Sıfrlyq tehnologııa – qaı mamandyqta júrgen adamdy bolsyn ózine tartyp, baýraı jóneledi. О́ziniń qanshama jyl oqyp, aınalasyp júrgen kásibin tastap, IT-diń arlany bolýǵa talpynatyn mamandyq ıelerin kórip júrmiz. Biraq áskerı mamannyń sandyq salanyń saǵasyna túskenin buryn-sońdy estimedik. Al Abylaıhan Aıymbetov áskerden IT-ǵa oılanbastan ketken. Qazir ol sıfrlyq salanyń beldi mamanyna aınaldy.
Qostanaı oblysyndaǵy Jitiqara qalasynda týǵan talapty jas 8-synyptan keıin ózi qalamasa da «Arystan» áskerı lıseıine oqýǵa túsedi. Buǵan úıdegi úlkender men qoǵamdyq pikir áser etti deıdi ol. Lıseıdi altyn belgimen bitirip, Reseıdegi Qorǵanys mınıstrliginiń áskerı ýnıversıtetinde «Ekonomıkalyq qaýipsizdik» mamandyǵy boıynsha bilim alady. Ýnıversıtette oqyp júrgende óziniń jan qalaýy týraly oılana bastaǵan. Armany – IT bolǵan.
– Úshinshi kýrsta óz mamandyǵymmen jumys isteýge daıyn emes ekenimdi túsindim. Shynymdy aıtsam, bul salaǵa júregim qanaǵattanbady.
Máskeýde tehnologııanyń qalaı damyp jatqanyn kórip, onyń bolashaǵy bar ekenin túsindim. Biraq ata-anam ýnıversıtettegi oqýymdy tastamaýymdy ótindi. Sondyqtan áskerı mamandyqty oqyp júrip, sıfrlyq baǵytta jumys isteımin dep sheshim qabyldap, bilimimdi shyńdadym, – deıdi armanshyl Abylaıhan.
Ol Reseıdegi aýdıtorlyq jáne konsaltıngtik fırmalar (Deloitte, PwC, EY jáne KPMG) uıymdastyrǵan kezdesýlerge baryp, sıfrlyq salaǵa bir qadam jaqyndady. Alaıda birden sandyq salaǵa aýysýǵa reti kelmedi. Áskerı ýnıversıtette Qazaqstan men Reseıdiń yntymaqtastyǵy aıasynda oqyǵandyqtan, elimizge qaıtip oraldy. О́zi de bes jyldaı elden jyraq júrgendikten, týǵan jerge jetýge asyqty. Almatydan 300 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan áskerı bólimge qyzmetke ornalasty. Biraq munda da ishtegi armany maza bermedi. Sol kezde baryp, naqty sheshimge kelgen. Oqýǵa jumsalǵan memlekettiń qarjysyn tólep, jumystan shyǵady. Muhtar Áýezovtiń «Ne ańsaǵanda, ne qaqsaǵanda alasyń» degeni – osy.
Sóıtip, derekterdi taldaý, marketıng jáne ónimdi basqarý sekildi birneshe baǵytty ıgeredi. Barlyǵyn eshqandaı oqý ornynda nemese mamandandyrylǵan kýrstan oqymaı óz betinshe meńgergen. Sol sebepti de kompanııalar odan bas tartyp, qabyldamaǵan. Biraq ol bilimin shyńdap, biliktilik deńgeıine jetkende bul máseleden qutylǵan.
– Aldymda «jabyq esik» kóp boldy. Biraq keıin biliktiligim joǵary deńgeıge jetkende kompanııalar «bekgraýnd» asa mańyzdy emes ekenin aıta bastady. Bastysy – oqý men damýǵa degen umtylys. Bul mende jetkilikti edi. Ár suhbatqa muqııat daıyndaldym. Nátıjesinde, «Ernst & Young» otandyq fılıalynda «Assurance staff» bolyp jumys isteı bastadym, – dedi ol.
