Tamaq ónerkásibine ınvestısııa tartýda Almaty oblysy aldyńǵy orynda. О́ńir basshysy Marat Sultanǵazıevtiń aıtýynsha, ótken jyly bul salaǵa quıylǵan ınvestısııa kólemi 1,8 esege ósken.
«О́tken jyldyń 12 aıynyń qorytyndysy boıynsha Almaty oblysynda negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııanyń jalpy kólemi 705,3 mlrd teńgege jetti. Osy kórsetkishti eskere otyryp, oblys óńdeý ónerkásibine salynǵan ınvestısııa kólemi boıynsha 129,8 mlrd teńgeden asyp, respýblıkada 4-orynǵa shyqty. Bul somanyń 36 paıyzy azyq-túlik ónimderin óndirýge bólingenin erekshe atap ótken jón. Dál osy derekter óńirdegi ınvestorlar úshin azyq-túlik sektorynyń tartymdylyǵy men bolashaǵyn kórsetedi», degen oblys basshysy 2025 jylǵa qaraı qus etin óndirý men jylyjaı keshenin keńeıtý de josparda turǵanyn atap ótti.
Búginde agrarly aımaqta et-sút ónimderin óńdeýmen aınalysatyn óndiris oryndary jandanyp keledi. Oǵan ár aýdanda iske qosylyp jatqan shaǵyn kásiporyndardyń jumysy dálel. Jýyrda Jambyl aýdanynyń ortalyǵy Uzynaǵash aýylynda «Syr Jambyl» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi sút óńdeıtin sehty iske qosty. Táýligine 6 tonnaǵa deıin sút qabyldap, odan 600 keli irimshik, 30 keli sary maı shyǵarýǵa qýatty sehta eshqandaı qospasyz, tabıǵı taza ónim óndiriledi.
Jumysyn jańa bastaǵan «Syr Jambyl» JShS qystyń kózi qyraýda táýligine 1,5-2 tonnaǵa jýyq sút qabyldap, odan 10 paıyz, ıaǵnı 150-200 kelideı dámdi irimshik alyp, qalǵan sary sýynan sary maı óndirýdi bastap ketken. Atalǵan seriktestik basshysy Erseıit Boranbaevtyń aıtýynsha, kóktemgi mal tóldep, aq molaıatyn ýaqytta ónim túrin arttyryp, qurt pen keptirilgen irimshik (chechel) shyǵarýdy josparlap otyr. Sút óndiretin sehta 10 adam turaqty jumyspen qamtylǵan.
Aǵaıyndy Boranbaevtar otbasylyq kásipterin bastaý úshin 60 mln teńgeden astam jeke qarjy quıǵandyqtaryn alǵa tartty. О́ńirde alǵashqy bolyp sút ónimderin, onyń ishinde irimshiktiń joǵary suranysqa ıe túri «Mosarella» shyǵarýdy bastaǵan shaǵyn sehtyń jumysymen Jambyl aýdanynyń ákimi Nurlan Ertas tanysyp, judyryqtaı jumylǵan jigitterdiń bastamasyna sáttilik tiledi.
«Bul óńirde irimshiktiń dál osy túrin shyǵaratyn óndiris orny joq. Sondyqtan shaǵyn sehtyń jumysy jandanyp, qýattylyǵy artsa, jańa jumys orny kóbeıip, salyq kólemi de ulǵaıyp, aımaqtyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna ózindik úles qosatyn bolady. Eń bastysy, halyqqa tabıǵı taza, otandyq ónim usynylady. Al óndirilgen ónimdi ótkizýde osy aýdannyń ózinde de, máselen, densaýlyq saqtaý, bilim berý mekemeleri men Uzynaǵashta ornalasqan áskerı bólimnen de turaqty tutynýshylar tabylatyny anyq», dedi aýdan ákimi.
Sút óńdeý sehyndaǵy qural-jabdyqtar Túrkııadan ákelingen eken. О́nim óndirýge qajet tabıǵı sút turǵyndardan, sharýa qojalyqtarynan jınalady. Ony qabyldaǵan kezde sapasy, maılylyǵy tekserilip, eki-úsh qaıtara tazartý súzgisinen ótkiziledi. Odan keıin arnaıy jabyq qazanda ystyq bý arqyly 40 gradýsqa jylytylyp, bir saǵat uıytylady. Sary sýynan súzbesi ajyratyp alynyp, qaıtadan qazanda býmen 80 gradýsta pisirilip, irimshikke aınalady. Al sary sýy seperatorda tartylyp, odan qoldyń maıynan esh kem emes sary maı alynady. Daıyn bolǵan irimshik kelesi qurylǵydan bir-eki keliden bólinip, arnaıy qalypqa quıylyp, qaptalyp, daıyn ónim bolyp shyǵatyndyǵyn túsindirgen E.Boranbaev baǵasynyń da qoljetimdiligin qulaqqaǵys etti.
«Bolashaqta óndiris kólemin ulǵaıtyp, taýardy túrlendirip, elimizdiń basqa óńirlerine taratý josparymyzda bar. Bul iste aǵalarymmen birlesip, buǵan deıin de birshama tájirıbe jınadyq. Baıqasaq, Almaty oblysynda osyndaı irimshik shyǵaratyn zaýyt joq eken, demek suranys bar degen oımen isimizdi bastap kettik. Aldaǵy maqsatymyz – búgingi shaǵyn sehtyń kólemin ulǵaıtyp, aýdannan sút zaýytyn ashyp, basqa aımaqtardaǵy sút óńdeıtin úlken kásiporyndardyń deńgeıine jetkizsek degen josparymyz joq emes. Osyndaı otandyq ónim óndirgenderge memleket tarapynan qarjylyq qoldaý az emes, sony paıdalanyp, isimizdi ilgerilete bermekpiz», deıdi «Syr Jambyl» JShS-nyń dırektory Erseıit Boranbaev.
Syrtqy qaptamasynda Qazaqstanda, onyń ishinde Jambyl aýdanynda shyǵarylǵany atap jazylǵan ónim osy kúni Almaty oblysy men qalasyna jóneltilip jatyr. Ony quramyna irimshik qosylatyn pıssa, basqa da tez ázirlenetin taǵam túrlerin daıyndaıtyn oryndar turaqty túrde ala bastaýy ónim óndirýshilerdi qanattandyra túsken.
Almaty oblysy