Aqparattyq keńistiktegi úrdister týraly sóz qozǵaǵanda, aldymen jasandy ıntellekt múmkindigine erekshe toqtalamyz. О́ıtkeni tehnologııanyń saǵat tilimen qaryshtap damýy, jýrnalısterdiń de kásibı júgin arttyrdy. Máselen, qazirgi tańda Batys elderinde jýrnalıstıka birtindep analıtıkalyq baǵytqa boı alyp bara jatyr.
Analıtıkalyq baǵyt degenimiz – ár aqparatty tyńǵylyqty zertteý. Eýropa memleketteri, AQSh syndy damyǵan elderde jýrnalısterdiń aqparatty habar sıpatynda, jaı kontekste jetkizý úrdisi joıyldy desek bolady. Sebebi blogerler, áleýmettik jeli paıdalanýshylary oqyrmanǵa mundaı tıptegi jańalyqty áp sátte jetkizip otyr. Negizi jýrnalıstıkada arnaıy zertteý, tergeý baǵyty bar. Demek jýrnalısterge jasandy ıntellektiniń múmkindigin senimdi túrde paıdalanyp, saraptamalyq materıaldardy kóbirek shyǵarýǵa jumystaný qajet.
Aıtalyq, elimizde zańnamalyq bazalardyń jınaǵy bar. Sol derekterden keıingi jarty jylda ne bir jylda qandaı zańdar nemese normatıvtik qujattar óndiriske jiberilgendigin jáne olardyń Parlament tarapynan qabyldanyp, Prezıdent qaısysyna qol qoıǵanyn, kúshine engenin saraptap, analıtıka jasaýda jasandy ıntellektiniń múmkindigin qoldanýǵa bolady. Qazir redaksııaǵa, odan qaldy jýrnalısterdiń jeke poshtasyna kúnine birshama baspasóz relızderi túsip jatyr. Qaýyrt jumys pen ýaqyttyń tyǵyzdyǵynan mańyzdy jańalyqtardy jiberip alý yqtımaldylyǵy joǵary. Osy oraıda taqyryptardyń ishinen zertteýge turatyndaryn tańdap alyp, Chat GPT syndy ozyq sandyq baǵdarlamalardy paıdalaný kerek.
Bir eskeretin jaıt, kelgen baspasóz relızin birden sol kúıi salý talǵamdy oqyrmanǵa unamaıdy. Odan qaldy basqa basylymdar baıqaǵan tusty siz elemeı qalýyńyz yqtımal. Sondyqtan jasandy ıntellekt kómegin paıdalanyp, oqyrmanǵa qajetti degen derekterdi alyp-qosyp, tarqatyp jazý qajet. Iаǵnı Chat GPT kilt sózderdi kórsetýde, ınsaıttar alýda, sóz jasamyn, sóılem quramyn ózgertýge sep bolady. Ony áleýmettik jelige júktese de, jaqsy qaralym jınaıtynyna senim bar.
Árıne, jasandy ıntellekt myqty ári saýatty jýrnalısterdi almastyrmaıdy. Desek te ol óte jaqsy kómekshi bola alady. Sondyqtan kúıbeń tirlikte, qaıtalana beretin jaǵdaılarda adamdy jalyqtyrmas úshin jumystyń keı bóligin jasandy ıntellektige tapsyrý qajet. Bul – zaman suranysy.
Tımýr BEKTUR,
IT-sarapshy