Bul qıyn ári qyzyqty kezeń boldy. Ol kúnine 16 saǵat jumys istedi. Degenmen ol qıyndyqtar oǵan jańa múmkindik retinde kórindi. «Biz eldiń iri bankterine qarjylyq aýdıt jáne taldaý júrgizdik. Bir jyldan keıin qyzmetińdi ósiremiz dedi. Biraq men ketýge sheshim qabyldadym. Sodan keıin data-saıentıst bolyp jumys istegen balalarmen birge páter jaldadyq. Olar óz jobalary týraly, ne istep jatqany jáne onyń bızneske qandaı paıdasy bar ekeni týraly jıi aıtatyn. Qyzyǵýshylyq tanytyp, IT mamandar týraly kóbirek bile bastadym», dedi Abylaıhan.
Talapty jas Citibank-ke jumysqa ornalasyp, operasııalyq analıtıkamen aınalysty. Anatolıı Karpov platformasynda Python baǵdarlamalaý tilderin, SQL jáne Data Science úshin matematıkany jáne stepik kýrsyn, statıstıka negizin oqydy. Alty aıdan keıin ol Kaspi-den shaqyrtý aldy. Klıenttik analıtıka, jekelendirý jáne CVM úshin jaýapty maman bolyp, jańa belesti baǵyndyrdy. Onda bir jyldan asa ýaqyt jumys istep, senorǵa deıin ósti. Bul jetistikke de qanaǵattanbady. Endi azyq-túlik menedjmentine baǵyt alyp, qaıtadan oqýǵa kiristi. Bul joly Vk Team, Yandex for Products, Y Combinator beınesabaqtaryn oqydy. Oǵan Martı Kagannyń rýh beretin kitaptary kóp áser etti. Qazir «SentrKredıt» bankiniń ónim menedjeri. Mobıldi qosymshadaǵy birneshe ónimge jaýap beredi. Banktiń strategııasy sıfrlandyrýǵa jáne klıentke baǵdarlanýǵa baǵyttalǵan.
– 2,5 jyl ishinde sıfrlyq baǵytta birshama belesten óttim. Osyǵan baılanysty men bir jerden ekinshi jerge tym tez ótip bara jatyrmyn dep oılana bastadym. Biraq Djensen Hýangtyń «Siz tamaq úshin júgiresiz nemese tamaq bolý úshin júgiresiz. Kóbine qazir qandaı pozısııada ekenińizdi anyqtaı almaısyz. Qalaı bolǵanda da, júgirińiz», degen sózi únemi kókeıimde turdy. Bul maǵan dem berdi, – dep aqtaryldy ol.
Oǵan qyzmette aýysý úshin qosymsha daıyndyq qajet boldy. Bir qyzyǵy, qajetti bilimdi tegin kózderden izdedi. Mysaly, onyń aıtýynsha IT salasynda datalearn jobasynyń veb-saıtynan kóptegen paıdaly dúnıe tabýǵa bolady. Onda sandyq salaǵa qatysty joǵary sapadaǵy sabaqtar bar. Bul – ilim izdeýdiń bir bóligi ǵana.
– Salasyn ózgertkisi keletinderge, biraq neden bastaý kerektigin bilmeıtinderge bir nárse aıta alamyn. Eń bastysy – qoryqpaý jáne ózińizdi joǵary baǵalaý. Qaı salada bolsyn óz mamandyǵyn unatpaıtyndardy kezdestirýge bolady. Olar basqa nárse jasaǵysy keledi, biraq eshqandaı qadam jasamaıdy. Qorqynysh – sátsiz shema. Sátsizdikten keıin toqtamaý mańyzdy. Men únemi bilim kókjıegimdi keńeıtýge tyrysamyn. Shyn máninde, barlyq bilim tegin, tek ony paıdalanýdy úırenýińiz kerek», dep izgi tilegin bildirdi Abylaıhan.
Qazir qoǵamda únemi jańashyldyqqa umtylyp, izgi is jasap, sonymen bóliskisi keletin jastar kóp. Abylaıhan – sol talapty jastyń biri ǵana. Onyń áskerı saladan ketýi de, arman jolyndaǵy ıgi maqsatyn júzege asyrý edi. Sıfrlyq tehnologııany súıip oqyp, armany – IT bolǵan osy jigittiń oqıǵasyn estip otyryp, Lev Tolstoıdyń «Arman – jaryq juldyz, onsyz aıqyn baǵdar joq, baǵdar bolmaǵan soń, alǵa basý da joq, tirlik te joq», degen sózi oıymyzǵa oralady.