• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Kórme 14 Naýryz, 2024

Kózdi arbaǵan kóne aspaptar

201 ret
kórsetildi

Qosshy qalasynan jetkizilgen kóshpeli kórmede eki jarym ǵasyrdan astam ýaqyt buryn jasalǵan kóne dombyra, ultymyzdyń túrli aspaptary, Qanysh Sátbaev ustaǵan dombyranyń kóshirmesi qoıyldy.

Aqmola oblysy Qosshy qalasynyń mádenıet úıine qarasty ulttyq aspaptar mý­zeıiniń qorynda saqtalǵan kóne aspaptardyń uzyn sany 1600-den asatyn kórinedi. Mýzeı basshysy Azamat Baqııa ádette kózimiz kórip úırengen ulttyq aspaptardan bólek, jelbýa­z, ýildek, tastaýyq, úskirik, qus­saıraýyq, shyńyraý, qossaz, qosýildek, tulypsyrnaı, kerneı, ura, buǵyshaq aspap­tary­nyń árqaısysynyń ereksheligine toqtaldy. Kóbi kórmek túgili, atyn estimegen saz buıymdary. Aı­týynsha, kez kelgen adam sazsyrnaıda 5-7 mınýtta oınap úırene alady. «Sazsyrnaı aspaby jas balalar úshin óte paıdaly. Munda 6 oıyq – 6 nota bar. Al balalar qolynan tastamaıtyn smartfonda budan da kóp kombınasııa jasaıdy. Birinshiden, úrmeli aspap ókpege paıdaly. Ekinshiden, qoldyń matorıkasyn damytýǵa óte yń­ǵaıly», deıdi etnograf.

Kórmedegi eń kóne jádiger­lerdiń biri – 223 jyl buryn jasalǵan dombyra. Onyń bet taqtaıy 1960 jyldary aýys­ty­rylǵan eken. Al akademık Qanysh Sátbaev ustaǵan dom­byranyń kóshirmesi áıgili jer­les ǵalym týraly fılmde paı­dalanylǵan.

Kelýshilerdi erekshe qyzyq­tyrǵan jádiger – jolbarystyń únin aınytpaı keltiretin erekshe aspap. Bul – kádimgi qaýaq degen kókónis. Qaýaqtyń eki jaq shetin kesip tastap, ishin tazalaıdy. Betin eshkiniń te­risimen qaptaıdy. Ortasyn tesip, qalyńdyǵy bir eli qyldy be­kitedi. Qyldy sýlap tartqan kezde aspaptan aıbat shekken jolbarystyń úni shyǵady. Osy dybysty estigen ózge ańdar qamys ishinde jolbarys bar eken dep jaqyndamaıdy eken.

Kórmeniń uıymdasty­ry­lýyna «Shańy­raq» oblystyq ortalyǵy men «Jebe» qoǵamdyq birlestigi uıytqy boldy.

 

PAVLODAR