Elimizde eski kólikter jiti tekseriledi. Tekserý kezinde gazoanalızator, tahometr jáne basqa da quraldardyń kómegimen kólikterdiń shyǵaryndy gazdary ólshenedi. Ulttyq ekonomıka mınıstrligi memlekettik organdarmen birlesip, osyndaı zań jobasyn ázirledi.
Mınıstrlik ókilderi mundaı qadamǵa májbúrlikten baryp otyrǵanyn aıtty. О́ıtkeni elimizde júrgizilgen ekologııalyq reıd kezinde aýany lastaýshy eski kólikter kóptep anyqtalady. Degenmen quzyrly organdar zańǵa sáıkes kólik ıeleriniń 80 paıyzyn eskertýmen shektese, qalǵan 20 paıyzyna anyqtalǵan zańbuzýshylyqty bir jyl ishinde qaıtalaǵany úshin tıisti shara qoldanyp jatyr.
Bas prokýratýranyń quqyqtyq statıstıkasyna jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtettiń deregi boıynsha Ákimshilik kodekstiń «Shyǵaryndylarda lastaýshy zattardyń bolý normatıvterinen asyra otyryp, avtomotokólik quraldary men basqa da jyljymaly quraldardy paıdalaný» dep atalatyn 334-babyna sáıkes 2020 jyly 7 849 ákimshilik is qozǵalǵan, sonyń 6 570 jaǵdaıynda eskertý jasaldy; 2021 jyly 26 600 ákimshilik is qozǵalyp, 20 412 kólik ıeleri eskertýmen jiberildi; 2022 jyly 26 643 ákimshilik is ashylyp, 21 751 júrgizýshige eskertý jasaldy.
«Qoldanystaǵy ákimshilik jaza qataıtylady. Buzýshylyq tolyq joıylǵanǵa deıin zııandy zat mólsheri joǵary kólikti paıdalanýǵa tyıym salynady. Bul tyıym buzýshylyq tirkele sala birden kúshine enedi. Áıtpese, qoldanystaǵy redaksııada memlekettik nómirlerdi alyp qoıýǵa tek quqyq buzýshylyq birneshe ret jasalsa, bir jyl ishinde qaıtalansa ǵana ruqsat etilgen. Jańa talapty Qazaqstandaǵy barlyq jeke tulǵaǵa, sondaı-aq menshik nysanyna jáne qyzmet túrine qaramastan barlyq zańdy tulǵaǵa qatysty engizý usynylady», dep túsindirdi mınıstrlik sarapshylary.
Endi júrgizýshiler buzylǵan kólik tolyq jóndelmesten ony tizgindeı almaıdy. Qaıta qoldaný úshin katalızator, fıltr syndy faktorlardy qalpyna keltirip, tehbaıqaýdan ótkizý mańyzdy. Eger de erejege mán bermeı kólik tizginine otyrsa, 1,4 mln aıyppul qarastyrylǵan.
Keıingi ýaqytta qoǵam arasynda eski kólikterdiń sany azaıyp jatyr. Statıstıkalar men salystyrmaly nátıjeler eski kólikterdiń bolashaǵyn joıdy. Arnaıy zań jobasy arqyly Úkimet avtokólikten ekologııaǵa keletin qaýiptiń aldyn almaq.
Dıdar ASYLHAN,
Q.A.Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń 2-kýrs stýdenti