Batys Qazaqstan oblysy kóktemgi sý tasqynyna baılanysty kúrdeli de qıyn kezeńdi bastan keshirip jatyr. Jaıyq ózenindegi sý deńgeıi Oral qalasy tusynda qaýipti deńgeıge jaqyndady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Jergilikti tótenshe jaǵdaılar departamenti taratqan habar boıynsha, óńirde osy kúnge deıin 1226 turǵyn úı, 2994 saıajaı úıin sý aldy. Tasqyn kezinde 13 754 adam qaýipsiz jerge kóshirildi. Olardyń 2323-i evakýasııalyq beketterdi panalaǵan, olardyń jartysyna jýyǵy – balalar. Bir táýiri, adam shyǵyny joq. Biraq 2406 bas úı janýary ólgeni tirkeldi. Bul sáýirdiń 18-i kúngi málimet.
Apattan qutqarý jumystaryna barlyǵy 8241 adam tartylǵan. Olardyń ishinde tótenshelikter, ishki ister qyzmetkerleri, UQK, Ulttyq ulan jaýyngerleri, Qorǵanys kúshteri, jergilikti basqarý organdarynyń ókilderi bar. Qazir oblys aýmaǵynda 1609 tehnıka, 158 qaıyq, 202 motosorǵy, 2 tikushaq qutqarý qyzmetinde júr.
Búginde oblys aýmaǵyndaǵy avtojoldardyń 22 bóligi tasqyn sýdyń áserinen búlingen, polısııanyń baqylaýynda. Qaratóbe men Shyńǵyrlaý aýdanynyń 9 eldi mekeni qazir ortalyqpen qarym-qatynas jasaı almaı otyr.
Sońǵy kúnderi Reseı Federasııasy aýmaǵynan kelgen sýdyń áserinen Jaıyq ózeni deńgeıi kóterilip jatyr. 18-sáýirde ózen arnasymen sekýndyna 3 myń tekshe metr sý ótken. О́zen deńgeıi kóterilip, jaıylmada ornalasqan saıajaı aýmaǵy sý astynda qaldy.
Tótenshelikter sý tasqyny bastalǵaly oblysta barlyǵy 1 020 myń tekshe metr erigen qar sýy sorylǵanyn, 911 myń qapshyq jáne 9 622 myń tonna ınertti materıal tóselgenin habarlady. О́zen boılap salynǵan bógetterdiń uzyndyǵy 102 km-ge jetti.
Sý tasqynynyń alǵashqy kezeńinde zardap shekken aýdandarda qalpyna keltirý jumystary bastalyp ta ketti.
Mysaly, Qaratóbe aýdanynda tabıǵat apatynan kelgen shyǵyndy baǵalaý úshin arnaıy komıssııa qurylǵan. Aýdan ákimi Qadyrjan Súıeýǵalıevtiń aıtýynsha, munda 101 turǵyn úı men 7 ınfraqurylym nysanyna tehnıkalyq zertteýler men baǵalaý jasalyp jatyr. Tasqyn kezinde avtojoldardyń 8 bóligi qıraǵan edi. Qazir Sýlykól jáne Jýsandoı aýyldarymen ýaqytsha jol qatynasy qalpyna keltirilgen. Aqqozy, Saraljyn jáne Qarakól aýyldyq okrýgteriniń turǵyndaryn jol qatynasymen qamtamasyz etý úshin sý ótkizý bógetin qalpyna keltirý jumysy júrip jatyr. Tasqynda baspanasyn sý alǵan 102 otbasyna 369 200 teńge mólsherinde birjolǵy járdemaqy tólengen.
«Naýryzdyń 27-si kúni Qorjyn aýylyndaǵy 99 turǵyn úıge, 6 áleýmettik nysanǵa sý kirdi. 28-29 naýryz kúnderi 288 turǵyn aýdan ortalyǵyndaǵy Qajym Jumalıev atyndaǵy mektep-gımnazııanyń jataqhanasyna ornalasty. Qazir munda 86 adam qaldy, onyń 58-i -bala. Evakýasııalyq bekettegi Qorjyn aýlynyń turǵyndary aldaǵy aptada Aqqozy mektebine kóshýdi josparlap otyr. Qajetti tósek-oryn jabdyǵy aýdandyq tótenshe jaǵdaılar bóliminiń esebinen alyndy. Keltirilgen zalaldy esepteý úshin qurylǵan komıssııa Qorjyn aýylyndaǵy 99 úı men 6 nysanǵa, Qaratóbe aýylyndaǵy 2 turǵyn úıge, Úshana aýylyndaǵy balabaqsha ǵımaratyna tehnıkalyq zertteý jáne baǵalaý jumysyn jasap jatyr. Qaldyǵaıty men Jaqsybaı ózenderine kópir salý týraly usynys aıtylyp, talqylandy», deıdi Qadyrjan Súıeýǵalıev.
