«Halyk Bank» memleket kómeginiń 250 mlrd teńgesin, «Jusan Bank» 100 mıllıard teńgesin merziminen buryn qaıtardy. «Halyk» 2023 jyly maýsym men jeltoqsan aıynda depozıttiń bir bóligin – 68,4 mlrd teńgeni qaıtarǵan. Endi bank memlekettik kómektiń 181,6 mlrd teńge somasyndaǵy qaldyǵyn ótedi. 2023 jylǵy shoǵyrlanǵan qarjylyq esebine sáıkes, atalǵan banktiń taza tabysy 693,4 mıllıard teńgege shyqqan. 2023 jyly banktiń menshikti kapıtaly 2022 jyldyń sońymen salystyrǵanda 464,7 mlrd teńgege nemese 23,1%-ǵa ulǵaıǵan.
Taza paıyzdyq kiris 810,4 mlrd teńgege deıin ósip, basqa paıyzdyq emes kiris 400,1 mlrd teńge boldy. Bul 2022 jylǵydan 4 mlrd teńgege az. Byltyr banktiń taza paıdasy 693,4 mlrd teńgeni qurady. Al 2022 jyly 569,4 mlrd teńge bolǵan. Bank aktıvteri bir jylda 8,7%-ǵa, ıaǵnı 15,5 trln teńgege ósti. Byltyr bul kórsetkish 14,4 trln teńge edi. Bank mindettemeleri 13 trln teńgege deıin jetti. Al kapıtaly 136%-ǵa, 2,5 trln teńgege deıin kóbeıdi.
Buryn Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi (QNRDA) memlekettik qoldaý qorlary bar bankterdiń dıvıdend tóleýi Agenttik basqarmasynyń №21 qaýlysynyń talaptaryn oryndaǵan jaǵdaıda ǵana múmkin bolatynyn habarlaǵan bolatyn. Qaryzyn tolyǵymen ótegen «Halyk» osy qaýlydaǵy shekteýlerdiń perımetrinen shyqty. Bank endi qarapaıym aksııalary boıynsha jylyna eki ret dıvıdend tóleıdi. 2015 jyly bekitilgen dıvıdend saıasatynda bir jylda bir-aq ret tólenetini jazylǵan bolatyn. Buǵan deıin bank aksıonerleri jyldyq jınalysta dıvıdend tóleý týraly sheshimdi bank aksıonerleriniń jalpy jınalysy qorytyndysyn eskere otyryp shyǵaratyn. Jańa saıasatta bul tarmaq kúshin joıdy. Memleket tarapynan shekteý joq.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádına Ábilqasymova jýrnalıstermen kezdesken kezde banktiń jetkilikti kapıtal men ótimdilik rezervi óz mindettemelerin tolyq kólemde oryndaýǵa múmkindik bergenin aıtty.
«Jusan Bank» qojaıyny Ǵalymjan Esenovke de dıvıdend kerek bolyp qalǵany apta basynda belgili boldy: Bul bank «Samuryq-Qazyna» qoryna merziminen buryn 100 mıllıard teńgeni qaıtaryp berdi. «Jusan Bank»-tyń memleket aldyndaǵy qaryzy 500 mıllıard teńgege jetti» degen sózder osyǵan deıin de aıtylǵan. QNRDA arnaıy ereje qabyldap, qorjynynda memleket kómegi jatqan bankterdiń aksıonerlerge dıvıdend tóleý múmkindigin shektep tastaǵan soń, bank quryltaıshylary qaryzdy qaıtarýǵa múddeli boldy. Demek qaryzdy óteý úshin «Jusan» áli biraz jumys isteýi kerek.
«Ekinshi deńgeıli bankter memleketten alǵan qaryzdy qashan qaıtarady?» degen saýal osyǵan deıin de talaı qoıyldy. Biraq qarjy ınstıtýttary qaryzdy qaıtarýǵa asyqqan joq. Kezinde memleket bólgen qarjydan qomaqty úles alǵan keıbir bank basshylary «ol qarjy ınflıasııaǵa jutylyp ketti» degen sózdi de aıtty.
Osydan sál buryn «Halyk Bank» basqarma tóraǵasy Úmit Shaıahmetova banktiń ózi tikeleı memlekettik qoldaý almaǵanyn, 2015 jyly olardy qoldaý aıasynda BTA men «Qazkommersbankke» aqsha bólingenin aıtqan bolatyn. «Qazkom» 2018 jyly «Halyk Bank»-pen birikkennen keıin, «Halyk» depozıt boıynsha muragerlik quqyqqa ıe bolyp, birikken banktiń balansyna aýysty. «Qazkommersbank» AQ jáne «Problemalyq kredıtter qory» AQ arasynda jasalǵan shartta qaryz 2037 jyly qaıtarylýy jazylǵan.
2023 jyly QNRDA tóraǵasy Mádına Ábilqasymova 6 bank qarjylyq turaqtylyq boıynsha memleket qoldaýyn alyp otyrǵany aıtqan. Olar – 2017 jyly qarjylyq ornyqtylyqty kóterý baǵdarlamasyna qatysqan «Eýrazııalyq bank», «SentrKredıt Banki», «Jusan Bank» (kómek ATF Bank pen «Sesnabankke» kórsetilgen), «Nurbank», «Halyk Bank», «Bank RBK». Agenttik habarlaýynsha, altaýy alǵan jıyntyq soma – 700,5 mlrd teńge.
Bul baǵdarlamany 2017 jyly Ulttyq bank bekitken bolatyn. Ol kezde bankterdiń shyǵyny, bankterdiń balansynda strestik aktıvterdiń joǵary deńgeıi anyqtalǵan. Atalǵan baǵdarlama problemalyq zaımdarǵa provızııa jasaý úshin bankterdiń kapıtaldandyrýyn tolyqtyrý maqsatynda qabyldanǵan edi.