Qalamger men bıleýshiniń dańqyn salystyrýǵa kelmeıtin shyǵar. Ártúrli pikir aıtýǵa, qısyn tabýǵa bolady, biraq ekeýi dúnıeniń aǵy men qarasyndaı eki bólek nárse. Soǵan qaramastan, sonaý HIV ǵasyrdan beri Ámir Temir men aqyn Qoja Hafız esimi el jadynda birge jasap keledi. Hafız taratqan izgilik pen rýh jasaý kerek edi de, Temir umytylý kerek edi dep oılaısyz... Kimnen úlgi alamyz, kimdi úlgi tutamyz?
Ábish Kekilbaıulynyń «Ańyzdyń aqyry» romanyn oqyǵan adam ol shyǵarmany umytýy múmkin emes-aý. Dańq pen daqpyrtqa baılanysty munda da nebir ǵajaptar qabysyp, eleýsiz kúnderdiń belgisiz elesindeı sana kókjıegine kómkerile beredi. Eleýsiz, baıqalmaı ótip ketetin kúnder bolady ǵoı. Sol sııaqty negizgi oqıǵa arasynda jymyn bildirmese de negizgi mán bolyp júretin en-tańbasyz mátinder qanshama. Jaraıdy, jarty álemdi ýysynda ustaǵan Temirdi qoıshy, muny jyldar boıy zaryǵa kútken jas toqalynyń aty, onyń mahabbatynyń belgisindeı munara turǵyzǵan sheberdiń dańqy qaıda qaldy? Olardyń aty da joq. Tek qana qalamgerlerdiń osyndaı shyǵarmalarynda tóbe kórsetedi.
«Saǵan jaratqan ıem jeldi nege baǵyndyryp bergenin bilesiń be?» dep surapty deıdi Súleımennen bir kúni qumyrsqa kep. Súleımen qapelimde jaýap taba almaı múdirip qalypty. «Ol seniń patshalyǵyńnyń aqyr túbi jelge ushatynyn meńzegeni» depti qumyrsqa. Súleımenniń buny estigende óńi aýyp ketipti. Álgi qumyrsqa: «Allanyń ámirin ulylarǵa kishilerdiń sózi jetkizedi degen osy bolady» dep taıyp turypty. Súleımenniń de basynan aýǵan baq kimniń basynan aýmaıdy deısiń. Biraq Súleımenniń basynan baq aýǵanmen, dańq aýdy ma? Soǵan qarap-aq, baq az ǵana kún tirshiliktiń yrzyǵy da, al dańq ulan-asyr máńgiliktiń nesibesi ekenin bile berýge bolmaı ma?» degen joldar bar «Ańyzdyń aqyrynda».
Bile bilgenge bul mátin Ámir Temirdiń tórt jylǵy joryqtan qaıtyp kele jatqanyndaǵy sapary barysynda tegin berilmegen. Shyǵarmanyń basynda bıleýshiniń eki-úsh kúnnen beri qum ishinde júrýden sharshaǵany ǵajap sýretteledi. Jel men qumnan mezi bolǵan keıipkerdiń jan azabyn túısiný de oqyrmandy tereń oıǵa batyrmaı qoımaıdy. Qum, kóshpeli qum betine túsken izdi ótken boıda basyp qalyp jatady... Soǵan jol ústinde kózi jetken Temirdiń ishki monologteri tańǵaldyrady, tańǵaldyrǵan saıyn oılandyrady. «Keshe degen – álsizdiktiń ekinshi aty. Búgin álsireı-álsireı keshege aınalady. Al bet qaratpas alapat kúsh búgin túgili erteńniń ózimen beldesedi. Kúshtiliktiń shyn aty – máńgilik... Máńgilikpen sol bet qaratpas alapat kúsh qana til tabysa alady. Áljýazdyń ajaly búginnen, eki ortadaǵy dúregeıdiń sazaıy – erteńnen, al atasyn tanymas alyp kúshtiń máńgiliktiń dál ózindeı ajaly joq» deıdi. Osyndaı mátinder tizbektele kele bara-bara bıleýshiniń shyn beınesi ashylǵan saıyn ashyla túsedi. Árıne, «kúshtiliktiń shyn aty máńgilik» degen baılam – Temirdiń jeke pikiri jáne kemshiligi de sol bolýy kádik.
«Toıymsyzdyq, qanaǵatsyzdyq, ataqqumarlyq – qumarlyq ataýlynyń jeksuryn túri» deıdi. Qate! Olar ánsheıin usaq qumarlyqtar. Eń kúshti, eń qýatty, bárinen asqan ajdaha qumarlyq – dańǵoı dańqqumarlyq. Eń úlken, eń keremet erlikter men adam aqylyna syımaıtyn sumdyq qaskúnem qanisherliktiń túbinde, mine, osy dańqqumarlyq jatady. Mine, osy sumdyq dertten qutqarar qudiret bolsa, qalǵandary maǵan túk emes. Dańqqumarlyqpen salystyrǵanda olar ánsheıin shybyn-shirkeı» degen Sherıdannyń sózin Qadyr Myrza Áli «Jazmyshynda» keltiredi.
Ábish Kekilbaıulynyń «Ańyzdyń aqyrynda» Temirdiń qym-qýyt jan túkpirine jasyrynǵan dańqqumarlyqtyń beınesi Sherıdan jazǵan osy bir úzindiden keıin aıqyndala túsedi. Irlandyq aqyn Sherıdan Qadyrdyń aıtýynsha, osy dańqtyń qurbany. «Dańq onyń keýdesine ibilis uıalatqan. Onyń janyn jyn jaılaǵan. Ol maqtaý-madaqtyń esirmenine aınalǵan. Jurttyń dúrildetip soqqan shapalaq-qoly, birinen-biri asqan qolpashtaý aqyn-dramatýrgti tiri júre almaıtyndaı jaǵdaıǵa jetkizgen» deıdi. Osynshama «keremettiń» shyrynyn simirip, ábden mas bolmaǵanda Sherıdan joǵarydaǵydaı sózdi jaza alar ma edi? Joq, árıne. Basqalarǵa qaraǵanda, aqynnyń daralyǵy óz janyna tereńirek úńile alatynynda der edik.
«Boıdaǵy mindi sanasam,
Taý tasynan az emes.
Júregimdi baıqasam,
Inedeıin taza emes»,
demeı me Abaıdyń ózi.