Otandyq naryqqa jańa sheteldik bankter kelýi múmkin ekeni byltyrdan beri aıtylyp júr. Qazir Ulttyq bank pen Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agettigi (QNRDA) sheteldik qarjy ınstıtýttarymen alda qurylatyn jańa seriktestik týraly kelissóz júrgizip jatyr. Kompanııa ataýlary áli belgisiz. Bas banktiń málimdeýinshe, áleýetti ınvestorlardyń kim ekeni bir jyldyń ishinde, oryndalǵan kelisimsharttardan keıin ǵana jarııalanbaq.
QNRDA-nyń habarlaýynsha, bastama nesıe mólsherlemesin tómendetýge, sondaı-aq sheteldik bankterdiń jumys istep turǵan enshiles uıymdarynyń belsendiligin arttyrýǵa múmkindik bere alady. Al Qarjygerler qaýymdastyǵy bul istegi «jańa oıynshylardyń» paıda bolýy básekelestikti arttyryp qana qoımaı, otandyq bıznesti tıimdi qarjylandyrýǵa jol ashady dep esepteıdi.
Jalpy, kásipkerler ǵana emes, tutynýshylar da ózderine tıimdi banktik usynystardy tańdaý múmkindigine ıe bolatyn kórinedi. Sonymen qatar ekinshi deńgeıli bankter jańa, anaǵurlym yńǵaıly qarjylyq sheshimderdi, ónimder men qyzmetterdi damytýǵa ınvestısııa salýǵa yntalandyrady. Iá, aıtylyp jatqan boljam men paıym kóp. Al shyndyǵyna kelgende, bizdiń naryq sheteldik iri ınvestorlardyń qyzyǵýshylyǵyn oıatýǵa qaýqarly ma?
Qarjygerler qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Elena Bahmýtovanyń aıtýynsha, ishki jalpy ónimniń negizin óndirýshi sektor quraıtynyn umytpaǵan jón.
«Bul sektor Qazaqstan bankterinen eshqashan iri kólemdi nesıe almaǵan. Investorlyq jobalar rasynda, sheteldik baılanystardyń ornaýymen nemese sheteldik bankterdegi nesıemen qarjylandyrylady. Onyń sebebi – ekinshi deńgeıli bankterdiń kapıtaldandyrýymen qamtamasyz etile almaǵan eleýli somalarda. Sondyqtan sheteldik «jańa oıynshylardyń» elimizge degen kózqarasy ózgerip, qyzyǵýshylyǵy artýy ábden múmkin. Jalǵyz ýaıym – standartty qadaǵalaýdyń saqtalýy», deıdi.
Qaýymdastyqtyń málimdeýinshe, qazir Májiliste enshiles jáne rezıdent emes bankterdiń fılıaldaryn ashý máselesi qarastyrylyp jatyr. Zań jobasyn ázirleýshiler el azamattarynyń sheteldik qarjy ınstıtýttarynda qoljetimdi operasııalardy júzege asyrýyna múmkindik berýdi usynady: mysaly, tólem kartalaryn shyǵarý, sondaı-aq arnaıy baǵdarlamalyq qamtamasyz etýlerdi daıyndaý.
Jalpy, otandyq bank sektorynda sheteldik bankter barshylyq. Biraq sońǵy eki jylda elimizde birde-bir jańa fılıal ashylmaǵan.
«Rezıdent emes bank fılıaldarynyń jumysyna arnalǵan zańnamalyq negiz ben olardyń atqara alatyn túrli operasııalarynyń keń tizimi 2021 jyldan bastap bar. Talaptardy yryqtandyrý, sondaı-aq ruqsat etilgen qyzmet túrlerin keńeıtý, onyń ishinde jeke tulǵalardyń depozıtterin qabyldaý men tólem qyzmetterin kórsetý sheteldik bankterdi otandyq naryqqa yntalandyryp, tartýy múmkin dep sanaımyz», dedi E.Bahmýtova.
Qaýymdastyq tóraǵasy el naryǵy úshin sheteldik bankterdiń sany emes, sapasy mańyzdy ekenin aıtty. Demek basymdyq bankterdiń elimizge ákeler jańa múmkindikterine qoıylady.
Qarjylyq taldaýshy Arman Beısembaevtyń pikirinshe, keletin sheteldik bankter korporatıvtik nesıe segmentine nazar aýdarýy múmkin, óıtkeni onyń kólemi sońǵy eki jylda tutyný nesıelerinen áldeqaıda azaıyp ketti. Otandyq qarjy ınstıtýttary kásipkerlik sektordy tıisti deńgeıde qarjylandyryp jatqan joq.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádına Ábilqasymova sheteldik bankterdiń kelýi básekeni kúsheıtedi dep esepteıdi. Qarjy sarapshysy Rasýl Rysmambetov otandyq bankterdiń sheteldiktermen básekege túsýge daıyndyǵyna qatysty pikirinde «elimizge sheteldik bankterdiń kelýinen tutynýshy paıda tabýy kerek» dep paıymdaǵan.
Ásem Janatova,
EUÝ Jýrnalıstıka jáne saıasattaný fakýltetiniń 2-kýrs stýdenti