“QAŃBAQ ShAL”

Dúnıejúzilik qýyrshaq óneri festıvalinen bas júldemen oraldy Chehııada ótken Dúnıejúzilik qýyr­shaq óneri festıvalinde Al­maty qalalyq mádenıet basqar­masyna qarasty qýyrshaq teatry “Qańbaq shal” qoıylymy bas júldeni jeńip aldy. Atalmysh festıval 14 jyldan beri álemniń ár shalǵaıyndaǵy teatr ujymdarynyń basyn qosyp kele jatyr desek, onyń maqsaty – dúnıeniń tórt buryshyndaǵy qýyrshaq sheberleri arasynda shy­ǵarmashylyq baılanys ornatyp, sondaı-aq sımpozıýmdar, konfe­rensııalar jáne de basqa qýyrshaq janrynyń damýyna yqpal etetin sharalar ótkizý. Bıylǵy festıvalge qatysýǵa 273 ótinish kelip túsken, biraq irik­teý komıssııasy 44 eldiń shy­ǵar­mashylyq toptary arasynan laı­yqtylardy ǵana tańdap alǵan. Osylaısha 28 memleketten kelgen 38 teatr ujymy festıvalge qa­tysý quqyǵyna ıe bolady. Al “Qańbaq shal” qoıyly­my­na kelsek, ol “Úzdik teatr dekora­sııa­sy jáne qýyrshaq dızaıny” jáne “Úzdik rejısser” nomı­nasııalary boıynsha baq synaǵan edi. Merı Boıd (Japonııa), Meda Sıda Ah­med (Aljır), Kdjell Heldjelend (Norvegııa) jáne qazylar alqasy­nyń tóraǵasy Robert Ýoltl (Slo­venııa) sııaqty qýyrshaq janry­nyń sheberleri “Qańbaq shal” qoı­ylymyn “Úzdik teatr dekorasııasy jáne qýyrshaq dızaıny” nomına­sııa­sy boıynsha bas júldege laı­yq dep tapqan. Qazaq qýyrshaq teatryna je­ńimpaz dıplomyn tabystaı oty­ryp, qýyrshaq janrynyń sańlaq­tary bizdiń akterlerimizdiń she­berligin, qoıylymnyń ssenalyq kóp kórinistiligin jáne qazaq mýzykasynyń ózindik naqyshta­ryn erekshe atap ótti. “О́zge elden kelgen qonaqtar biz­diń qýyrshaqtarymyzdy ustap kórip, rızashylyqtaryn bildirdi. Naǵyz qýyrshaq qoıylymy bol­ǵanyn bir aýyzdan atady. Akter­lar­dyń kásibı mashyqtary, daýys­tary unady. Ári erteginiń saryny eshbir eldi qaıtalaǵan joq, deıdi teatr dırektory Mádenıet Iýsýpov. Bir aıta ketetin jáıt, Almaty qý­yrshaq teatry keler jyly Pra­gada ótetin mereıtoılyq festı­valge shaqyrtý alyp otyr desek, keler jylǵy festıvalda bıyl jeńim­pazdar qatarynan kóringen teatrlar ǵana ózara baq synaıtyn kórinedi. Al búgingi kúnderi Almaty qa­la­sy mádenıet basqarmasynyń mem­lekettik qýyrshaq teatry ózi­niń kúzde bolatyn 75 jyldyq me­reıtoıyna daıyndalyp jatqan jaıy bar. Sýrette: qazaq qýyrshaqta­rymen sýretke túskisi kelgender kóptep tabyldy. “Egemen-aqparat”. ALMATY. _________________________ QYZYLAǴAShTYQ BALǴYNDAR “Kóktal-Arasan” shıpajaıynda jazǵy demalystaryn qyzyqty ótkizýde Shákirtter kezekti jazǵy ka­nıkýlǵa shyqsa, olardyń bos ýa­qyttaryn qyzyqty ótkizý máse­lesine de aıryqsha nazar aýdaryl­ǵan. Osylaısha balalar týǵan tabıǵattyń ásemdigimen tanysyp, onyń  aıasynda tynystasa, endi biri mektep janynda uıymdas­tyrylǵan demalys lagerlerinde ýaqyttaryn qyzyqty ótkizýde. Kóktemdegi sý tasqynynan zardap shekken eldi mekenderdegi balalar­dyń demalysyn utymdy uıym­das­tyrý maqsatynda Eginsý, Aq­toǵan, Qyzylaǵash aýyldaryndaǵy 60-tan astam oqýshy Jarkenttegi Dolan­qara taý shatqalyndaǵy búldir­shin­derge arnalǵan “Kók­tal-Arasan” shıpajaıynda  de­ma­lyp, kúsh jı­nap, densaýlyq­taryn túzeýde. Qyzylaǵashtyq balǵyndar bos ýa­qyttarynda munda tabıǵattyń ta­ma­sha kórinisterimen tanysyp, ja­ńa dos