Sáýirdiń alǵashqy kúnderinen bastaý alǵan aınalany abattandyrý, kógaldandyrý, kóriktendirý jumystary Ulytaý oblysynda odan ári jalǵasyp jatyr. Munda oblystyń eldi mekenderinde atqarylýǵa tıis is-sharalar naqtylanyp, bekitilgen. Aýqymdy sharýany atqaryp shyǵý aıtar aýyzǵa ǵana ońaı. Áıtpese, qyrýar istiń qısynyn tabý, oraıyn keltirý biraz kúsh-jigerdi talap etedi.
О́ńirdiń ekologııalyq jaǵdaıyn jaqsartý, oblys turǵyndarynyń tazalyqty saqtaý, tabıǵatty aıalaý mádenıetin qalyptastyrý maqsatynda kópshilik arasyndaǵy túsindirý jumystaryna basa mán berildi. Menshik túrine qaramastan barlyq kásiporyn men mekeme, qoǵamdyq uıymdy qatystyra otyryp, sanıtarlyq tártip ornatý jónindegi is-sharalar boıynsha apta saıyn senbilikter uıymdastyrý qolǵa alyndy.
– Tórtaılyq bastalǵaly tynym tappadyq desek te bolady. Ár apta saıyn naqty mindetter qoıylyp, oryndalýy qatań qadaǵalanady. Sonyń nátıjesinde oblystaǵy aýdan, qalalardyń, eldi mekenderdiń tazalyqqa degen kózqarasy ózgere bastaǵany baıqalady. Abattandyrý jumystaryna oblys boıynsha 1 360 mekeme, kásiporyn atsalysty. Alǵashqy kezde bulardyń keıbiri abattandyrý bizdiń mindetimizge jatpaıdy dep ortaq isten irgesin aýlaq salǵysy keldi. Árıne, olardy tártipke shaqyrýǵa májbúr boldyq. Ruqsat etilmegen qoqys úıindileri naǵyz «jany ashymastyń qasynda basy aýyrmastyń» kórinisine aınalyp tur. Qorasynan shyqqan qoqysty qalanyń, aýyldyń irgesindegi kez kelgen jerge tóge salýdy úırenshikti ádetine aınaldyryp alǵan adamdarǵa ne daýa? О́zderi turatyn óńirdiń tazalyǵyn ózderi búldirip jatqanyn túsiný úshin arnaıy oqý qajet pe? – deıdi Ulytaý oblysy boıynsha Ekologııa departamentiniń basshysy Dastan Tileýbekov.
Departament basshysynyń bul sózdi ashynǵannan aıtyp otyrǵany túsinikti. Ashynbaı qaıtsin, tek bıylǵy kóktemnen beri ǵana oblys boıynsha ruqsat etilmegen 76 qoqys úıindisi joıylypty.
Kún jylyna salysymen qurylystyń qarqyn alatyny belgili. Buǵan árbir páterde, nysanda, ǵımaratta júrgiziletin jóndeý jumystaryn qosyńyz. Durys-aq. Biraq qurylys qaldyqtaryn belgilengen tártippen syrtqa shyǵaryp tastaıtyndar sırek. Kerisinshe, kúndelikti qoqys tastaýǵa aınalǵan konteınerlerdiń mańy qurylys nemese turmystyq qatty qoqystarǵa tolyp jatady. Álgindeı ruqsat etilmegen úıindilerdiń deni de osyndaı qaldyqtardan quralady. Oblys boıynsha, «Taza Qazaqstan» aksııasy bastalǵaly beri 10 myń tonna qurylys, 25 myń tonna turmystyq qatty qaldyq syrtqa shyǵarylypty. Bul, sóz joq, bizdiń ekologııalyq mádenıetimizdiń deńgeıin kórsetedi.
Kóleńkesi ystyqta janyńa saıa bolatyn, ózi ósken jeriniń sánin keltirip turatyn aǵashtyń kóp bolǵanyna ne jetsin?! Jyl saıyn kóktem mezgilinde jańadan kóshet egý – buljymas dástúr. Ulytaý oblysy boıynsha bıyl mektepter men balabaqshalardyń aýmaǵyna – 1 475, saıabaqtar men alańdarǵa – 1 150, qala kósheleri men turǵyn úılerdiń aýlasyna 725 kóshet egildi. Oblysta buryn qolǵa alyna qoımaǵan shyrsha, terek, shıe aǵashtaryn otyrǵyzýǵa bıyl barynsha basymdyq berildi. Jalpy, oblys aýmaǵynda 3,5 myń kóshet otyrǵyzylyp, qazir olardyń tamyrlanyp, boı alyp ketýi jiti qadaǵalanyp otyr.
«Taza jaǵalaý» aıdarymen ótken aptada Keńgir sý qoımasynyń jaǵalaýynda ótkizilgen senbilikke Jezqazǵan qalasynyń 50-den asa mekeme, kásiporny qatysty. Ásirese volonterlerdiń belsendiligin aıryqsha atap ótken jón. Erte kóktemnen bastalǵan apta saıynǵy senbilikter tazalyq saqtaý, oblys turǵyndarynyń ekologııalyq mádenıetin qalyptastyrýda septigin tıgizip keledi.
Ulytaý oblysy