Bıylǵy sý tasqynynan zardap shekken aýdannyń biri – Syrym aýdany. Munda da tótenshe jaǵdaı saldarynan kelgen shyǵyndy anyqtaý komıssııasy jumys istegen. Aýdandyq komıssııa 238 úıdi sý basqanyn anyqtap, onyń 114-in turýǵa jaramsyz dep tanydy. Zardap shekkenderge jańa turǵyn úı salýǵa arnalǵan oryndar belgilendi. Sondaı-aq 222 otbasyna 100 aılyq eseptik kórsetkish kóleminde birjolǵy járdemaqy tólendi.
«О́leńti aýylyna 22 jańa úı salynady. Jympıty aýylynda da jańa jer anyqtaldy. Biz úıi sýǵa ketken turǵyndardy basqa jerge, qaýipsiz orynǵa salynǵan jańa úılerge kóshiremiz. Qazir jobalaý jumystary júrgizilip jatyr», deıdi Syrym aýdanynyń ákimi Jumageldi Batyrnııazov.
Jaıyq ózeniniń tasqyny Reseı shekarasynan eń aldymen Bórli aýdany aýmaǵyna kiredi. Aýdan ákimi Erkebulan Ihsanov ózen boıynda 9 eldi meken, 2300 úı, 8374 turǵyn turatynyn habarlady. Bul jerlerde jergilikti qutqarýshylar, Mańǵystaý men Qyzylorda oblystarynan kelgen qyzmetkerler, áskerıler jumylyp, qaýipti tustarǵa 10 shaqyrymnan asatyn bóget salyp úlgergen.
Al Báıterek aýdanynda 20 eldi meken ózen boıynda ornalasqan. Aýdan basshysy Marat Toǵjanovtyń aıtýynsha, munda uzyndyǵy 26,5 shaqyrym, ortasha bıiktigi 3 metr bóget turǵyzyldy. Aýdanda sý tasqynyna qarsy jedel shtab táýlik boıy jumys istep tur.
Jaıyq jaǵasyndaǵy Terekti aýdanynda da tasqynǵa qarsy jumys qyzý júrip jatyr. Aýdan ákimi Álııa Muhanbetjanova aýdan aýmaǵyndaǵy 19 eldi mekende 12 shaqyrymǵa jýyq bóget salynyp, 80 myńdaı qapshyq tóselgenin habarlady. Aýdanda 2 evakobeket ázirlengen.
Jaıyq ózenin kórshiles Atyraý oblysyna shyǵaryp salatyn Aqjaıyq aýdany aýmaǵynda 32 eldi meken ózen jaǵalaýynda ornalasqan. Aýdan ákimi Murat Serdalın sý tasqynyna qarsy jumys barynsha atqarylyp jatqanyn aıtty. Okrýgterde 46 evakýasııalyq beket 13 572 adamdy qabyldaýǵa daıyn.
Qazir búkil Qazaqstannyń nazary Jaıyq ózenindegi sý tasqynyna, Batys Qazaqstan oblysyna aýyp tur. Jer-jerden jetkizilip jatqan gýmanıtarlyq kómek te az emes. Sáýirdiń 5-18 aralyǵynda óńirge 569 527 kg gýmanıtarlyq járdem jetkizilgen. Onyń 75 000 kelisi – áýe jolymen, 494 527 kelisi – temirjol jáne avtokóliktermen jiberilgen. Bul kómekti qabyldap, taratýmen Azamattyq alıanstyń óńirdegi basshysy Aslan Tapıshev bastaǵan 500-ge jýyq erikti, stýdenttik uıymdar, úkimettik emes uıymdar ókilderi jáne qala turǵyndary táýlik boıy úzdiksiz aınalysyp júr.