tapqanyn aıtýǵa bolady. Olar Kerbulaq, Panfılov, Raı­ym­bek, Uıǵyr aýdandary men Al­maty qalasynan kelgen qurby-qurdas­ta­rymen este qalarlyqtaı sátterdi bas­tap, qyzyqty kesh, ózara bá­se­ke­lestikpen jarystardy jalǵastyrýda. Alystan kelgen balalardy aýdan ákiminen bastap, úlken-kishi ıgi nıetpen qarsy alǵanyn aıtýǵa bolady. Sonymen qatar, Qazaq­stan Respýblıkasy kásipodaqtar fede­rasııasy men Bilim jáne ǵylym qyzmetkerleri kásipodaǵy jetkin­shekterdiń jazǵy demaly­syn tıim­di ótkizý maqsatynda 4,5 mln. teń­­geden astam qarjy bólip, jaqsy istiń bastamashysy bolǵa­nyn rızashylyqpen atap aıtqan jón. Qaı kezde de bar jaqsylyq – ba­lalarǵa degen ǵoı. Munda búl­dir­shinderdiń  jaqsy tamaqta­nýy­na, salamatty ómir saltyn qalyp­tastyryp, sportpen shuǵyldanýy­na barlyq jaǵdaı jasalǵany osynyń dáleli. Kúmisjan BAIJAN. Almaty oblysy. ______________ KÁSIBI BILIM JÁNE ÝAQYT TALABY Tehnıkalyq bilim berýdegi pedagogtardyń kásibılikteri, ın­jener-pedagog kadrlardy daıar­laý qurylymy, qazirgi zaman teh­­nologııasyn engizý jáne jeke tehnıkalyq pánderdi oqytý erek­­shelikteri jáne osy salaǵa qa­tysty basqa da mańyzdy m­á­seleler “Tehnıkalyq jáne ká­siptik bilim beretin oqý oryn­da­ry úshin ınjener-pedagog kadr­­lardy daıarlaý” atty halyq­ara­lyq konferensııada talqylandy. Qazaqstandaǵy Germanııa jy­ly aıasynda ótkizilip jatqan atalmysh konferensııaǵa Qazaq­stan, Germanııa, Tájikstan, О́z­bekstan, Qyrǵyzstan sarapshy­lary, joǵary oqý oryndary men tehnıkalyq jáne kásiptik bilim beretin oqý oryndarynyń bas­shy­lary, Astana jáne Alma­ty qa­lalary, oblystyq bilim berý bas­qarmalarynyń ókilderi qatysty. Konferensııada sóz sóılegen Bilim jáne ǵylym vıse-mınıs­tri Serik Yrsalıev búgingi tal­­qylanyp otyrǵan taqyryptyń zaman talabyna saı ózekti má­sele ekendigin atap óte kele, Qa­zaqstan Respýblıkasynyń úde­meli ındýstrııalyq-ınnova­sııa­lyq damýyna arnalǵan mem­lekettik baǵdarlamasyn tehnıka­lyq jáne kásiptik bilim beretin oqý oryndaryndaǵy ınjener-pedagog mamandaryn daıarlamaı iske asyrý múmkin emes ekendigin tilge tıek etti. Bir aıta ketetin nárse, qa­zirgi tańda Qazaqstanda otandyq tehnıkalyq kásiptik bilim qu­rylymyn damytýǵa baǵyttalǵan 10-nan astam halyqaralyq jo­balar iske asyrylýda. Solardyń biri tehnıkalyq yntymaqtastyq jónindegi Germanııa qoǵamynyń “Oqytýshylardy oqytýdyń (ká­siptik pedagogıka/dıdaktıka) Ortalyq Azııa elderindegi óńir­lik jelisi” atty jobasy bolyp tabylady. Sondyqtan joǵaryda atalǵan joba jetekshisi Tomas Lıýkstiń jasaǵan baıandamasy jı­nalǵan qaýymnyń qyzyǵýshy­lyǵyn oıatty. Onyń aıtýynsha, tehnıkalyq bilim berýdi jetil­dirýde sondaı-aq, aýylsharýashy­lyq ǵylymyn da qatar ıgerýdi oqytý josparyna engizýdiń bereri kóp. Jalpy, bul joba Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jar­lyǵymen bekitilgen Qazaq­stan Respýblıkasynda tehnıka­lyq jáne kásiptik bilim berýdi damytýdyń 2008-2012 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarla­masymen tyǵyz baılanysta eke­nin atap ótý kerek. Osy jobany iske asyrý ekonomıkanyń kóp­tegen salalaryndaǵy mamandar­dy daıarlaý sapasyn arttyrýǵa septigin tıgizetinin de aıtyp ket­kenimiz jón bolar. “Bul úshin