jatqan jyly ǵoı. Ol oılanbastan «ákeme bir paıdamdy tıgizetin dáriger bolaıyn» degen oımen Qaraǵandynyń medısınalyq ınstıtýtyna oqýǵa túsedi.
Oqyp júrip bolashaq jary Nazken Mızambaeva degen qyzben kóńil qosyp, úılenedi. Nazkenniń shyqqan tegi de osal emes, Evneı Bóketovtiń jaqyn qaryndasy. Jas otbasy ataqty akademık Evneı aǵanyń úıine barýǵa batyly barmaı, onyń inisi Qamzabaıdyń úıine baryp júredi. Birde akademık jastardy úıine qonaqqa shaqyrady. Instıtýtty támamdaǵaly otyrǵan kúıeý balasyna osyndaǵy ınstıtýttyń bir kafedrasyna qalýyna kómek bere alatynyn aıtady. Bar maqsaty naýqas ákesiniń aýyr halyn jeńildetýdi oılaǵan Azamat mundaı usynystan bas tartady. Sóıtip, oqýyn bitirgen soń Arqalyq qalasyndaǵy oblystyq aýrýhanaǵa terapevt-dáriger bolyp ornalasady.
«Dáriger mamandyǵyn ıgerýime, onyń qyr-syryn tanýyma osyndaǵy Asqar Baıjumanov, Shaıheslám Ábdirahmanov, Erkin Alpysov, Salyqbek Mýsın, Jarasbaı Júnisov, Myrzabek Qapanov, Jámılá Múshkenova, Shymbergen Ábdiǵalıev sııaqty tájirıbeli, áriptes aǵa-apalarym kóp kómek kórsetti. Olardyń aıtqan aqyldary men kórsetken tálim-tárbıelerin umytpaı, áli kúnge eske alyp, ishimnen alǵysymdy aıtyp júremin», deıdi Ázekeń.
Bir ókinishtisi sol, dál osy 1978 jyly dáriger balasynan kóp úmit kútken áke naýqasy asqynyp, qaıtys bolady. Analary jumys istemeıdi, tórt inisi men eki qaryndasy jetildirý mindeti jas otbasynyń basyna túsedi. Olar bul mindetti abyroımen atqaryp, qoldan kelgen kómekterin jasap, bárin de aıaqtandyrady. Ázekeń osy iste syr bermeı, qaınylary men qaıyn sińlilerin týǵandaryndaı kórip, qabaq shytpaı, ózine tirek bolǵan jaryna únemi rızashylyǵyn bildiredi.
Úlkender kisi tanıdy ǵoı, Azamat Maǵzumovtyń isine tyńǵylyqty, jumysyna adal, onyń ústine tabandy ári ádiletti ekenin baıqaǵan oblystyq aýrýhananyń bas dárigeri Daıyr Asylbekov ony ózine orynbasar bolýǵa shaqyrady. Tájirıbesiniń az ekendigin aıtyp, bas tartqanyna qaramaı, jas jigitke basqarýshylyqtyń ulan-ǵaıyr jumysyn úıip beredi. Mine, osy jyldardan bastap Azamat Maǵzumovtyń densaýlyq saqtaý salasyndaǵy tynymsyz uıymdastyrýshylyq, basqarýshylyq qyzmeti bastalyp, áli kúnge deıin jalǵasyp keledi.
Ol ujymdy uıystyra bilý – jaqsy nátıjeniń kepili ekenin aıtady. «Dárigerlerimiz, orta býyndy medısınalyq qyzmetkerlerimiz, tipti tómengi býyndaǵy qyzmetkerlerimiz kóńildi júrse, syrqattarmen sypaıy sóılese bilse, jumysqa yntaly bolsa – soǵurlym ujym da joǵary tabysqa qol jetkizedi», deıdi Azamat Belgibaıuly. Sondyqtan onyń basqarǵan ujymdary Naýryz toıyna, Táýelsizdik merekesine, Jańa jylǵa ujym bolyp daıyndalyp, árqaısysy belsendilik tanytyp, bir-birimen jumys baby boıynsha ǵana emes, jumystan tys ýaqytta da kóńildi qarym-qatynasta bolady. 1990-1994 jyldary A.Maǵzumov Arqalyq qalasy ortalyq aýrýhanasynyń bas dárigeri eńbek etedi. Osy jumysta júrgende Naýryz merekesin ótkizgen alańǵa «Emshiler aýylyn» tigip, bas báıgege «Nıva» avtokóligin utyp alǵany da bar.
Azamat Belgibaıuly Torǵaı oblysy taratylǵansha oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy bastyǵynyń birinshi orynbasary qyzmetin atqardy. Odan 1999 jyly Qyzyljar óńirine, oblystyq densaýlyq saqtaý departamentine birinshi orynbasar bolyp aýysady. Kardıologııalyq ortalyq ashylǵanda, joǵaryda aıtqanymyzdaı, oǵan bas dáriger bolyp taǵaıyndalady. 13 jyl boıy Azamat Maǵzumov basqarǵan kardıologııalyq ortalyqtyń arqasynda oblysta júrek-qan tamyrlarynan bolatyn ólim-jitim 3,5 esege, ınfarkt 2,4 esege, al odan bolatyn ólim 3,7 ese azaıǵan. Osynyń ózi – úlken tabys ekeni sózsiz.
Árıne, bári de taýdan aqqan bulaqtaı kedergisiz bolyp jatqan joq. Sońǵy jyldary oblystyq densaýlyq saqtaý departamenti kardıologııalyq ortalyqty oblystyq aýrýhananyń baǵynyshtylyǵyna berip, perınataldyq ortalyqty, teri naýqastary, onkologııalyq aýrýhanany – bárin biriktirip tastady. Bul – kardıoortalyqtyń tapqan qarajaty esebinen basqalardy asyraýdy kózdegen qarjylyq múdde úshin ǵana jasalǵan, aýrýhanalardyń tereń mamandanýyna kedergi keltiretin qısynsyz sheshim. Keshegi kúni kez kelgen joǵary tehnologııaly jabdyqtardy alý, dárigerlerdi qarjylyq turǵydan yntalandyrýdy qalaǵansha jasap otyrǵan ortalyq odaǵaı sheshimniń kesirinen erkin qımyldaı almaı otyr. Barlyq qarjylyq shyǵystyń tetigi oblystyq aýrýhana basshylarynyń qolynda. О́z eńbekterimen tapqan tabysyna ózderi ıe bola almaı, qazir ujym bireýge kiriptar bolyp otyr... Bálkı, bul sheshim bolashaqta ózgerer degen úmit bar.
Densaýlyq saqtaý salasynyń sheber uıymdastyrýshysy Azamat Belgibaıuly «Qurmet» ordenimen, «Shapaǵat» medalimen, salalyq, mereıtoılyq medaldarmen marapattalǵan. Aldaǵy ýaqytta da eńbegi jemisti bolyp, eki ul, bir qyzdan taraǵan nemere-shóbereleriniń qyzyǵyn jeńgemizben birge kóre bersin degimiz keledi.
PETROPAVL