«Taza Qazaqstannan» bastaý alǵan «Taza beısenbi»

Aksııa aıasynda sý qoıma­laryn, aýyldar men qalalardyń aýmaqtaryn tazartý, qoqys jınaý jáne suryptaý jumystary ǵana emes, Qazaqstannyń tarıhı, mádenı, tabıǵı jáne tarıhı eskertkishteriniń jaǵdaıyna qoǵam nazaryn aýdarý da kózdelip otyr.

Tarıhı eskertkishterdi saq­taý máselelerine qoǵam nazaryn aýdarý jáne jalpy tarı­hymyzǵa, mádenıetimizge, tabıǵatymyzǵa jaýapty kózqaras qalyptasty­rý maq­satynda partııa múshele­ri men «Jastar rýhy» jastar qanatynyń ókilderi ulttyq mu­ra nysandaryn qoqystan ta­zar­týǵa kiristi. Máselen, Aqtóbe oblysynda partııa músheleri XIX ǵasyrdyń 30-jyldaryndaǵy halyq kóterilisiniń kóshbasshysy, ult batyry Isataı Taımanuly kesenesiniń aınalasynda tazartý jumystaryn uıymdastyrdy. Al Jambyl oblysynda partııa belsendileri IýNESKO-nyń Búkilálemdik muralar tizimine engen biregeı eskertkish – Aqyrtas qalashyǵyn retke keltirdi. Jambyl aýdandyq fılıalynyń tóraǵasy Talap Ábdibekov atap ótkendeı, Aqyrtas – bul tek elimizdiń emes, shetelden keletin týrısterdiń de zııarat etetin orny.

«Jumysty bastamas buryn volonterler mýzeı-qoryq qyz­met­kerlerinen qajetti nusqaý­lyqtan ótti. Biz aýmaqty jınap, arheologııalyq keshenniń qyzmetkerlerine kómek kórse­te­miz. Bul – jas belsendilerimiz úshin týǵan ólke tarıhyn oqý­lyqtan oqyp qana qoımaı, sol jerde ejelgi rýhty seziný ar­qyly tereńirek bilýge múm­kin­dik. Aksııa otandastarymyz­dy ortaq qundylyqtar tóńireginde biriktiretinine senimdimin», dedi ol.

Batys Qazaqstan oblysynyń Terekti aýdanynda partııa músheleri «Taqsaı hanshaıymy» kesenesiniń aýmaǵynda tazalaý jumystaryn júrgizdi. Belsendiler kesene aınalasyn aram shópten tazartyp, shamamen 2 tonna qoqys jınady. Munda 2012 jyly arheologııalyq ju­mystar kezinde «Taqsaı qorǵan­dar kesheni» dep atalǵan tórt qorǵannan turatyn keshen tabylǵan. Bul sarmat dáýirindegi aqsúıek áıeldiń beıiti – «Altyn hanshaıym».

«Eskertkish oblys turǵyn­dary úshin ǵana emes, búkil respýblıka úshin mańyzdy. Munda shamamen 1 myńǵa jýyq qundy tarıhı artefakti tabylǵan. Bul jerge týrısterden bólek, oqýshylar men stýdentterge ashyq aspan astynda ekskýrsııa­lar men tarıh sabaqtary ótki­ziledi», dedi partııanyń Terek­ti aýdandyq fılıalynyń atqarý­shy hatshysy Mırhat Ibraev.

Qaraǵandy oblysynda par­tııa músheleri Shahtınsk qala­synyń janyndaǵy Dolınka kentinde ornalasqan saıası qý­ǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý mýzeıinde boldy. «Amanat» partııasy Shahtınsk qalalyq fılıalynyń tóraǵasy Ǵalym­taı Qarjasov mundaǵy tarıhı qun­dylyqtardy bolashaq ur­paq­qa amanat etý qajettigin atap ótti. Partııa músheleri, «Jas­tar rýhy» belsendileri jáne jergilikti turǵyndardan quryl­ǵan top mýzeı aýmaǵyndaǵy eskertkishterdi jýyp, qorshaý­lardy usaq jóndeýden ótkizdi.

«Taza beı­senbi» aksııasyna basqa aımaq­tar da qatysty. Atap aıtqanda, Aqmola, Atyraý, Sol­tústik Qazaqstan, Mańǵystaý oblystary jáne Shymkent qalasy­nyń partııa músheleri Ekinshi dúnıejúzilik soǵys ardagerlerine arnalǵan eskert­kishterdi tazalaýǵa atsalyssa, Qyzylorda oblysy Baıqońyr qalasynda belsendiler «Ǵylym jáne ǵarysh» monýmenti aınalasyn retke keltirdi. Al Almaty qalasynda «Medeý» saıabaǵyndaǵy qoqys jınaldy. Dál osyndaı ıgi ister basqa da eldi mekenderde ótti.

«Taza beısenbi» aksııasy bastalǵaly beri tabıǵatqa jáne ekologııaǵa beıjaı qaramaıtyn 45 myńǵa jýyq partııa múshesi men volonter is-sharaǵa belsene qatysyp, elimiz boıynsha shamamen 6 myń tonna qoqys jınaldy. Partııa músheleri elimiz­diń túkpir-túkpirinde myńǵa jýyq ýchaskeni retke keltirdi, bul – orman alqaptary, óndiristik aımaqtar, jol boıyndaǵy aýmaq­tar, turǵyn aýdandar. Sondaı-aq 100-den astam ózen, kól, sý qoımasy men sý aıdy­nynyń arnalary qoqystan tazartyldy.

Mundaı tazartý jumystaryn partııa músheleri ár beısenbi saıyn júrgizedi. Bul rette ár ýchaskege máslıhat depýtattary, belsendiler, bastaýysh partııa uıymdarynyń basshylary bekitilgen. Olar sol aýmaqtarda tártip pen tazalyqty saqtaýdy qam­tamasyz etedi, sondaı-aq qoqys já­shikterin ornatý, aýmaq­tardy kógaldandyrý, joldar­dy jóndeý sııaqty ınfra­qury­lymdy jaqsartý jáne damytý máselelerin sheshedi.