Kásip bastaǵandardy memleket tarapynan qoldaý aıasy jyl saıyn artyp keledi. О́tken jyly Qyzylorda qalasynyń ózinde ǵana «Kásipkerlikti qoldaý» ulttyq jobasy aıasynda «Jumyspen qamtý ortalyqtary» arqyly beriletin 1 mln 380 myń teńgelik grantty 459 adam alypty. Jumyssyz nemese isin jańa bastaǵan kásipker, qandas, múgedek jandar nemese múgedektigi bar bala asyraýshylar, az qamtylǵan otbasy, kópbalaly otbasynyń músheleri bul qoldaýǵa ıe bolý úshin «Bastaý Bıznes» sertıfıkatyn ıelendi. Solardyń biri – qala irgesindegi Sabalaq saıajaıynan jylyjaı ashqan Darhan Qalıbekov.
Sońǵy jyldary densaýlyǵy syr bere bastaǵan Darhandy teksergen dárigerler kóziniń nasharlaı bastaǵanyn anyqtap, 3-toptaǵy múgedektikke shyǵarady. Júrgizýshilikke jaramaǵanymen, aıaq-qoly balǵadaı jigit úı aýlasynan uzyndyǵy – 25, eni – 5,5 metr bolatyn jylyjaı ashty. «Bolashaq» ýnıversıtetimen baılanys ornatyp, solardan alǵan shylaýshyndy kóbeıtip, bıogýmýs óndire bastady. Memlekettik qoldaýdyń habary tıgesin «Bastaý Bıznes» jobasy sheńberinde kásipkerlik negizderi kýrsyn oqyp aldy.
«Grant qarjysyna jylyjaıdy jylytýǵa qajetti qurylǵylar aldym. Buryn tek naýryz aıynyń birinen bastap egetin edim. Jylý júrgizgen soń bıyl qańtardyń sońynda dán tastadym. Osy kúni 400 túp qyzanaq, 400 túp qııar gúldep tur. Kóktemniń basynda alǵashqy ónimdi dúkenderge jibere bastaımyz. О́z esebim boıynsha 8 tonnadaı ónim jınalady», deıdi kásipker.
Jylyjaıdyń ereksheligi – ónim tabıǵı tyńaıtqyshta ósedi. Kezinde alǵan bir ýys kalıfornııalyq qurty qazir eselep kóbeıgen kásipker jylyjaıǵa tek bıogýmýs salady. Sondyqtan osy mańaıdaǵy dúken ıeleri qyzanaǵy men qııaryn talasa alyp ketedi.
Kásibin keńeıtý úshin izdenisin úzbeıtin Darhan kórshi óńirlermen de baılanys ornatyp, tájirıbe almasyp turady. Túrkistan oblysy Saryaǵash aýdanyndaǵy bir kásipkerdiń 800 túp lımon egip, byltyr 67 tonna ónim alǵanyn estigen soń ol ónimdi de ósirip kórýge bel baılaǵan. Qazir jylyjaıdyń bir buryshynda tropıkalyq ósimdiktiń óskinderi boı kóterip keledi. Alda aýlasyn jylyjaıǵa aınaldyrsam degen armany bar.
Kópbalaly Perızat Ashyqbaeva da grant qarjysyna tigin mashınasyn kóbeıtip, «Qulynshaq» atty balalar pıjamasyn tige bastapty. Segiz jyldan beri tiginshilikpen aınalysyp kele jatqan keıipkerimiz memleket qoldaýy kóp múmkindikke jol ashqanyn aıtady. Balalar kıimine terletpeıtin, tońdyrmaıtyn, eń bastysy, allergııa týdyrmaıtyn matalar tańdalǵan.
Qala irgesinen kásip ashqan Nurlan Smaǵulov ta osyǵan deıin 300-400 bódene baǵyp kelgen. Judyryqtaı ǵana bul qus ózge qanattylardaı emes, aýrýǵa kóp shaldyǵa bermeıdi. Balapan kezinen qajetti vıtamınin berip, baqsań eńbegińdi qaıtaratyn-aq kásip. Byltyr naýryz aıynda «Bastaý Bıznes» jobasy sheńberinde kásipkerlik negizderin oqytý kýrsyn aıaqtaǵan ol utyp alǵan grant qarjysyn qalaǵa jaqyn Qaraýyltóbe aýyldyq okrýgindegi sharýashylyǵyna kerek-jaraq alýǵa jumsady. Qazir munda 4 myńǵa jýyq bódene baǵylyp, kúnine 1000 dana jumyrtqa saýdaǵa shyǵyp otyr. Buryn jemin tek Almatydan aldyrsa, qazir jaqyn óńirlerde de óndiretinder shyǵa bastapty.
Munda bódeneniń «Tehas», «Eston» jáne «Manchjý» atty tuqymdary bar. Alǵashqysy et, qalǵany jumyrtqa baǵytynda baǵylady. Qyryq kúnde jetilip, soıylady. Dál osy merzimde jumyrtqalaı bastaıdy.
«Etiniń kılosyn 3 500 teńgeden beremiz, bazarda oǵan kemi 500 teńge qosylady. Bizden 30 teńgeden alǵan jumyrtqany 50 teńgeden saýdalaıdy. Eger bizge bazar men saýda oryndarynan oryn berse, halyqqa osyndaı arzan baǵamen satar edik», deıdi kásipker.
Mansap ortalyǵy Qyzylorda fılıalynyń dırektory Jaqsylyq Tólegenovtiń aıtýynsha, 2023 jyly bıznes pen qoǵamdyq uıym ókilderinen jasaqtalǵan arnaıy komıssııa aldynda 459 turǵyn bıznes-josparyn sátti qorǵap, grant ıelengen. Monıtorıng nátıjesinde 32 azamattyń qarjyny maqsatsyz jumsaǵany anyqtalyp, isteri sotqa berilipti.
Bıyl 484 adamǵa memlekettik qaıtarymsyz grant beriledi dep josparlanyp otyr. Oǵan bólinetin qarajat kólemi – 747 771 200 teńge.
Qyzylorda