• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 07 Naýryz, 2024

Qoqıqazdar Qarakólge ushyp keldi

220 ret
kórsetildi

Gazettiń búgingi sanynda Baqytbek Qadyrdyń «Aıdynǵa qoqıqaz qondy» degen maqalasy jarııalandy. Maqalada bıylǵy kóktemniń jetkenin qoqıqazdar súıinshilep, Mań­ǵystaý jerindegi Qarakólge qonǵany jazylǵan.

Maqalada keltirilgen mamandardyń sózderinshe qoqıqazdar bizdiń elge Afrı­ka, Túrikmenstan, Aýǵan­stan elderinen sáýir aıynda ushyp kelip, kún sýytatyn qyrkúıek, qazan aılaryna deıin bolady. Qoqıqazdardyń elordaǵa jaqyn jerdegi negizgi mekeni – Qorǵaljyn qoryǵy, olar da sonda mekendep, kóbeıedi.

«Qoqıqazdy orystar «flamıngo» dep ataıdy, ol latynnyń «alaýlaǵan ot-jalyn» degen sózinen alynypty. Al qazaqtar ony qyzylqanat qaz nemese qyzylqaz dep te ataıdy. Qyzǵylt qoqıqazdyń syrtqy túri basqa qustarmen salystyrǵanda erekshe. Tulǵasy jumyr, sıraqtary uzyn, quıryq qaýyrsyny qysqa. Qoqıqazdar – jer betindegi eń uzyn sıraqty qustardyń biri. Tumsyǵy úlken ári dóńes keledi, ushy qara, tómen qaraı bitken. Sodan da «qoqıqaz» dep atalǵan bolý kerek. Bylaı qarasańyz, syrt kelbeti balet bıshilerin eske túsiredi. Aıdynǵa toptasyp qonǵanda alaýlaǵan jalyn tárizdi kórinedi», deıdi maqala avtory.

Maqalada qart qustanýshylardyń aı­týyndaǵy sıfrly derekter de keltirilgen: «50-60 jyldary 50 myńnan asa qoqı­qaz bolsa, 1972-1976 jyldar ara­lyǵynda olardyń sany kúrt azaıyp – 5-9 myń, 1977 jyly – 13,500, 1978 jyly – 35-36 myń, al qazir qatań qorǵaýdyń nátı­jesinde 25-30 myńnan asady».

«Elimizde qyzǵylt qoqıqaz­dardy qorǵaý úshin 1968 jyly arnaıy Qorǵaljyn memlekettik-tabıǵı qoryǵy jáne Torǵaı memlekettik-tabıǵı qoryqshasy qurylǵan. Qoqıqazdar – atýǵa múlde tyıym salynyp, erekshe qorǵaýǵa alynǵan qus. Bul ásem qustar týrıster tartýdyń taptyrmas joly. Sol sebepti de onyń aıdynǵa qonǵany – elge yrys kelgenimen birdeı», dep túıindeıdi maqala avtory.