Sýretshi bitken alǵashqy jáne sońǵy sýretin balalyq shaǵynan urlaıdy. Fransýz jazýshysy Antýan de Sent-Ekzıýperı «bizdiń shyqqan tegimiz –balalyq shaq» degenindeı, keıbir kórkem týyndy baldaýren sáttiń kórkem esteligindeı kóńilge ystyq keledi. Sol alańsyz shaqtar eń aıaýly kúnderdiń kitaphanasyndaı. Biz zamanaýı sýretshi Meıirjan Nurǵojınniń «Ushaq, ushaq...» atty týyndysynan sony kóremiz.
Iá, balalyq shaqtyń árbir belesinen attap ótseń, uzyn-sonar áńgimege tap bolasyz. Syr tartsańyz sanada jańǵyryp, sartap saǵynyshqa ulasady. О́z aldyna derbes memleket sekildi. Irgesi qalanǵaly izgilikten nár alyp, táýelsizdikke qol jetkizip qoıǵandaı. Shekarasynan ótseńiz, shattyqtyń samaly janyńyzdy balqytady. Olar qanatyn keńge jaıǵan qyran qustaı baqyt kóginde qalaǵansha samǵaıdy. Quddy álemdi bılegen handardyń keıpinde. Árqaısysy bir-bir batyrdyń rólin somdaıdy. Aqıqattan ada emes. Shahardyń kerbez hanshasyndaı jandary sulýlyqqa qushtar. Olardyń armany da sondaı asqaq. Qulaq túrseń, namysyńdy qamshylaıdy. Tipti erekshe kúıge enesiń. Erteńińe senimmen qaraýǵa eriksiz májbúrleıdi. Áı, sondaıda ýaqyt toqtap qalsa ǵoı dep oılaısyń. Máselen, biz usynǵan kartınaǵa qarasańyz buralyp ósken talshybyqtyń kókke ińkárligi keledi kóz aldyńyzǵa.
Atalǵan kartına Ulttyq mýzeıde ornalasqan. Adamnyń ishki sana-sezimin ózine elitip áketetin tańǵajaıyp týyndy, ásirese aǵa býynnyń erekshe yqylasyna ıe. О́tken kúnniń jańǵyryǵyndaı kóńilge ystyq, júrekke jaqyn kórinedi. Quddy ózińniń baldáýren kúnińdi kóz aldyna aınytpaı ákeletindeı.
Meıirjan Nurǵojın ónerdegi klassıkalyq realızm mektebiniń jolyn qýýshy sýretshilerdiń qataryna jatady. Onyń shyǵarmashylyǵynan tarıhqa degen qyzyǵýshylyq anyq baıqalady. Solaı bola tura saǵat saıyn ózgerip jatqan qazirgi zaman belgilerinen de, eýropalyq keskindeme jetistikterinen de aınalyp ótpeıdi. О́ziniń bilimin qylqalam ushyna tógedi. Adamnyń kúndelikti tirshiligin beıneleýge degen umtylysy erekshe.
Sýretshiniń balalyq shaqqa arnaǵan kartınalary men syzbalary az emes. Olardyń kóbi balalarǵa arnalǵan. Kúshikter men laqtar, alma men oıynshyqtar syndy qymbat atrıbýttarǵa toly ártúrli kartınalar ózgeshe bederlengen. Árbir týyndysynda kishkentaı baldyrǵandarǵa degen meıirimi men mahabbaty kózge ottaı basylady.
Baqsańyz, «Ushaq, ushaq..» kartınasynyń sıýjeti óte qarapaıym. Eki bala dalanyń ortasynda kúnniń sáýlesinen syǵyraıyp aspanǵa qyzyǵa qarap tur. О́mirdiń ártúrli qyzyqty oqıǵalary kúnde bola bermeıtin aýyl balalary úshin bul – naǵyz keremet dúnıe. Sheksiz aspanda kishkene núkte bolyp ushyp bara jatqan kúmis ushaq. Barlyq peızajǵa, kartınaǵa kún nury tógilip tur. Sonymen birge boıaýlardyń jarqyn spektriniń alýan túrli reńkteri bar. Jaryq, kún, bir sáttik áser, kóńil kúı, ǵajap nárseni kútý – mine, osylardyń barlyǵy týyndyǵa ár berip turǵandaı.
Avtor bala shynaıylyǵynyń ushqyny men tabıǵılyǵyn, álemdi tanýǵa degen qyzyǵýshylyǵyn erkin sezinip, móldiretip jetkizgen. At ústinde aspanǵa qol sozǵan bala arman kartınanyń jumbaǵyn sheship turǵandaı. Al bizge bári esik aldyndaǵy eski átkenshekke dúnıeniń qyzyǵy baılanyp turǵandaı kórinedi. Tań alakeýimnen kezekke turǵan támpish tanaý aýyl tentekteri arqanǵa asylǵan qaraǵaıdy kúni boıy ermek qylatyn. Aıadaı ǵana aýlany aýyl balabaqshasy dersiń. Qashan kórseń úı kórmeı oınaıtyn buzyqtardyń kúlkisi bir tolastamaıdy. Olarǵa áı deıtin áje, qoı deıtin qoja joq. Egistikke ketken ata-analarynyń joqtyǵyn paıdalanyp qumary qanǵansha oınaıdy kelip.
Iá, sábı árqashanda ata-anadan meıirimdilikti, súıispenshilikti, júrek jylýyn kútip, olardy ómiriniń tiregine balaıdy. Bala – adamnyń baýyr eti. Onyń basyna túsken qaıǵy, seniń kókiregińe shemen bolyp qadalatyny haq. Oǵan anyqtama berýdiń qajeti shamaly. Qaı ýaqytta da naǵyz baqytty tárbıeli urpaq qana syılaı alady. Olaı bolsa adam ómiriniń máni – óz urpaǵy. Búgingi bala – eldiń erteńgi bolashaǵy. Ári álemdegi eń qundy baılyqtyń bastaý bulaǵy. Dúnıe esigin ashqan árbir baldyrǵan áke-sheshesiniń aıaly alaqanynda terbelip, baqytty balalyq shaqty bastan ótkerýge laıyq. Babalarymyzdyń baldáýren eki aınalyp kelmeıdi deıtini sondyqtan.
Bizdińshe, bul kartına – sheber shyǵarmashylyǵynyń poetıkalyq jáne stılıstik erekshelikteriniń bárin syıdyryp turǵan naǵyz jaýhar týyndy.