2024 jyldyń 6 aıynda azamattardyń taza ınvestısııalyq kirisi 1,2 trlnteńgeden asyp tústi. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńindegi kórsetkishten 2,1 ese (nemese 638,4 mlrd teńgege) artyq jáne jyl basynan beri 1,3 trln teńge kóleminde aýdarylǵan jarnalardyń deńgeıine jýyqtap qaldy.
BJZQ-nyń mindetti zeınetaqy jarnalary (MZJ), mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary (MKZJ), erikti zeınetaqy jarnalary (EZJ) esebinen qalyptastyrylǵan zeınetaqy aktıvterinen túsip, salymshylardyń (alýshylardyń) shottaryna bólingen kiristilik 2024 jyldyń 6 aıynda 6,59%-dy kórsetti. Jyl basynan bergi ınflıasııa deńgeıi – 3,9%. Eger BJZQ-nyń sońǵy 12 aıdaǵy zeınetaqy aktıvteriniń kiristiligin qarastyrsaq, onda osy kezeńdegi ınflıasııa 8,4% bolǵan kezde kiristilik 13,08%-dy kórsetti.
2024 jylǵy 1 shildedegi jaǵdaı boıynsha jumys berýshiniń mindetti zeınetaqy jarnalary (JMZJ) esebinen qalyptasqan BJZQ zeınetaqy aktıvteriniń kiristiligi – 1,84%.
Investısııalyq kiris qarjy quraldary (baǵaly qaǵazdar, salymdar jáne basqa operasııalar) boıynsha syıaqy túrindegi kiristerden, qarjy quraldaryn naryqtyq jáne valıýtalyq qaıta baǵalaýdan, syrtqy basqarýdaǵy aktıvter boıynsha kiristerden turady. Ulttyq bank jáne ınvestısııalyq portfeldi basqarýshylar (IPB) zeınetaqy aktıvterin ınvestısııalyq kiris alý maqsatynda ekonomıkanyń ózimizdegi jáne sheteldegi túrli sektorlarynyń ártúrli qarjy quralyna túrli valıýtalarda ornalastyrady. Ártaraptandyrý ornyqty ınvestısııalyq kiristilikti qamtamasyz etedi», dep málimdeıdi Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory (BJZQ).
Zeınetaqy jınaqtary – uzaqmerzimdi ınvestısııa. Sondyqtan ınvestısııalyq kiristiń mólsherin kem degende bir jylda taldaǵan jón deıdi sarapshylar. Máselen, jınaqtaýshy zeınetaqy júıesi qurylǵan 1998 jyldan bastap 2024 jylǵy 1 shildege deıingi ınvestısııalyq kiris óspeli qorytyndymen 876,87% boldy. Bul kezeńdegi ınflıasııa – 787,63%. Osylaısha, uzaq merzim ishinde jınaqtalǵan ınvestısııalyq kiris ınflıasııadan asyp tústi.
Al salymshylardyń «BJZQ»-daǵy (2024 jylǵy 1 shildedegi jaǵdaı boıynsha) zeınetaqy jınaǵy 20 trln teńgege jetti. Jyl basynan bergi ósim 2,1 trln teńgeden (11,8%) asqan. О́tken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrsaq, zeınetaqy jınaqtarynyń kólemi 3,9 trln teńgege jýyq nemese 24,3%-ǵa kóbeıgen.
«Otandastarymyz jınaqtarynyń 96%-y MZJ esebinen qalyptastyryldy, onyń kólemi shamamen 19,3 trln teńge boldy (bir jyldaǵy ósim – 23,7%, jyl basynan beri – 11,3%). MKZJ boıynsha zeınetaqy jınaqtarynyń somasy – 619,9 mlrd teńge (bir jyldaǵy ósim – 22,9%, jyl basynan beri – 9%). Eń úlken ósimdi (jylyna 48,4%, jyl basynan beri 22,5%) erikti zeınetaqy jarnalary (EZJ) boıynsha jınaqtar kórsetti, onyń kólemi – 6,5 mlrd teńge. Zeınetaqy jınaqtarynyń mańyzdy quraýshysy – zeınetaqy jarnalary, olardyń kólemi 2024 jyldyń 6 aıynda 1,3 trln teńgeden asqan. Bul ótken jylǵy kórsetkishten 28,4%-ǵa nemese 290,8 mlrd teńgege artyq. Atap keteıik, ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda mindetti zeınetaqy jarnalary (MZJ) – 18,7%, mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary (MKZJ) – 20,3%, erikti zeınetaqy jarnalary (EZJ) – 30,4% ósimdi kórsetti», dep habarlady BJZQ.
2024 jylǵy 1 qańtardan bastap salymshylardyń (alýshylardyń) zeınetaqy shottaryna qosymsha qarajat – jumys berýshiniń mindetti zeınetaqy jarnalary (JMZJ) túsip jatyr. 2024 jyldyń 6 aıynda JMZJ esebinen qalyptasqan zeınetaqy jınaqtarynyń somasy shamamen 98,9 mlrd teńge boldy.
Jınaqtardyń taǵy bir mańyzdy bóligi – ınvestısııalyq kiris. 2024 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda BJZQ salymshylarynyń jeke jáne shartty zeınetaqy shottaryna eseptelgen taza ınvestısııalyq kiris shamamen 1,21 trln teńgege jetti. Osy jyldyń 6 aıynda BJZQ-dan tólemder túrindegi shyǵys aǵyndary 457,6 mlrd teńgeden asty. Bul rette osy somanyń negizgi bóligin turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartýǵa jáne emdelýge arnalǵan birjolǵy zeınetaqy tólemderi (BZT) quraıdy – ol shamamen 190,4 mlrd teńge, bul ótken jylǵy kórsetkishten 2,4 ese joǵary.
Zeınet jasyna tolýyna baılanysty tólemder shamamen 97,3 mlrd teńge boldy.
Sondaı-aq:
Muragerlik boıynsha tólemder – 28,6 mlrd teńge; El aýmaǵynan tys turaqty turýǵa ketýge baılanysty tólemder – 17,9 mlrd teńge; Múgedektigi bar adamdarǵa tólemder – 1,5 mlrd teńge; Jerleýge tólemder – 4,9 mlrd teńge mólsherinde júzege asyryldy.Saqtandyrý uıymdaryna 117 mlrd teńgeden astam soma aýdaryldy. BJZQ-dan keste boıynsha ortasha aılyq tólem somasy (zeınet jasyna tolýyna baılanysty) 33 883 teńge bolsa, aı saıynǵy tólemniń eń joǵary somasy 945 752 teńgege teń. О́tken jyldyń osy kezeńinde BJZQ-dan keste boıynsha aı saıynǵy tólemniń ortasha somasy 32 111 teńge, al aı saıynǵy tólemniń eń joǵary somasy 742 692 teńge bolǵan edi.
2024 jylǵy 1 shildedegi jaǵdaı boıynsha BJZQ-daǵy salymshylardyń jeke zeınetaqy shottarynyń (JZSh) sany – 12,4 mln birlik, onyń ishinde: 11,1 mln-y – MZJ boıynsha, 688,6 myńy – MKZJ boıynsha, 421,3 myńy – EZJ boıynsha.