Qarjylyq táýelsizdikke qol jetkizýde ınvestısııalaý men passıvti kirister úlken mańyzǵa ıe. Azamattarǵa ınvestısııalaýdyń eń tanymal tásili depozıtter bolyp tur.
Byltyrǵy 1 aqpandaǵy jaǵdaıda EDB-daǵy jeke tulǵalardyń depozıti 19,9 trln teńgege jetti. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 18,5%-ǵa kóp. Anyǵynda, depozıtter úlken tabys quraly bola almaıdy. Olar qarajatty ınflıasııadan qorǵaýdyń amaly ǵana.
Qazir Ulttyq bank aqsha-kredıt saıasatyn jetildirdi. Oǵan zer salsaq, bazalyq mólsherlemeniń birtindep tómendegeni kórinedi. Negizinde, bazalyq mólsherdiń tómendeýi nesıe jáne depozıtter boıynsha da stavkalardyń tómendeýine alyp barady. Qazir ınvestısııalaýdyń basqa ádisteri ózekti. Onyń birneshe balama quraly bar. Olar – depozıttik sertıfıkat, baǵaly qaǵazdar naryǵy, monetarlyq altyn, ınvestısııalyq monetalar, jyljymaıtyn múlik.
Depozıttik sertıfıkat – bul bankten satyp alynatyn jáne ony biraz ýaqyttan keıin oǵan baǵa qosyp qaıta satýǵa bolatyn baǵaly qaǵaz (ol avtomatty túrde jasalady). Onyń baǵasyn bırja nemese naryq emes, banktiń ózi belgileıdi. Bank belgili bir merzim ótkennen keıin klıentten osy qaǵazdy satyp alyp, syıaqy tóleıtindigine kepildik beredi. Elde depozıttik sertıfıkatty tek eki EDB usynady. Onyń biri – eýropalyq Home Credit Bank. Ol sertıfıkattardyń eki túrin usynady. Standartty, 500 myń teńgeden bastap satyp alǵan kezde syıaqy mólsherlemesi 17,9%-ǵa deıin (merziminen buryn buzylǵan kezde syıaqy kúıip ketedi). Ikemdi, 100 myń teńgeden bastap satyp alǵan kezde syıaqy mólsherlemesi 16% (merziminen buryn buzylǵan kezde syıaqy saqtalady).
Home Credit Bank bank sertıfıkatyn 12 aıdan bastap satyp alýǵa bolady. О́nimniń qosymsha artyqshylyqtary bar. Kúndelikti kapıtaldandyrý – syıaqy tóleý kún saıyn júzege asyrylady. Paıdalanýǵa yńǵaılylyǵy – syıaqy aǵymdaǵy shotqa nemese debettik kartaǵa esepteledi.
Kelesi – baǵaly qaǵazdarǵa ınvestısııa salý. Ol óte qubylmaly. Sondyqtan jańadan bastaýshylarǵa ınvestısııanyń bul túriniń táýekeli óte joǵary. Qor naryǵyndaǵy barlyq áreket ınvestısııalyq broker arqyly júzege asady. О́z kezeginde óte joǵary komıssııa alady. Jalpy, bırjada aqsha tabýǵa bolady. Biraq bul bárine birdeı týra kelmeıdi jáne kóp ýaqyt qajet etedi.
Ulttyq bank satyp alýǵa altyn quımalardy usynady. Bul uzaq merzimge tıimdi. Makro masshtabta altyn árqashan, tipti jahandyq ekonomıkalyq daǵdarys kezinde de baǵalanady. Áıtse de ol qysqamerzimdi ınvestısııaǵa jaramaıdy. Bir jyldyq ýaqytqa ınvestısııalaý kezinde qymbat metaldar tabys ákelý bylaı tursyn, shyǵynǵa aınalýy múmkin.
Qymbat metaldardan túsetin kiristi boljaý óte qıyn. Baǵaǵa álemdik suranys jaǵdaıy áser etedi jáne barlyq faktordy eskerý múmkin emes. Baǵaly metaldyń quny kún saıyn ózgeredi.
Investısııalaýdyń óte senimdi tásiliniń biri jyljymaıtyn múlik. Ony ınvestısııalaý birqatar artyqshylyqtarǵa múmkindik beredi. Ásirese jaldaý aqysynyń turaqty kiris aǵyny. Sondaı-aq ýaqyt óte kele onyń qunynyń artýy jáne ınflıasııadan qorǵaý arqyly kapıtaldyń áleýeti ósip turady.
Dese de, jyljymaıtyn múlikti ınvestısııalaýdyń da teris jaǵy bar. Ol jaldaý tóleminiń joǵalýy, kútpegen tehnıkalyq qyzmet kórsetý men jóndeý shyǵyndary jáne naryqtyq konıýnktýradaǵy teris ózgeriske baılanysty jyljymaıtyn múlik qunynyń joǵalýy sııaqty táýekelderdi qamtıdy.