Drez­den qalasynyń tehnıkalyq ýnıversıtetimen birigip qazirgi zamanǵy bilim berý modýlderin ázir­lep, oqytýǵa engizý jos­par­lanyp otyr” – dedi Tomas Lıýks. Araı ÚIRENIShBEKQYZY. __________________________ KONSERVATORIIаDAǴY JULDYZDAR ShERÝI Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasynyń Úlken organ zalynda 2009-2010 oqý jylyn qorytyndylaý maqsatynda kileń ónerli, talantty jastardan jasaqtalǵan bıylǵy túlekter men halyqaralyq baıqaý júldegerleriniń konserti zor tabyspen ótti. Elimizdegi mýzykalyq bilim berý salasyndaǵy jetekshi oqý orny bolyp tabylatyn 65 jyl­dyq tarıhy bar qazaq mýzyka óneriniń qara shańyraǵy – Qur­manǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasy búginde ózde­riniń kásibı daıyndyǵynyń bá­sekege qabiletti ekenin tek Qa­zaq­standa ǵana emes, shetelderde de dáleldep júrgen kıeli bilim ordasy. Sońǵy jyldary konser­vatorııa stýdentteri men túlek­teri halyqaralyq baıqaýlarǵa qatysyp, júldeli oryndardy jeńip alyp jatýy, shyǵarma­shylyq ujymnyń alys-jaqyn shetelderge gastroldik sapar­lary, halyqaralyq baılanys­tyń qarqyn alýy sonyń aıǵaǵy bolsa kerek. Máselen, basqa qol jetkizgen jetistikterin aıtpa­ǵanda, bıylǵy oqý jylynda kon­servatorııa horynyń Vene­sııa­daǵy baıqaýda 2 altyn júl­deni ıemdense, stýdenttik sım­fonııalyq orkestri AQSh-tyń eń iri “IMG Artists” konserttik agenttiginiń shaqyrýymen Ame­rı­­kanyń bes qalasyn konserttik baǵdarlamamen bir aı boıy aralap qaıtýynyń ózi elimiz úshin úlken abyroı. Sondaı-aq, atalmysh oqý orny birqatar ha­lyqaralyq óner baıqaýlary­nyń, halyqaralyq kameralyq “Asyl mura”, basqa da iri jo­balardyń uıymdastyrýshysy, uıtqysy bolǵanyn da atap ótkenimiz jón bolar. Keshte osydan on úsh jyl bu­ryn elimizdiń ekonomıkalyq órleý jyldarynda konserva­to­rııaǵa rektor bolyp kelgen Qa­zaqstannyń halyq ártisi, Mem­lekettik syılyqtyń laýreaty, professor Jánııa Áýbákirova stýdentterdi oqý jylyn bitirý saltanatymen quttyqtaı kelip, al túlekterge tórt jyl alǵan bilimderin ári qaraı úzbeı jal­ǵastyryp, shyǵarma­shylyq­ta­ryna tańǵajaıyp tabystar men tańǵalarlyq nátıjeler tiledi. – Alǵash oqý ornyna basshy­lyq qyzmetke kelgen kezimde bizdiń stýdentterdiń halyq­ara­lyq baıqaýlarǵa qatysýy qol­jetpes armandaı kórinetin. On úsh jyl buryn maǵan bireý kon­servatorııa shákirtteri osyndaı jetistikterge qol jetkizedi dep aıtsa, senbegen bolar edim, – dedi bizge stýdentteriniń jetis­tikterine rıza bolǵan Jánııa hanym. Kesh barysynda “Úzdik uj­ym”, “Jańa esim”, “Jyl ta­lan­ty”, “Jyl stýdenti”, “Jyl túlegi”, “Jyldyń jańalyǵy”, “Úzdik grýppa”, “Úzdik kýrator”, “Jyl belsendisi”jáne taǵy basqa nomınasııalar boıynsha stýdentter­diń eńbegi atalyp ótip, maqtaý qaǵazdaryn aldy. Sondaı-aq, keshtiń qadirli qonaqtary da bitirýshi túlek­ter­di quttyqtap, óz lebizderin bil­dirdi. “Nur Otan” HDP Almaty qala­lyq bólimshesi tóraǵasy­nyń bi­rinshi orynbasary Aman­geldi Ka­rımýllın, konserva­torııa túlegi, Qazaqstannyń ha­lyq ár­tisi Doshan Joljaq­sy­nov qazaq­tyń búgingi ónerin álem­ge ta­nytyp júrgen Jánııa Áýbákiro­vanyń eńbegin atap óte kele, bilim uıa­synan ushyp shyq­­qaly otyrǵan qarlyǵash­tarǵa sáttilik tiledi. Gúlzeınep SÁDIRQYZY.