«Kásipkerdiń eń bir baqytty sáti qaı kez ekenin bilesiz be? Ol – óndirgen taýaryńa suranystyń kúrt artqanyn kórý» deıdi mańǵystaýlyq belgili kásipker Aıtjan Saýǵabaev.
1 tonnadan 20 tonnaǵa jetkizdi
Mektep bitirgen soń sol kezdegi Lenıngrad qalasyndaǵy esep-kredıt tehnıkýmynan tehnık-elektromehanık mamandyǵyn alyp shyqqan Aıtjan Sahıuly eńbekke erte aralasty.
El ekonomıkasy naryqqa beıimdelip, kásipkerlik qolǵa alyna bastaǵan eleń-alań shaqta alǵashqylardyń biri bolyp jeke kásipke táýekel etti. Búginde kásibin órge domalatyp, el ekonomıkasyna úles qosyp otyr.
Aıtjan Saýǵabaevtyń nan sehyn qolǵa alýyna Aqtaýda ótken halyqaralyq kórmege qoıylǵan germanııalyq nan pisiretin qural-jabdyqtardy kórýi áser etti.
Kórmege kelgen apparattardy satyp alyp, bir aı boıy mamandaryna nemis áriptesteriniń tálim-tájirıbesin úıretti. Kóp uzamaı, 1994 jyly qarasha aıynda «Maǵash» jaýapkershiligi shekteýli seriktistiginiń alǵashqy nan ónimderin satylymǵa shyǵardy.
Biz jaı ǵana «baton» dep ataıtyn fransýz bagetin pisirip, qaladaǵy úlken bazarǵa ornalastyrǵan shaǵyn vagonda nan saýdasyn jolǵa qoıdy. Satyp alýshylar qaz-qatar kezekke turyp kásipke jan bitirdi, keýdege úmit syılady. Nannyń 3-4 túrinen táýligine 1 tonna nan pisiretin zaýyt qýattylyǵy ýaqyt óte kele 2 tonnaǵa artty. Alaıda bul jumys ekpinine reseılik peshter tek bir-eki jyl shydap, tesilip isten shyqty. Máskeý qalasynda uıymdastyrylǵan iri kórmege barǵan Aıtjan germanııalyq qural-jabdyqtarǵa qyzyǵýshylyq tanytty.
«Nannyń negizi – ashytqy» deıtin nemister suıyq ashytqy daıyndaıtyn quraldaryn kórmege shyǵaryp tur eken. Osy apparattardy satyp alǵan «Maǵash nan» endi nan daıyndaý kólemin táýligine 10 tonnaǵa kóterdi, artynsha atalǵan elden sý jańa nan pisiretin peshterdi satyp alyp, nan pisirý kórsetkishin táýligine 20 tonnaǵa jetkizip, jumys qarqynyn arttyrdy.
Zamanaýı tehnologııalar – sapaly ónimniń kepili
Búginde «MAGA-BREAD» JShS – Mańǵystaýdyń maqtanyshy, shetten kelgenderge mereılene kórsete alatyn kásiporyn. Aqtaýǵa ár jyldary saparmen kelgen Memleket basshylary da «Maǵash nan» zaýytynyń jumysymen jaqsy tanys. Arnaıy kelip, aralap kórip, alǵysyn aıtyp, marapatyn tapsyryp júrgeni zaýyt dáliziniń qabyrǵasyna ilingen sýretter men madaqtama qaǵazdardan kórinip tur. Aqtaýda pisken nan túrleri alys shetelderde ótken túrli kórmede tanystyrylyp, laıyqty baǵasyn alyp júr.
Qazir nan, pechene, kondıterlik ónimderdiń 250-ge tarta túrin, 12 túrli makaron ónimderin óndirip, táýligine 50 tonna nan, 20 tonna makaron ónimderin el ıgiligine usynyp otyrǵan «MAGA-BREAD» JShS-nan zaýyty 300-ge tarta adamdy jumyspen qamtyp otyr. Zaýyttyń ónimderi Mańǵystaý oblysy kólemine tolyq taralady. Sapasyna syn aıtylyp kórgen emes. Zaýyt HASSP júıesine engen, ıaǵnı tehnologııalyq úderisterdiń sapasy deńgeıinde azyq-túlik ónimderiniń qaýipsizdigi baqylanady.
«Zaman talabyna saı jabdyqtardy jańǵyrtyp otyrý, ónim alýantúrliligin arttyrý, ónimniń sapasy men qaýipsizdigi – kásiporynnyń basty strategııalyq maqsaty jáne ustanymy. Zaýytta únemi joǵary sapaly ónim daıyndaý úshin joǵary dárejedegi tájirıbeli mamandar, óz isiniń sheberleri jumys isteıdi», deıdi kásipker A.Saýǵabaev.
Nan daıyndaýda Diosna, MIWE, Hatton.Kunze, Capway syndy sheteldik tanymal zamanaýı tehnologııalyq quraldar qoldanylady. Zaýyt aýa temperatýrasyn jyl boıy qalypty deńgeıde qamtamasyz etip turatyn «Airinotec» fırmasynyń joǵary sapaly jeldetkishterimen jabdyqtalǵan. «Eberhardt» fırmasynyń jabdyqtarymen «Kaızer» bólkesi, «Fortuna Fritsch» fırmasynyń quralymen «bretsel», «Tradirorm» fırmasy jabdyqtarymen «Chıabatta» daıyndalady. Nandy daıyndaý men taratýǵa deıingi úrdis tolyqtaı zamanaýı kompterlik tehnologııamen avtomatty túrde júzege asyrylady. 2017 jyly qoldanysqa berilgen «Maǵash» makaron ónimderi zaýytynda ónimder germanııalyq, ıtalııalyq zamanaýı qural-jabdyqtarmen halyqaralyq standartqa saı daıyndalady. 100-den astam ataýǵa ıe makaron ónimderin óndirý jáne taratýǵa daıyndaý úshin sheteldik «Diosna», «Rondo Doge», «Kaleijer», «Daub Bakery Machine» fırmalarynyń quraldary paıdalanylady.
Áleýmettik jaýapkershilik umyt qalǵan emes
Kásipker Aıtjan Sahıuly demeýshilik, qaıyrymdylyq jasaýdan tys qalǵan joq. Naryqtyq ekonomıkanyń alǵashqy jyldaryndaǵy qıyn kezeńde ár jumysshyǵa bala sanyna qaraı birneshe dana nandy tegin taratsa, birneshe adamnyń úı, kólik alýyna qolushyn berdi. Otpan taýdaǵy tarıhı-mádenı keshen jumysyna 1 mıllıon teńge aýdarǵany da atap ótýge turarlyq is. 2023 jyly Aqtaý qalasynyń 55 jyldyǵyna oraı óz qarjysyna qaladaǵy Abaı atyndaǵy mádenı-demalys kesheniniń aldyna Abaı aqynnyń alyp eskertkishin ornatty.
Kásipkerdiń oryndasam dep qulshynyp otyrǵan armany men maqsaty az emes. Degenmen qazirgi bıiginiń ózi – maqtaýǵa da, maqtanýǵa da turarlyq.
Mańǵystaý oblysy